Gaurko hitza

Latest Updates: U RSS

• 

  upelako

  Maite 7:26 am on 2010/09/01 | 0 Permalink | Reply
  Tags: U

  izlag. Bizk. Egundokoa, sekulakoa.

  Sinonimoak: izlag. Bizk.
  [egundokoa, itzela] berealdiko, egundainoko, egundoko, inolako, sekulako, berebiziko Heg., beregaineko jas. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
  

  es enorme, tremendo, -a, formidable
  fr formidable, énorme
  en extraordinary, incredible; tremendous; great

  Zelako emoziñoa azkeneko metroetan! Upelakoa egin degu! [Twitter, @jkgerrik ]

  Oharra

  Hainbat aldaera topatu dugu hiztegi ezberdinetan:

  • upielako: grande, abundante, abultado/da (3000 hiztegia)
  • upielako: egundoko, aparteko, bikain (Adorez  Sinonimoen Hiztegia)
  • upielako. v. UPA LAKO (s.v. 1 upa). UPA LAKO, UPIELAKO.  a) “Exorbitante, litm., como un tonel” (Orotariko Euskal Hiztegia)
   

  Reply Click here to cancel reply.

  Name (required)

  Email (required)

  Web Site

   
• 

  udatiar

  Maite 7:49 am on 2010/08/26 | 0 Permalink | Reply
  Tags: U

  iz. Udako oporraldia ohizko bizilekutik at igarotzen duen pertsona. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: iz./izond.
  [udazalea] udazale, udalditar g.e., turista (Adorez eta UZEIren Sinonimoen Hiztegiak)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
  

  es veraneante
  fr estivant, -e ; vacancier, -ère
  en holidaymaker (Br); vacationer (Am)

  Kaweahren ertzetik bereizi eta, bi udatiar nagi bezala, bainujantzian, toailak lepo inguruan genituela, Rosarioren eta Efrainen etxera abiatu gara atzo Josebari agindu zioten guakamolea jasotzera. [Soinujolearen semea, Bernardo Atxaga (Pamiela, 2003)] (Ereduzko Prosa Gaur)

  

  udatiar (FlickrCC, fearandlaugh)

   
• 

  ugertu

  Maite 8:55 am on 2010/07/15 | 0 Permalink | Reply
  Tags: U

  da/du ad. (B) 1. Herdoildu. 2. da/du ad. Uher bihurtu, uhertasuna eman edo hartu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: ad. Bizk.
  [herdoildu] herdoilak jan, herdoilak jo, herdoildu, oxidatu, ugerrak hartu Bizk., ugerrak jan Bizk.
  [ugerrez bete, zikindu, lohitu] baltsatu, lohitu, lokaztu, zikindu, istildu Ipar., lertzotu Ipar., likistu Ipar., lohiztatu Ipar., notatu Ipar., zetakatu Bizk., teiutu Zub., orakatu jas., satsutu jas., lupeztu g.e., tortikatu g.e., urdetu g.e., idoiztatu Ipar. g.e., basatu zah., makulatu Ipar. zah. (UZEIren  Sinonimoen Hiztegia)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
  

  es (1) enroñar(se), oxidar(se) (2) enmugrecer(se), coger mugre
  fr (1) (s’)oxyder, (se) rouiller (2) (s’)encrasser
  en (1) to rust (2) to get grimy/dirty/filthy

  Ekin deutsa gero, mutillaren laguntasunaz, burdiña ugertu eta ez ugertuak bananduten, eta luzera bardin samarrekoak alde baten ipinten lurrean. [Batetik bestera, Eusebio Erkiaga (Itxaropena, 1962)] (Klasikoen gordailua)

   
• 

  uxatu

  Maite 8:19 am on 2010/05/29 | 0 Permalink | Reply
  Tags: U

  du ad. Norbaiti edo zerbaiti ihes eginarazi edo joanarazi, hurbiltzen ez utzi.
  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: ad.
  [aienatu] aienatu, aldenarazi, aldendu, desagerrarazi, haizatu, haizarazi Ipar., kasarazi Ipar., kasatu Ipar., aizkatu g.e., akazatu Zub. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

  Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
  

  es espantar, ahuyentar
  fr expulser, mettre en fuite, chasser
  en to shoo away, to frighten off

  Metrotik irten ostean, nire oroitzapenak uxatu nahian ibili naiz, noraezean, baina alferrik izan da, alfer-alferrik. [Pospolo kaxa bat bezala, Patxi Zubizarreta (Pamiela, 2005)] (Ereduzko Prosa Gaur)

   
• 

  utikan

  Maite 7:44 am on 2010/02/26 | 0 Permalink | Reply
  Tags: U

  interj. Norbaiti alde egin dezan agintzeko erabiltzen den hitza. Utikan hemendik! (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

  Sinonimoak: ospa, alde hemendik!, kanpora!, haize!, ut!, alde, kanpo!, ate, ken!, ken hemendik,  tu, fa!, kaka (Adorez Sinonimoen Hiztegia)

  es ¡largo!, ¡fuera!
  fr dehors!
  en get out!

  “Maite zaitut” ere izan zitekeen, baina, ikusiak ikusi, lepoa jokatuko nuke “alde hemendik!” – edo “utikan!” – esateko premia larria izan zela tximinoa hizketan hasteko arrazoia. [Egonean doazen geziak, Joxerra Garzia (Alberdania, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)