iz. 1. Elur-maluta txikia. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
iz. Argia barrura sar dadin estalki batean egindako eta kristalez itxitako zuloa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: iz.
[argizulo] sabaileiho, argizulo (Elhuyar Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es claraboya, lucerna, ventanilla del tejado, tragaluz
fr lucarne, tabatière
en skylight
Bat-batean, gelan argia goitik zetorrela ohartuz, gorantz begiratu zuen: sabaian bi lukana zeuden, eta bonbillen argia japoniar paperean zehar hedatzen zen. [Loti ederrak, Yasunari Kawabata / Ibon Uribarri (Alberdania-Elkar, 2006) Ereduzko Prosa Dinamikoa] Moldatua (jatorrizkoan argizulo azaltzen da, lukanaren ordez).
iz. ZOOL. Amoditidoen familiako arrain osteiktieen izen arrunta. 45 cm-ko tamaina maximoko gorputz luzexka dute eta sardatan ibiltzen dira, sarritan hondar azpian. Ez dute merkataritza-baliorik, baina garrantzitsuak dira arrainen eta itsas hegaztien elikagai direlako.
(Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
izond. Ondarroan iraintzeko erabiltzen da/ Tentela, ikasteko gaitasun gutxi duena. (Ondarroako Udala, Ondarroako esaerak)
Orotariko Euskal Hiztegian:
1 lantzoi (V-m-gip, G-bet, AN-gip), lanzoi (Arzdi Peces, FauMar 46), lantxoin (Gim[énés] 134 ap. Lh, FauMar 87), lansoi (FauMar 86). Ref.: A; Etxba Eib.
“Aguja, papardón, cierto pez marino” A. “Lanzoi, parece ser lo mismo que botakorra, potakarra” Arzdi Peces. “Variedad de arenque. Sardiñatara juan eta lantzoia ekarri” Etxba Eib. “Lanzón, aguacioso (Ammodytes lanceolatus)” FauMar 86. “Saltón, sula, aguacioso (Ammodytes tobianus). Lanti anzona, lantxoina” Ib. 87. “Aguja, saltón (Belone belone)” Ib. 46.
Antxoba, sardiñ edo lantzoi zatia amoan ipiñi ta errezkada zuzenean otzaretan tolostu. Ag Kr 78.
“Se dice a imitación de los de Ondárroa, para calificar a una persona de sinvergüenza, de fresco, de atrevido. Kendu zaittez ingurutik lantzoiori!” Etxba Eib. Hoy al menos, lo que la palabra significa en Ondárroa, ref. a personas, es ‘tonto, simple’.
Sinonimoak: iz.
[ikasteko gaitasun gutxi duena] tentel (Ondarroako Udala, Ondarroako esaerak)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es 1. aguacioso; barrinaire; pión 2. tonto, simple
Kendu zaittez ingurutik lantzoiori! Etxba Eib. (Orotariko Euskal Hiztegia)
iz. Txerri-haragiz egiten den hestebete luze eta mehea. Odolki- eta lukainka-muturrak. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es longaniza
fr saucisse
en long, pork sausage
Behi esnea, txerria hil ondorengo odolki, lukainka, artekiak eta beste auzo batek besteari eskaintzeko, errotara bihia ehotzera joateko itzulia bera ere, plazaren inguruari segika egiten zuten. [Beste eguzkia, Itziar Madina (Txalaparta, 2007)] (Ereduzko Prosa Dinamikoa)
iz. (Ipar.) 1. Lorea. Elorri zuriaren lilien erdian. 2. (hed.) Zerbaiten zatirik edo aldirik onena. Adinaren lilira heldua. 3. Ik. lirio. 4. Ik. zitori. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: iz.
[lorea] Ipar. lore
[zatirik onena] lore (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es (1) flor (2) (hed.) flor, lo mejor (3) lirio (4) azucena
fr fleur [en général]
en flower