 | Maite on tartarikan |
 | ibai on tartarikan |
| Maite on astanafarreri |
 | Luistxo on astanafarreri |
| Maite on herensuge |
iz. Santu guztien eguna. Domu Santuru egunean hilerrian biltzen gara. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: iz. Bizk.
[Santu guztien eguna] Omiasaindu Ipar. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es festividad de Todos los Santos, día de Todos los Santos
fr toussaint
en All Saint’s Day
ja 諸聖人の日 (shoseijin no hi)
-Domu Santu delako gaur – are ahots xaloagoz. [SPrako tranbia, Unai Elorriaga (Elkar, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)
iz. (Ipar.) (zah.) Asmoa. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: iz. Ipar. zah.
[xedea] asmo, xede Ipar., intentzio Heg. beh., propositu Heg. zah. (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es propósito, intención, designio
fr projet, intention, prétention
en intention; aim, purpose
MAITIA NUN ZIRA
Mixel:
Maitia, nun zira?
Nik etzütüt ikusten
ez berririk jakiten
nurat galdü zira? [bis]Ala khanbiatü da
zure deseiña?
Hitzeman zenereitan
ez behin, bai berritan
enia zinela! [bis]Jeanne:
Ohikua nüzü
ez nüzü kanbiatü
bihotzian beinin hartü
eta zü maitatü. [bis]Aita jeloskor batek
dizü kausatü.
Zure ikustetik
gehiago mintzatzetik
hark nizü pribatü. [bis]Mixel:
Aita jeloskorra!
Zük alaba igorri
arauz ene ihesi
komentü hartara. [bis]Agian ez ahal da
sartüren serora!
Fede bedera dügü
alkarri eman tügü
gauza segürra da. [bis]Jeanne:
Zamariz iganik,
Jin zazkit ikustera,
Ene kontsolatzera,
Aitaren ixilik.Hogei eta lau urthe
batizit betherik:
Urthe baten bürian,
Nik ez diket ordian
Aitaren axolik.Jeanneren aita:
Alaba diener
erranen dit orori:
«So’gidaziet eni
beha ene erraner.Gaztetto direlarik,
untsa diziplina!
Handitu direnian
berant date ordian
nik badakit untsa»[Maitia nun zira, Zuberoako euskal abesti herrikoia
(J.T Uruñuelak harmonizatua, 1930. urtearen inguruan)] (Wikipedia)
izond. Kemen handiko pertsona. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: izond. Bizk. g.e.
adoretsu, bizi, kementsu, saiatu (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es activo, -a, diligente, aplicado, -a, que se esfuerza
fr appliqué, -e ; actif, -ive
en diligent, assiduous, persevering, hard-working
MAISU JUAN: Eztakit topauko dan inun andrakume euskaldunak baño senduagorik.
PERU: Nik bere ezdakit, Maisu Juan. Dira sona, dulabre, ta askotakuak. Nok sinistu lei, gizonen premiña baga artu daikeezala linuak dakazan, ta enzun dituzun arazo ta lor guztijak? Soluetan dakuskuz atxurretan, laijetan, saraketan, jorraan, ta edozein biar egiten. Badakije idijak buztartuten, itzaintzia egiten, itaurreko dabiltzala nos nai. Lau neskatilla baserrijan azijak, zuzenduko leukee etxaguntza andi bat, gizonen premiña baga ezertarako.[Peru Abarka, Juan Antonio Mogel (1802, 1881) (Klasikoen Gordailua)
1. adb. (Ipar.) Gogoz kontra. Eremu horri lotuta nago, gogara edo desgogara. 2. iz. Nahigabea. Desgogara handia egiten diozu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: (1) gogorik gabe, gogoz kontra, gsutura ez, nahi gaberik (2) atsekabe, desgustu, nahigabe (Adorez Sinonimoen Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es (1) a disgusto (de), contra la voluntad (de) (2) disgusto
fr à contre-cœur, contraint et forcé, contrainte et forcée
en ill at ease, uncomfortable, embarrased; without enthusiasm
Aspertu itxurako prostituta bi zeuden alboko jatetxe apalean, inguruan zebilzkien gizonei desgogara erantzuten, haien bromatxoak aguantatuz nola edo hala. [Lur bat haratago, Joan Mari Irigoien (Elkar, 2000)] (Ereduzko Prosa Gaur)
iz. Malenkonia, goibeltasuna. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)
Sinonimoak: iz. g.e.
[malenkonia, goibeltasuna] goibeldura, histasun, iluntasun, itun, melankolia, tristezia, tristura, histura Ipar., ilundura Ipar., itzaltasun Bizk., goibeltasun jas., ituntasun jas., kaden jas., kadentasun jas., malenkonia jas., tristetasun (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):
es melancolía, tristeza
fr mélancolie, tristesse
en melancholy
Azken boladan bere barnean erraietaraino sartuta zeraman damorri hari agur egingo ziola zin eginez ekin zion astelehenari. Tamalez, bihotzak ez zuen sinetsi buruaren agindu hura.