iz. (Ipar.) Horma, izotza. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

Sinonimoak: iz. Ipar.
[izotza] horma, izotz, lei Bizk., jela Gip. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

es hielo
fr glace, gelée
en ice

Aldi berean, une berean, sua uhinka bideraino lerratzen dela – jendeak eta etxeak irents ote ditzake? – mende bukaera honetan errebelatu izaki galdua naiz, eta hirugarren karroin aroko karibu ehiztaria. [%100 basque, Itxaro Borda (Ssua, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

karroin (FlickrCC, Taboada Testa)

iz. zati zintzilikatu eta konikoa, burruntzia. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

Sinonimoak: iz.
[izotz-burruntzia] izotz-burruntzi, kandela, ziztor, kandeloi g.e., kandalu Zub. g.e. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

es carámbano, canelón
fr glaçon
en icicle

Umeak, berriz, aho zabalik: beraiek sekula ikusi gabeko izotz kandela luzeak, Eibarko teilatu-ertzetan zintzilik ageri zirenak, mundu misteriotsu baten sarrera gisa lerrokatzen ziren euren begien aurrean. [Carlos izena zuen gizona, Pedro Alberdi (Alberdania, 2009)] (Ereduzko Prosa Gaur)

izotz-kandela (FlcikrCC, peru, lili eta marije)

Liliren izotz-kandela (FlickrCC, by peru, lili eta marije)

Peruren izotz-kandela (FlcikrCC, peru, lili eta marije)

iz. (B eta G) Ekaitza; eguraldi txarra.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

Sinonimoak: iz. Heg.
[ekaitza] bisuts, ekaitz, tenpestate, tulubio Ipar. g.e., borraska Heg. g.e., tenpesta Ipar. zah., tormenta Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

es temporal, mal tiempo
en storm; (de nieve) snowstorm, blizzard

Trumoiaren burrunba isildu zen istant batean, eta denborale lazgarria, bide bihurgunea atzean utzirik, amildegiaren hondoetan galtzen ari zen. [Mikel Strogoff, Jules Verne / Karlos Zabala (Ibaizabal, 2002)] (Ereduzko Prosa Gaur)

denborale (FlickrCC, taivasalla)

da/du ad. (zah.) Apaindu. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

Sinonimoak: ad. Ipar. zah.
[apaindu] maneatu, moldatu, paratu, prestatu, gertu Heg., atondu Bizk., gertatu Bizk., gaitu g.e., drezatu zah., preparatu zah., arreglatu Heg. g.e., alogatu Ipar. zah., apaindu Ipar. zah., disposatu Ipar. zah. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)

Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar  eta Word Reference hiztegiak):

es ataviar(se), adornar(se); (herr.) afeitar(se)
fr se parer (con o de, de)
en to attire oneself in sth (liter)

Arropa ederrez bere gorputza afaitaturik zihoan kalean gora.

iz. 1. Euskal musika-tresna. Bi lagunen artean airean edukitzen den metalezko palanka edo hodia da, bi jotzailek, bakoitzak metalezko bina hagatxo dituela, kolpatuz jotzen dena. Eztei aurretik mutil-taldeak senargaiaren etxe aurrean koplak kantatuz jotzen zen. 2. (B) Kalapatxa. 3. (Ipar.) Tobera-mustra. 4. AERON. Erreakziozko motore baten atzealdean den kono-formako atala, motoretik irteten diren gasek beren bolumena handitu eta hegazkina bultzatzeko behar den energia zinetikoa lortzeko funtzioa duena. 5. TEKNOL. Metalurgiako labeetan aire beroa edo oxigenoa sartzen diren tutua. Tutu honek pareta bikoitza du eta bertatik hozteko ura iragaten da. • tobera-mustra. (Ipar.) Xaribari paradak. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

Sinonimoak: iz. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
[galarrotsak] pl. galarrots pl.
[kobaina] kalapatxa, kobain Zub.

Wikipedian:

Tobera bi lagunen artean airean edukiz jotzen den euskal musika tresna da, txalapartaren antzerakoa. Metro eta erdi luzerako burdinezko palanka edo hodi batek osatzen du eskuarki. Berau jotzeko metalezko 30 zentimetro luzeko lau haga erabili ohi dira, bat esku banatan.

Palanka joaldiarekin tartekatuz, bertsolariak koplak kantatzen ditu, bai toberaren bertso propio zaharrak, bai saio horretarako prestatutakoak edo bat-batekoak. Festa-giroan jotzen da, ezteietan nagusiki edo “karobi ezteiatan”

Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

es (1) (Euskal Herriko musika-instrumentua tobera) tobera (2) (errotakoa) tolva (3) (Aeron./Teknol.) tobera
fr (Euskal Herriko musika-instrumentua tobera) instrument, sérénade, charivari
en (Euskal Herriko musika-instrumentua tobera) a Basque instrument made of a steel rod which is suspended on either end by ropes and which is played by four small iron bars

Usario horri jarraiki, esan liteke euskarak tobera etxekotu duela, irudi geometriko hori nonahi (burniola, karobi, errota) ageri dela ere, eta lanbide horien inguruko festa-grinak eraginik edo, hortik atera zela gero tobera hitza, inbutu gisako musika tresnaren batez (toberaz) lagunduriko koplagintza xelebrea izendatzeko. [Trapuan pupua, Patziku Perurena (Erein, 2001)] (Ereduzko Prosa Gaur)

Lagunak ez ziren bibaka hasi lehen bezala, inor ez zen Metxarengana etorri zorionka, inor ez zitzaion eskaini gauzak biltzeko, eta gauean tobera jotzeko gogoa ere joana zitzaien. [Agirre zaharraren kartzelaldi berriak, Koldo Izagirre (Elkar, 1999)] (Ereduzko Prosa Gaur)

tobera (CC, Herri Musikaren Txokoa)

iz. 1. Elur-maluta txikia. (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

du ad. 1. Lanabes zorrotz baten bidez zerbaiten jarraitasuna eten, zerbait bereizi edo zatitu. Belarra ebakitzen ari zen. Ganibeta erori zaio eta behatza ebaki du. 2. HIZKL. Hizkuntz hotsak ahoz gauzatu; ahoskatu. Hitzak guk bezala ebakiko ditu. 3. MAT. Lerro, plano edo solido batek beste batekiko puntu komun bat edo batzuk izan.  (Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa)

Sinonimoak: ad. (UZEIren Sinonimoen Hiztegia)
[moztu] moztu, pikatu Ipar., epaitu g.e.
[ahoskatu] ahoskatu

Beste hizkuntza batzuetan (Elhuyar Hiztegia):

es (1) cortar; recortar (2) rajar; cercenar (3) segar, cortar (4) partir, romper, quebrar; cortar, cercenar (5) pronunciar (6) (Mat.) cortar (7) (Z) decidir, resolver, fallar; juzgar (8) golpear, herir, castigar (9) partir, dividir; repartir (10) interrumpir, cesar
fr (1) couper, découper (2) prononcer (3) diviser, partager (4) interrompre
en (1) to cut, to cut sth out (2) [hotsak ahoz gauzatu] to articulate; [hizkuntza jakin batekoak] to pronounce (3) to divide; to distribute

Egin klik irudiaren gainean, abestia entzun eta hutsuneak betetzeko ariketa egiteko.