Asko eta asko dira egunero umeen bideoen bila sarean ibiltzen diren pederastak. Gaur, azaroak 20, Umearen Egun Unibertsala da, eta anonimotasunaz baliatuz ehunka haurren bizitzak zapuzten dituzten horien aurka egiteko egun aproposa dugu, egunero-egunero borrokatu behar genukeen arren.

Internetek muturren aurrean jartzen die euren irrika sexual gaixoti eta gaitzesgarria asetzeko abagunea. Sareak, ordea, euren aurkako kanpaina bat antolatu du. Blogokanpaina honen xedea ahalik eta blog gehienek “Haur-pornografiari EZ” (Pornografía infantil NO) esaldia idatziz Interneteko bilatzaileak betetzea da. Modu horretan, lotsagarrikeria horrekiko erdeinua argitara emango dugu. Esaldi horretaz gain, pederasta eta pedofiloek bilatzaileetan erabiltzen dituzten “angels”, “lolitas”, “boylover” edo “preteens” moduko terminoak txertatuko ditugu, burugabe horiek aipatutalo bilaketak egiten dituztenean, praktika horiek salatzen dituzten idatziekin topa daitezen.

Euskaljakintzak blogokanpaina honekin bat egin nahi izan du, gizartea astintzen duen errotik moztu beharreko “arazo” horren aitzi, bere hondar aletxoa ipini eta indibiduo lizunen ekintzak salatzeko. Haur-pornografiari EZ! (Pornografía infantil NO)

Hiesa edo hartutako immunoeskasiaren sindromea gaur egungo gizartean oso entzuna dugu. Batek baino gehiagok hitz egiten du gaixotasun honetaz libreki, baina ba al dakigu benetan zertaz ari garen? Gaixotasun hau Los Angelesen aurkitu zuten lehenengoz, 1981ean. Hau kontuan izanik, ez zen denbora gehiegi pasa Euskal Herrian Hiesaz kutsatutako lehenengo pertsona hil arte. Zoritxarreko heriotza hori 1985eko apirilaren 25ean gertatu zen.

Nola erasotzen dio hiesak gure organismoari?

Gaixotasun honek birus baten moduan erasotzen dio giza organismoari. Hiesaren birusak, gorputzean sartzea lortzen duenean, zelula bakar bat kutsatzen du lehenik. Gorputzak kanpoko gaixotasunei aurre egiteko globulu zuriak dauzka, baina hauek ez dute zer eginik birus honen aurrean. Behin zelula kutsatuta, bere material genetikoa zelulan sartzen du. Bertan, honen kopia egiten du DNA (hori esan nahi duzu?) izena hartuz. Zelula kutsatutik ateratzen den DNAk beste zelula bat kutsatzen du eta horrela jarraitzen du etengabe. Hasieran aipatu dugun bezala, gaixotasun honek immunoeskasia sortzen du, beste hitz batzuetan, gorputza defentsarik gabe uzten joaten da poliki-poliki, kutsatua izan den pertsona hori gero eta ahulagoa bilakatuz.

Nola kutsa daiteke hiesa?

Pertsona bat hiesaz kutsatzeko bide desberdinak daude. Bide hauetako bat listu bidezkoa da. Metodo hau ez da oso entzuna, baina listu kutsatu kantitate handia kutsatu gabeko listuarekin kontaktuan jarriz gero, inmunoeskasiaren sindromea izurrizta daiteke. Adituen arabera, ia ezinezkoa da listu bidez kutsatzea; izan ere, listu kantitate handia jarri beharko litzateke kontaktuan eta hori bizitza normalean ez da ematen. Odola ere gaixotasun honen garraiolari da. Lehenago aipatu dugun bezala, odolaz baliatzen da beste zeluletara iristeko; beraz, odolean ere aurki dezakegu hiesaren birusa.

Kutsatua dagoen jende andana drogen kontsumoagatik izan da. Kokaina kontsumitzaile askok euren xiringak konpartitu ohi zituzten; beraz, bi odol desberdin kontaktuan egoteko aukera zabala zegoen. Hori oso arriskutsua zen, eta izaten jarraitzen du, noski. Beste aukeretako bat, denoi ezagunena zaiguna, sexu harremanen bidezko kutsadura da. Gizonen esperma eta emakumezkoen bagina-fluxua ere gaixotasun honen transmisore dira. Hau kontuan izanik, hiesari aurka egiteko metodorik errazena sexu segurua praktikatzea da, besteak beste, antisorgailuak erabiliz. Antisorgailuak ez dira nahi gabeko haurdunaldiak ez gertatzeko soilik, beste mila gaixotasun ez kutsatzeko ere erabiltzen dira. Gaixotasun ohikoenak hauek ditugu: Gonorrea, B Hepatitisa, Sífilisa, Sarna…

Nolakoak dira sintomak?

Sintomarik esanguratsuena pertsona horren ahultasuna da. Hiesak, aipatu dugun legez, inmunoeskasia sortzen du, hau da, zelulak hiltzen joaten dira, honela, gorputzari indarra kenduz. Pertsonak ez du beti nabaritzen kutsatua dagoen ala ez. Posible da hiesaz kutsatua egotea eta denbora luzez ez ohartzea; izan ere, epe hau hamar urtera artekoa izan baitaiteke. Honek zer esan nahi du? Pertsona horiei hiesaren eramaile deritzaie. Hauek inolako babesik gabe izandako harreman sexualekin, nahiz nahigabeko odol kontaktuekin, besteak kutsatu egingo lituzkete. Kasu hau askotan eman ohi da.

Gaur egun, hiesaz kutsatutako pertsonek bizirik irauten dute. Euren bizimodua ez da erraza: egunean pilula mordoa hartu behar izaten dute eta gehiengoak gurpildun aulkietan bukatzen dute. Zientzialariek hiesaren txertoaren bila dihardute, baina oraindik ez dute aurkitu.

Beste datu garrantzitsu bat kasu berrien jaitsiera esanguratsua da: 1996an baino %78 gutxiago daude gaur egun. Egungo egoera lehenagokoa baino hobea da; halere, zer egin asko dago herri azpigaratuetan batik bat.

Aurrez aipaturiko guztia kontuan izanik, hiesari aurre egiteko metodorik onena prebentzioa da, behin gaixotuz gero oraingoz  ez baitago zer eginik. Hainbat kanpainak esaten duen bezala, hiesak jota zauden susmoa izan bezain pronto, medikuarenera jo ezazu eta berak esango dizu zer egin.

Egutegian gorriz markatutako hiruzpalau egun ikustean, oso gutxi dira etxean lasai-lasai geratzen direnak lanera joan behar ezaz gozatzen. Egun horietan,  ohikoena, krisiak baimena ematen digun neurrian,  maletak egin eta mundua ezagutzera joatea da XXI. mende honetan. Nora baina?

“Paris, maitasunaren hiriburua, zoragarria da” dio amak zure aitari begira, baina honek nahigo du Egipto bere faraoi, piramide eta antzinako zibilizazio hartako kondairekin. Semeak, aldiz, Sri Lankara joan nahi du; horren izen exotikoa duen tokia ezin txarra izan!! Neska-laguna ez du ados; bere ustez, Karibe bezalakorik ez baitago. Zuk, berriz, Gorbea mendian dagoen nekazal turismo etxe bat proposatu duzu, ederra lekua benetan, baina familiak berehala baztertu du aukera hau. Zer pentsatuko dute bizilagunek oporretan Euskal Herritik kanpora irteten ez bagara?

Eta itsusia al da, bada, Euskal Herria? Edo jendearen iritziaren menpe gaude? Ez, gu geure konplexuaren menpe gaude!! Konplexu hori dela edo ez dela medio, jendeak urrutira bidaiatzeko joera izugarria du eta bidaia horien helmugetako bat munduko herrialderik boteretsuena dugu, Ameriketako Estatu Batuak.

Herrialde honek gurearengandik ez dirudi oso ezberdina: ziur nago aireportuan Coca Cola bat erosi ahal izango duzula, kalean paseatzen zabiltzala Levi’s denda bat aurkituko duzula eta, afaltzeko orduan, Mc Donals batera joan ahal izango duzula, eta hori dena etxe orratz erraldoi eta milaka bonbillaz argiztaturiko kaleetatik irten gabe. Eta, orduan, zeure buruari galdetzen diozu? Zein alde dago Euskal Herria eta New Yorken artean? Bilbo dirudi honek Gabonetako argiak pizten dituztenean!!

Bada, Euskal Herritik Estatu Batuetara dagoen alde nabarmenetako bat legeetan dago. Azken hau 1787. urteko konstituzioan oinarritzen da eta, horren ondorioz, lekuz kanpo dauden lege batzuk ikus ditzakegu herrialde honetako 50 estatuetan zehar, esate baterako, kaktus bat mozteagatik 25 urteko kartzela zigorrera kondenatua izan zaitezke. Eta, orduan, geure kultura duen edozein pertsonak egingo lukeen galdera etortzen zaigu burura. Benetan betetzen al dira lege hauek?

Bada, egia esateko, bai. Lege gehienak bete egiten dira, baina, horren lege zaharrak direnez, hamaika interpretazio izan ditzake bakoitzak eta, ondorioz, zigorra epailearen irizpidearen menpe egongo da. Esate baterako, Texasen material lizuna edukitzea debekatua dago, baina epailearen iritzian oinarritzen dira aipatutako materiala lizuna den edo ez zehazteko. Beste batzuk egoera irrealetan aplikatzen diren legeak dira eta horregatik ia ezinezkoa da lege hori aplikatu ahal izatea. Adibidez, elefante bat parkimetro batean lotuta utziz gero, ibilgailu bat utzi izan bazenu bezala ordaindu behar duzu.
Aipatutako bi adibideez gain, mota honetako hainbat lege dago Estatu Batuetan. Dena den, ez dezagun pentsa amerikarrak baino ez direnik lege bereziak dituztenak, Europan beste hainbeste gertatzen da eta.

Hau dena azaldu ostean, pare bat aholkurekin amaitu nahi nuke artikulua. Lehenik eta behin, kanpora bidaiatzeko asmoa baduzue, bertako kultura, ohitura eta legeei buruz pixka bat informatuta joatea aholkatzen dizuet, hauek bezalako lege bitxien erruz ez ditzazuen arazoak izan. Bigarrenik, une atsegin bat igaro nahi baduzue, azpian uzten dizkizuedan lege bitxiak irakurtzea gomendatzen dizuet:

• Munduko lege bitxiak
• Estatu Batuetako lege bitxiak

Aurten, zoritxarrez, oporrik gabe geratu naiz lanean egon naizelako. Aspertuta nenbilen egun haietan, aldizkariak eta egunkariak irakurtzen hasi eta jendea Egiptora erakartzeko bidaia iragarkiak ikusi nituen. Haiek ikusita, bertako lurraldea mirari bat dela pentsatu nuen.

Ez dago esan beharrik Egipto bisitan joateko leku guztiz interesgarria iruditzen zaidala, bai kultura eta erlijio eta baita historia aldetik ere. Nire iritziz, eta ziur ez naizela hau pentsatzen dudan bakarra izango, bertan dauden eraikuntza harrigarri eta zoragarrienak piramideak dira. K.a. 3000 urte inguruan eraikita, faraoien botere absolutu eta esklaboen menpekotasun lazgarrienaren isla dira.

Egiptoko zibilizazioak hil ondorengo bizitzan sinesten zuen. Horregatik, faraoiak hiltzen zirenean, euren gorpuak momifikatu eta ondorengo bizitzara joateko prestatzen zituzten piramide barnean gordez. Gorpu-ganbarak lur azpian kokatzen zituzten eta bertara iristeko sekulako labirinto eta tranpak ipintzen zituzten altxor bilatzaileengandik babesteko.

Piramideak, eraikuntza diren aldetik, era askotarikoak izan daitezke. Gehiengoak sekulako eraikinak dira, nahiz eta neurri ezberdinetakoak topatu, eta kareharriz eginikoak dira.

Buruari buelta batzuk emanez, berehala datorkigu galdera: nola da posible garai hartako baliabideekin gisa honetako obra bati ekitea? Milaka esklabo eta herritarren artean, harea eta adreiluzko behin-behineko arrapalen bidez, blokeak bere lekuraino igotzen zituzten. Eraikuntza amaitutakoan, piramidoi izeneko urrez edo beste material distiratsu batez estalitako bloke bat jartzen zen puntan. Bi milioi eta erdi bloke behar izaten ziren piramide bat egiteko. Izugarria, ezta?

Amaitzeko, hona hemen egiptoarren hainbat bitxikeria:

• Astronomia oso ondo ezagutzen zuten. 30 eguneko 12 hilabeterekin osatutako 365 eguneko egutegia asmatu zuten. Azkenean, 5 egun zituen soberan.
• Matematikari bikainak ziren. Biderkatzeko taula asmatu zuten eta trigonometria garatu zuten.
• Lehen “eguzkitako betaurrekoak” asmatu zituzten. Begientzako margoak ematen zituzten eta galenaz perfilatu. Horrela, basamortuko eguzki gogorraz babesten zituzten begiak.
• Kalse pribilegiatuetako umeek burua kaskamotz eta alboan txirikorda bat zintzilika zeramaten, bere gaztetasunaren ikur bezala.

Antzemango zenutenez, Egiptora bidaiatzeko irrikaz nago. Ea luze jo gabe horretarako aukera dudan! Zuetako norbait egonda dago bertan?

Informazio gehiago:

• Egipto
• Cultura Egipcia
• Egipto al descubierto

Urterik urtera gizakiak aurrerapauso itzelak ematen ditu arlo askotan. Gure aiton-amonen garaian, esaterako, nork imajina zezakeen telefono mugikor bat edukitzea, messenger bidez beste norbaitekin txateatu ahal izatea edota mp3 txiki batean musika guztia alde batetik bestera eramatea posible izango zenik? Inork ez, egia esan. Eta guk, ordea, ezin dugu irudikatu ere egin teknologiarik gabeko gizarte batean bizitzea. Arlo honek gaur egun horrenbeste egin du aurrera, non berari lotuta bizi baikara. Hain da handia dugun menpekotasuna, ezen dagoeneko musika, liburuak, jokoak… ordenagailu baten bitartez lor ditzakegun. Honi lotuta pirateria deritzoguna dator, noski.

Egun, pirateria arazo izatera iritsi da; izan ere, gero eta film, musika, liburu… gutxiago erosten dira, hauek guztiak erraz internetetik jaisteko aukera baitugu. Honek artistei, autoreei eta diskoetxeei ekonomikoki bete-betean erasotzen die. Baina gu ez gara tuntunak. Zergatik erosi asko balio duen zerbait, gutxigatik lortzeko aukera edukita? Adibidez, merkatuan dagoen edozein disko askoz ere gutxiago ordainduta  eskuratzea dugu Top Manta delakoan. Hori gutxi balitz, eMule, Ares edo bestelako programak erabilita, dohainik lor dezakegu nahi dugun musika guztia saguarekin klik pare bat eginez.

Hariarekin jarraituz, pirateriak diskografiei izugarrizko kaltea suposatzen diela esan dugu. Baina, egia esan, baliteke hau pixka bat bidezkoa izatea, kontuan izan behar baita kaltetuenak ur handiko arrainak direla, hots, guri dirua ateratzen saiatzen diren diskoetxe interesatu horiek. Beste alde batetik, artistak edo idazleak ere kalteturik ateratzen direla esan beharra dago eta ideia hori gutxiago gustatzen zait.

Edonola ere, nire ustez, pirateria arrazoi sinple bategatik ematen da: gizarte kontsumista batean bizi gara eta horrexek gauzak erostera bultzatzen gaitu. Ez gara konformatzen disko bat edo bi edukitzearekin. Ez horixe! Gustatzen zaizkigun disko guztiak nahi ditugu, baina ezin dugunez hori guztia ordaindu, bide errazagoa bilatzen ahalegintzen gara eta, teknologia berriez baliatuz, pirateriara jotzen dugu. Horrela, nahi duguna lortzen dugu, berekoiak bihurtzen gara eta ez dugu kontuan hartzen artistei egiten diegun kaltea. Gauzak horrela, hauei hainbeste kostatu zaizkien lanak dohainik eskuratzen ditugu, lapurretaren itzala beste edozein aitzakiaren pean estaliz.

Egia esan, ez dakit arazo honen konponbidea zein izango litzatekeen, ezta zer izango litzatekeen onena ere. Baina diskoetxeek prezioak jaitsiko balituzte, agian, arazo honi konponbidea emateko bidean jarriko ginateke. Zer diozue zuek?