# berridazketa guztien ama

galdera:
Urtez urte Gabonetako oporretan soilik ikusten genuen gure izeba zaharra.

AdibideaIkasteko:
Goizean soilik egiten dugu lo -------- Goizean besterik EZ DUGU egiten lo

Komentarioak:
"besterik" agertu...  eta "ez" bat jarri behar dugula etorri behar zaigu burura. Horrek ezezko esaldien ordena menperatzen dugun ala ez islatuko du. Gogoratu "ez" eta "aditzaren laguntzailea" estu loturik joaten direla, eta honek esaldiaren ordenari eragiten diola.

erantzuna:
Urtez urte Gabonetako oporretan besterik ez genuen ikusten gure izeba zaharra.


galdera:
Zer habil tuntunarena egiten? Non daukan burua? -galdegin zidan amak konplizitate irriño batez.

Komentarioak:
Goikoak galdera solteak dira. Behean "ea" dugu arrasto. Beraz galderak lotu behar ditugu. Eta horretarako aditzari zerbait itsatsi behar diogu. Bestetik, gogoratu esaldi hauetan aditz laguntzaile guztiak aldatzen direla bai pertsona aldetik bai denbora aldetik, zehar estilora pasatzen baititugu.

erantzuna:
Ea zer nenbilen tuntunarena egiten, non neukan burua, galdegin zidan amak konplizitate irriño batez.


galdera:
Adierazpen guztiek sortzen dute gure artean zeresana eta eztabaida.

Komentarioak:
Nik "edozein" hitza ikusi eta ondotxo dakit zer jartzea nahi duten:  "edozein" hitzak mugagabea eskatzen du. Beraz, kontuz nola deklinatzen duzun "adierazpen" hitza!. Bestetik, kontuan izan mugagabea ez dela plurala, eta, agian, aditza ere aldatu behar!

erantzuna:
Edozein adierazpenek sortzen du gure artean zeresana eta eztabaida.


galdera:
Haurtzarora ihes egin nahian bezala jolasean hasi ginen, zoriontsu izan nahiari jolasa dei badiezaiokegu.

AdibideaIkasteko:
hartu nahian bezala ---> hartuko balu bezala // deitu ahal diogu ----> deiTZERIK dago

Komentarioak:
Esaldi zaila benetan! Bi zati aldatzeko eskatzen zaigu eta!. 
Lehen partean ez da arazorik.   Jakin behar
 baldintza egitura hartzen duen moduzko esaldia: "balu bezala".
 Ahalera adierazteko (eta hainbat gauza gehiago ere) 
Euskarak badu bi bide nagusi: 
aditz laguntzailea -->"diezaiokegu" eta aditz izena -->"tzea", "tzerik". 
Baina zein aditzek laguntzen dio "-tzerik" honi ?

erantzuna:
haurtzarora ihes egin nahi bagenu bezala jolasean hasi ginen, zoriontsu izan nahiari jolasa deitzerik badago.


galdera:
Babiloniako maiorazgoarekin ezkondu behar duzu eta segi nire kolonia hori ematen. Horixe esan zidan amonak.

AdibideaIkasteko:
jan behar nueLA eta azkar egiTEKO esan zidan amonak.

Komentarioak:
Goian bi esaldi ditugu. Behean "esan" aditza (komunikazio aditza). Susmagarria ezta?. Ba, asmatu duzu!. Esaldi bakar batean lotzeko eskatzen zaigu. Lokarriak? -ela, -enik, -n, Eta aginduak lotu behar direnean? -tzeko. Gogoratu zehar estiloak aditz laguntzaileen pertsonak eta denbora aldatzen duela.

erantzuna:
Babiloniako maiorazgoarekin ezkondu behar nuela eta segitzeko bere kolonia hori ematen esan zidan amonak.


galdera:
Oroitzen naiz behin Lurruspeko kobazulora joan zela, amonaren itzalak hara bidalita

AdibideaIkasteko:
Amak bidaliTA, hori egin zuen ----> Amak bidali zueLARIK, hori egin zuen

Komentarioak:
Bi zati aldatu behar dira beheko esaldian. Baina guk "-larik" horri egingo diogu kasu. Hemen ere topatzen gara gauza bera adierazteko bi bide nagusi dituela Euskarak ---> aditz laguntzaileari eranstea edo aditz nagusiari. Goian "bidali" aditzari lotuta agertzen da "-ta". Behekoan, "-larik" lotu behar diogu aditzari, baina kasu honetan aditz laguntzailea asmatu (Subjektua zein den, denbora etab.) eta beroni lotu.

erantzuna:
Oroitzen naiz nola behin Lurruspeko kobazulora joan zen, amonaren itzalak hara bidali zuelarik.


galdera:
Behin betiko lanak bukatuz gero bake ederra emango luke!

AdibideaIkasteko:
Zuk egineZ GERO ---->  zuk eginGO BAZENU //////  A zer NOLAKO -------  -N

Komentarioak:
Baldintza lantzen du ariketa honek. "-z gero" honen ordez laguntzailea jartzera behartzen gaitu. Beraz, zailtasunak: "Subjektua zein den", " objetua zein den" eta  baldintza formak ezagutu behar.
Esaldiaren hasieran beste aldaketa bat eskatzen zaigu: harridura esaldia denez jakin behar da "nolako" erabiltzean zer hartzen duen aditz laguntzaileak!

erantzuna:
A zer nolako bakea emango lukeen lanak behin betiko bukatuko balitu!.


galdera:
Nik banekien karlista asko zegoela trenbidearen aurka, baina ezin ahaztu jende askori ematen ziola lana.

AdibideaIkasteko:
nik egin nuen BAINA ---> nik egin  ARREN

Komentarioak:
Konbinaketa klasikoa: aurkaria eta kontzesiboa. Goian "baina", behean "arren". Gogoratu "arren" hitzak, normalki, laguntzailea desagertarazten duela. Kontuan izan "baina" esaldi batean dagoela, eta "arren" beste esaldian sartu behar dela.

erantzuna:
Karlista asko zegoela trenbidearen aurka nik jakin arren, ezin ahaztu jende askori lana ematen ziola!.


galdera:
Arazoak egunkarietan azaldu behar izan du, bazkideak elkarte hori azpijokoan zebilela konturatzeko.

Komentarioak:
"Harik eta" ," zeren eta", "bai eta(baita)","baldin eta"  eta antzekoak, nire uste apalean, abisu bat ematekoak dira, hau da, ohartarazi nahi digute geroxeago zerbait agertuko dela, 
kasuan kasuko "arte", "bait","ere", "ba" eta abar.
 Beraz, kasu honetan, "arte" (denborazkoa) jarri behar dugula esaten digu.

erantzuna:
Harik eta arazoa egunkarietan azaldu arte, bazkideak ez dira konturatu elkarte hori azpijokoan zebilela.


galdera:
Dagoeneko azterketari guztiek jakingo dute azterketa nola egin behar den.

AdibideaIkasteko:
GUZTIEK dakite hori ---> Ez da hori ez dakiENIK

Komentarioak:
Oso interesgarria!. 
Goian "guztiek", 
behean "inor ez". 
Beraz gauza bera esateko behekoa "ezezko bikoitza" izan behar, hots, bi aldiz erabiliko dugu "ez" hitza, eta modu berezi honen bidez, mezu bera lortuko dugu. Gero ere "-enik" erabili behar dugu, baina ez konpletiboa, erlatiboa baizik. 
Ulertu ezazue honela: 
"ez dakienik----> ez dakien pertsonarIK"

erantzuna:
Ez da azterketaririk izango dagoeneko azterketa nola egin behar den ez dakienik.


galdera:
Bazituen hiru edo lau gauzatxo mingain puntan berari esateko, baina bere ahots lehorrak aurrea hartu zion.

AdibideaIkasteko:
Hori egingo duzu BAINA....  ---> hori eginAGATIK....

Komentarioak:
Konbinaketa klasikoa: aurkaria eta kontzesiboa. Goian "baina", behean "-gatik". Gogoratu "-gatik" honek  laguntzailea desagertarazten duela. Kontuan izan "baina" esaldi batean dagoela, eta "-gatik" beste esaldian sartu behar dela. Eta GARRANTZITSUENA!! "-gatik" kontzesiboa denean ez da "-TZEAgatik" bihurtzen.

erantzuna:
Berari esateko hiru edo lau gauzatxo mingain puntan izanagatik, bere ahots lehorrak aurrea hartu zion.


galdera:
Tabernara sartu eta semea bero-bero eginda kantuan aurkitu ez du ba!

AdibideaIkasteko:
Atea ireki eta HARA NON agertu dEN zure ama

Komentarioak:
"hara non" egitura ezagutu behar, eta jakin behar da "-n" bat eskatzten duela. Gogoratu goiko esaldian nola erabiltzen den "ezezkotasuna" baiezkoa adierazteko.

erantzuna:
Tabernara sartu eta hara non aurkitu duen semea bero-bero eginda kantuan!.


galdera:
Aspaldiko lagunak dira? Elkar ezagutzen dute? Guk ez dakigu.

AdibideaIkasteko:
Ez dakit hori egingo dudaN, EZTA beste hori galdetuko dudaN ERE

Komentarioak:
"ezta" ikusi eta jakin badakigu bi esaldiren lotura dagoela jokoan (bi edo gehiago). Beraz, goikoan esaldiak lotu gabe datozenez, lokarri bila ibili behar: Hona hemen batzuk: "-ela", "-n", "-enik". Zein erabiliko dugu hemen?. Ohartu goiko esaldian aditz nagusia "jakin" aditza dela, eta "ez" bat duela aurrean.

erantzuna:
Guk ez dakigu aspaldiko lagunak ote diren, ezta elkar ezagutzen ote duten ere.


galdera:
Gauean bidera atera eta senide guztien artean jo egin zuten auzoko Patxi.

Komentarioak:
Lexikoa jakin behar oraingo honetan. Baina ia ia ematen dizute dena esanda. Tira, ohartu zaitez "jo egin" honek nor-k laguntzailea behar duela, eta "jipoia eman" berriz ez.

erantzuna:
Gauean bidera atera eta senide guztien artean jipoia eman zioten auzoko Patxiri.


galdera:
Ez diogu gutxitan esan jarrera aldatu behar duela, baina alferrik!

Komentarioak:
Harridura egitura duzu behekoa. Gogoratu harridura markak---> "-ela", "-n", "-ena".  
"Zenbat" honek zein erabili behar du?. Galdera duzu, beraz....

erantzuna:
Zenbat aldiz esan ote diogun jarrera aldatu behar duela, baina alferrik!.


galdera:
Ez genuen pentsatzen horrelako gizon langile eta eraginkor bati era horretako depresioa sortzerik zegoenik.

AdibideaIkasteko:
zitzai + o + n ----> ZEKI + o + KE +(e)n

Komentarioak:
Suposatzen dut "-tzerik" ahalera dela badakizula. Zer eskatzen dizute beraz?. Ahalera formak jakitea. 
Eta honetan zailena da aditz-sistema. ----> Nor-i.  Trikimailu bat. Orainaldia: daki....., Lehenaldia: zeki....., eta Hipotetikoa: leki.....    Trukua besterik ez da

erantzuna:
Ez genuen pentsatzen horrelako gizon langile eta eraginkor bati era horretako depresioa sor zekiokeenik.


galdera:
Kanpokoek ederki zekiten haren ibileren berri; etxekoek ez hainbeste.

AdibideaIkasteko:
("B" + BAINO + altuAGOa) da "A"  ---> "A" ("B" + BAINO + altuAGOa)  da

Komentarioak:
Konbinaketa klasikoa. Bi esaldi eta konparazioa tartean. Kontuz esaldiaren ordenarekin. Gogoan izan bi elementu konparatzen direla beti, eta bata subjetua izaten da (hobe esanda mintzagaia), eta bigarrena konparatzailearen atzean estu loturik. Garbiago adibide honetan. Lotu ezazu elementu konparagarri bat "baino" hitzari, jar ezazu "baino"ren aurrean estu loturik.

erantzuna:
Kanpokoek etxekoek baino hobeki zekiten haren ibileren berri.


galdera:
Oraingoan ere ederki kostako zaio Belokiri Eugiri irabaztea.

AdibideaIkasteko:
IkasTEA kostako zaio ---> LANAK izango ditu ikasTEKO

Komentarioak:
Lexiko kontua. Gehienetan aditz sistema aldatzera behartzen du esaldiak. Kasu honetan goikoan nor-nori dugu, behean berriz?. Aditz-izena ere aldatzen da.

erantzuna:
Oraingoan ere lanak izango ditu Belokik Eugiri irabazteko.


galdera:
Goiko eserlekuetatik begiratuta, drogak hartutako gazteen traza hartzen zitzaien dantzan zebiltzanei.

AdibideaIkasteko:
arrotzEN TRAZA HARTU horiei ---> arrotzak ZIRUDITEN horiEK

Komentarioak:
Lexiko kontua. Gehienetan aditz sistema aldatzera behartzen du esaldiak. Kasu honetan goikoan nor-nori dugu, behean berriz?. Eta ez ahaztu subjektuan zerbait aldatzen dela.

erantzuna:
Goiko eserlekuetatik begiratuta, drogak hartutako gazteak ziruditen dantzan zebiltzanek.


galdera:
Agian aurten ere egingo dugu Europa alderako bidaia luze eta eder hori.

Komentarioak:
Nik "baliteke" ikusi bezain fite badakit esaldiaren bukaera aldatu egiten duela. Garbiago esanda:
Baliteke ...................... -tzea

erantzuna:
Baliteke aurten ere Europa alderako bidaia luze eta eder hori egitea.


galdera:
Amodiotan obrarik ederrenak estreinakoak dira; arte mailan ere bai.

AdibideaIkasteko:
etxean BEZALA, kanpoan ere egoten da lasai

Komentarioak:
"Bezala" ikustean pentsa dezakegu "esaldi modala" sortu behar dugula. Ba, EZ!. Kasu honetan Goiko esaldiak agintzen du. Eta goiko esaldia emendiozkoa da (bi elementu segidan ematekoa), eta behekoak ere emendiozkoa izan behar du. Pentsatu zein diren bi elementu horiek eta lotu.

erantzuna:
Amodiotan bezala arte mailan ere, obrarik ederrenak estreinakoak dira.


galdera:
Amsterdametik Parisa kilometro gehiago dago Donostiatik Tolosara baino

AdibideaIkasteko:
zuk BAINO diru gehiAGO dut---> zuk EZ duzu nik ADINA diru

Komentarioak:
Konparatiboen arteko aldaketa klasikoa. 
Goikoa baiezko esaldia da; behekoa, berriz, ezezkoa. 
Baina mezu bera adierazi behar dute. 
Hortarako, bigarren buelta ematen diogu mezuari. 
Goikoak desberdintasuna adierazten du. 
Beraz behekoak berdintasuna adierazi behar. 
Finean, berdin + ez = desberdin

erantzuna:
Donostiatik Tolosara ez dago Amsterdametik Parisa adina kilometro.


galdera:
Ana Joxepak egin zion egitekoa: lotan zegoela bizarra moztu

Komentarioak:
Ariketa honek ez du misteriorik. "ederra egin" lokuzioaren erabilera bultzatzen du ---> Hacerla buena; liarla

erantzuna:
Ederra egin zion Ana Joxepak: lotan zegoela bizarra moztu.


galdera:
Anaiak lanpostu egokia eskaini zion Bizkaia aldean Afrikatik etorri zeneko.

AdibideaIkasteko:
Joan zenEKO denok poztu ziren ---> joan ORDUKO denok poztu ziren

Komentarioak:
Denborazkoak dira biak. Goikoan "-neko" egitura ikusten dugu eta behean "orduko". Aldaketa bakarra da "orduko" hitzak ez duela laguntzailea behar.

erantzuna:
Anaiak lanpostu egokia eskaini zion Bizkaia aldean Afrikatik etorri orduko.


galdera:
Andoni han gelditu zen, beste guztiak joan egin ziren.

AdibideaIkasteko:
Guztiak etorri ziren, ni IZAN EZIK ---> ni EZ BESTE GUZTIAK etorri ziren

Komentarioak:
Goian bi esaldi ditugu eta behean "ez".  Ariketa hau ongi egiteko "ez beste" egitura ezagutu behar da. Goiko esaldia eta behekoa emendiozkoak dira. Ez nahastu burua ezezko esaldi bat bilatzen.

erantzuna:
Andoni ez beste guztiak joan egin ziren.


galdera:
Andonik bakarrik ezin zituen lan haiek aztertu.

AdibideaIkasteko:
ezin z+it+U+(e)+n ---> ezin z+it+ZA+KE+(e)+n

Komentarioak:
Trikimailu bat: Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada, ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dutela ariketa egileek. Kasu honetan kontuan izan goikoan "ezin" aditza duzuela

erantzuna:
Andonik bakarrik ezin zitzakeen lan haiek azter.


galdera:
Andonik zuei autoa utziz gero, edozer egingo zenukete.

AdibideaIkasteko:
Niri galdetuz gero  ---> niri galdetuKO BAZENIDATE

Komentarioak:
Baldintza kontua. Goikoan "-z gero" erabiltzean laguntzailea ez da agertzen. Eta beraz, behekoan baldintzazko laguntzailea asmatu behar. Zein da subjetua? Denbora? Aditz-sistema?

erantzuna:
Andonik autoa utziko balizue, edozer egingo zenukete.


galdera:
Apaizak prediku ederrak egiten ditu, baina haren esanak ez ditu inork betetzen.

AdibideaIkasteko:
Hori egin duzu, BAINA ---> Hori egin BAduzu ERE

Komentarioak:
Garbi izan "ba" hau ez dela beti baldintzazkoa. Goiko esaldia aurkaria bada (eta kasu honetan "baina" agertuta garbi dago), lepoa egingo nuke kontzesibo bat eskatzen dizutela. Gogoratu "baina" esaldi batean dagoela eta "ba- ere" bestean egon behar.

erantzuna:
Apaizak prediku ederrak egiten baditu ere, haren esanak ez ditu inork betetzen.


galdera:
Aratz mendiko haitz zuriak buru luzanga soilduak bezalakoak ziren mendiaren bizkarrean tente.

AdibideaIkasteko:
Begiak diamanteak bezalakoak ziren ----> begiEK diamanteak ziruditen

Komentarioak:
Erraza ematen du aldaketa honek, "bezalakoak ziren" jarri beharrean "ziruditen" paratu eta kito!. Bai baina ez. Ezaugarri txiki bat dakar berekin "iruditu" adizki trinkoak. Ez dizut esango ea asmatzen duzun zuk!

erantzuna:
Aratz mendiko haitz zuriek buru luzanga soilduak ziruditen mendiaren bizkarrean tente.


galdera:
Arazo honi buruzko neure iritzia agertzen ahaleginduko naiz, denak ez direla bat etorriko baldin badakit ere.

AdibideaIkasteko:
Hori egin BAduzu ERE ---> Hori egin ARREN

Komentarioak:
Oso esaldi luzea baina gauza gutxi aldatzekoak. Goiko egitura kontzesiboa "ba- ere" duzue. Eta behekoan "arren" jarri behar dugu. Gogoratu, normalki, "arren" jartzean ez dugula laguntzailea behar.

erantzuna:
Arazo honi buruzko neure iritzia agertzen ahaleginduko naiz, denak ez direla bat etorriko jakin arren.


galdera:
Ardoa zein edari maitea den jakiteko, nahikoa da herri batzuetako ohiturari erreparatzea.

Komentarioak:
Goikoa baiezkoa da; behekoa, berriz, ezezkoa.  
Zeintzuk dira ezezko itxura baina baiezko mezua ematen duten egiturak?:
besterik ez, baizik ez, baino ez.

erantzuna:
Ardoa zein edari maitea den jakiteko, ez dago herri batzuetako ohiturari erreparatu baino.


galdera:
Arestian aipatutako lagunek ez dutela nik azaldutakoaz ezer ulertu esan didate.

AdibideaIkasteko:
ikusiTAKO zakurrak ---> ikusi ZENITUZTEN zakurrak

Komentarioak:
Erlatiboa lantzeko ariketa. Goikoan "-tako" hori ikusten dugu. Honen ordez aditz laguntzailea eta guzti duen erlatiboa jarri behar dugu. Laguntzailea asmatu behar eta kontrolatu, bada, subjektua, denbora, aditz sistema, etab.

erantzuna:
Arestian aipatu ditudan lagunek ez dutela nik azaldutakoaz ezer ulertu esan didate.


galdera:
Arestian esan dudanari jarraikiz, gauzak bat-batean egitea komeni da.

AdibideaIkasteko:
zure esanARI JARRAIKIZ ---> zure esanAREN ILDO BERETIK

Komentarioak:
Lexiko kontua dugu oraingoan. Eta lexikoa tartean dagoenean, gehienetan kontua da jakitea zer eskatzen duen hitz batek deklinazio arloan. Kasu honetan zer eskatzen du "ildo"hitzak?

erantzuna:
Arestian esan dudanaren ildo beretik, gauzak bat-batean egitea komeni da.


galdera:
Areto hark ez zuen Malenek aurrez ikusiriko ezeren antzik.

AdibideaIkasteko:
Ez ZUEN horREN antza ---> ez ZEN horREN antzEKOA

Komentarioak:
Arrastoa "areto HURA" ikustean ohartzen gara "-k" ergatiboa desagertu dela, eta horrek behartzen gaitu aditza aldatzera. Goikoan "zuen" agertzen da, eta behekoan "zen". Eta horrek beste zerbait aldatzera ere behartzen gaitu, ezin baita esan "ez zen antza".

erantzuna:
Areto hura ez zen Malenek aurrez ikusiriko ezeren antzekoa.


galdera:
Argi eta garbi esan zidan Andonik maite ninduela. Harrezkero ez diot behin ere idatzi nahi izan.

AdibideaIkasteko:
egin zuen, HARREZKERO ez dago etxean ---> egin zuenETIK ez dago etxean

Komentarioak:
Goikoan bi esaldi ikusten ditugu. Behean berriz esaldi bakar bat sortu behar dugu. Zein da bi esaldi horien arteko erlazioa?. "Harrezkero" hitzak zer adierazten du? ----> denbora. Beraz, behekoan denbora adierazten duen lotura bat erantsi behar diogu aditzari

erantzuna:
Andonik maite ninduela argi eta garbi esan zidanetik ez diot behin ere idatzi nahi izan.


galdera:
Argiak piztu ditut ea horrela Robertok ikusten gaituen.

AdibideaIkasteko:
Eraman ga + it + U -----> Eraman ga + it + ZA + n

Komentarioak:
Trikimailu bat: Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada, ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dutela ariketa egileek. Beste trikimailu bat: "gaituen" dugu laguntzaile; hortaz, "u" letraren ordez "za" jartzen badugu zer egiten dugu? Ba, aditz normal baten (nor-nork sistemakoa) subjuntibera forma lortzen dugu

erantzuna:
Argiak piztu ditut Robertok ikus gaitzan.


galdera:
Arinegi bukatzen zituen azterketak ongi egiteko.

AdibideaIkasteko:
HAIN altua da, NON ez BAITa ohean sartzen

Komentarioak:
"Hain", "Hainbeste" hitzekin hasten bada esaldi bat, gehienetan "kontsekutibo" baten aurrean gaude. Eta, hortaz, ondoriozkoak ikasi behar. Hona hemen eskematxoa:
 Hain(hainbeste) -------- (ezen)(non) ----- (bait-)(-n)

erantzuna:
Hain arin bukatzen zituen azterketak, non ezin baitzituen ongi egin.


galdera:
Arloteenak omen du jokorako grinarik handiena.

AdibideaIkasteko:
ZENBAT ETA + txikiAGO +  (IZAN), ORDUAN ETA aukera gehiago dute izkutatzeko

Komentarioak:
Zenbat eta  ----------- orduan eta ------------ egitura erabili behar dugu. 
Erne!. Hasierako esaldian ez da normala aditza agertzea, eta agertuz gero, normalki laguntzailerik gabe ibiltzen da. Ordena ere garrantzitsua da. 
(1)zenbat eta, (2)konparagaia,(3)aditza. 
Eta hauen artean ezin ezer sartu.

erantzuna:
Zenbat eta arloteago, orduan eta grina handiagoa jokorako!.


galdera:
Arrain asko harrapatzeko asmoa zuen, baina gutxirekin itzuli zen etxera.

Komentarioak:
Konparazio bat egin behar dugu beheko esaldian. Gogoratu ordena korapilatsua egiten zaigula, gazteleraz pentsatzen badugu. Hortaz, kontuan izan bi elementu daudela, eta bigarrena "baino" horren aurrean estu loturik jarri behar dugula.

erantzuna:
Harrapatzeko asmoa zuen baino arrain gutxiagorekin itzuli zen etxera.


galdera:
Arratsaldeko lauretan edo, ikusi zuen harrigarrikeria hura.

AdibideaIkasteko:
Bostetan EDO, ikusi zuen ---> bostak inguru  ZIREN ikusi zuENEAN

Komentarioak:
Hemen kontua ez da bakarrik lexikoa jakitea. Goikoan "edo"  eta behekoan "inguru". 
"ziren" erabili beharrak behartzen gaitu denborazko marka lekuz aldatzera. Ez da samurra ez, esaldi hau

erantzuna:
Arratsaldeko laurak inguru ziren harrigarrikeria hura ikusi zuenean.


galdera:
Arratsean, ehizaldiren baten ostean, jaten nuen haragi erreak ere berarekin zeukan dohain sakon hori.

Komentarioak:
Begira, ariketa hau duzu adibide on. Zertarako? Ikusteko zein inportantea den bereiztea zer eskatzen zaigun, hain da esaldi korapilatsua!. 
Arrastoa "ohi" dugu, ohitura edo adierazteko hitza. Galdera, eta goiko esaldian zeren bidez adierazten dugu gauza bera? "-tzen" horren bidez. Ba, aldatu eta kito, esaldia ulertu gabe ere asmatuko duzu.

erantzuna:
Arratsean, ehizaldiren baten ostean, jan ohi nuen haragi erreak ere berarekin zeukan dohain sakon hori.


galdera:
Arropa garbitzen ari ziren bitartean, iji-ajaka, broma eta jolasetan zebiltzan neskatila haien aurrean ezin beldur zitekeen Ulises.

AdibideaIkasteko:
Ezin zen BELDURTU ----> EZ ZUEN beldurTZERIK

Komentarioak:
Ahalera ari gara lantzen ariketa honen bidez. Gogoan izan ahalera adierazteko laguntzaileak baino modu gehiago daudela: 
"-tzea", "-tzeko modukoa izan", "-tzerik" "-garri"
Baina laguntzailea kentzen badugu beste errazago bat jarri behar.

erantzuna:
Arropa garbitzen ari ziren bitartean, iji-ajaka, broma eta jolasetan zebiltzan neskatila haien aurrean ez zuen beldurtzerik Ulisesek.


galdera:
Arrotza herrira nola etorri ote den beti izan da misterioa gure jendearentzat.

AdibideaIkasteko:
Misterioa da guretzat ---> guK ez DAKIGU

Komentarioak:
Hemen ez gara ari egitura gramatikalaz, mezua nola eman hitz ezberdinak erabiliz baizik.
 Zaila eta erraza asmatzeko.
Jakin aditza erabiliz gero....

erantzuna:
Gure jendeak ez du inoiz jakin arrotza nola etorri ote den herrira.


galdera:
Artoa ohi den tokian ez da goserik ezagutzen. Hala esan ohi zen.

AdibideaIkasteko:
Hori zaila da. HALA dio aitak ---> aitak dio hori zaila Dela

Komentarioak:
Ohartu, goikoan bi esaldi ditugula. 
Lotu behar esaldi bakar bat egiteko. Eta loturak posibleak "-ela","-n","-nik", baita "-n" erlatiboa ere.
Baina ez da erlatiboa, aditz baten inguruan baitago lotura (esan aditza), eta baiezkoa da esaldia, eta ez da galdera. BERAZ....

erantzuna:
Esan ohi zen artoa ohi den tokian ez dela goserik ezagutzen.


galdera:
Asko esatea dela baderitzazue ere, milaka marrazki egin ditut 1962an hasi nintzenez gero.

AdibideaIkasteko:
Ongi BAderitzozu ERE ----> ongi IRITZI ARREN

Komentarioak:
Bi kontzesiboen kontu klasikoa. "ba- ere" jarri beharrean "arren" paratu behar. Eta gogoratu "arren" jartzen dugunean, normalean, laguntzailea desagertzen dela. 
BAINA, hemen zein da aditz nagusia?

erantzuna:
Zuek asko esatea dela iritzi arren, milaka marrazki egin ditut 1962an hasi nintzenez gero.


galdera:
Askotan bertsoak jartzea baino errezagoa ez da izaten gai on bat gogoratzea.

AdibideaIkasteko:
Hori EZ da hau BAINO errazAGOA ---> Hori hau BEZAIN zaila da

Komentarioak:
Konparatiboa eta baiezko/ezezko konbinaketa. Kasu honetan goikoa ezezkoa eta desberdintasunezkoa da (baino -ago) eta behekoak berdintasuna adierazi behar du(bezain), eta logikaz, baiezko bihurtu behar dugu. Horrela mezua bere horretan geldituko da. 
Ezezkoa + desberdintasuna = Baiezkoa + berdintasuna.

erantzuna:
Askotan bertsoak jartzea gai on bat gogoratzea bezain zaila izaten da.


AdibideaIkasteko:
Negar egiten duzu ---> negarRRARI EMAten diozu

Komentarioak:
Euskaldun berrien artean normala da Llorar = negar egin izatea. Baina ariketa honek eskatzen digu jakitea "llorar" adierazteko beste modu bat. Modu adierazgarriagoa. Ba al dakizu?


galdera:
Askotan hiztunek ez diote beren hizkuntzan hitz egin nahi izaten arrotz bati, ez baitakite nola mintzatu.

AdibideaIkasteko:
Ez dakizu nola egin ---> ez dakizu nola egin BEHAR duzuN

Komentarioak:
Esaldi luzea, baina aldatzekoa bukaeran duzue.
Goikoan zehar galdera baina laguntzailerik gabe
Behekoan laguntzailea jarri behar eta zehar galderaren marka.
Laguntzailea jarri beharrak eskatzen du zein den aditz sistema jakitea. Kontuz "mintzatu" aditzarekin

erantzuna:
Askotan hiztunek ez diote beren hizkuntzan hitz egin nahi izaten arrotz bati, ez baitakite nola mintzatu behar zaion.


galdera:
Askotan lapurreta aitzakiatzat hartzen badute ere, helburu nagusia ez da hori.

Komentarioak:
Kontzesiboak dira bi esaldiak. Egitura bereziak erabiltzen dituzte. Goikoan "ba- ere". Behekoan "rik" bat agertzen zaizu (gerundiala). Nola bihurtzen dira hainbat eta hainbat egitura kontzesibo?. Goikoan duzu adibide garbia  ----> "ba-" baldintzazkoa da  "ba- " +  "ere" kontzesiboa.

erantzuna:
Askotan lapurreta aitzakiatzat harturik ere, helburu nagusia ez da hori.


galdera:
Askotan, egun guztian han egongo ziren erdi etzanean kantari.

AdibideaIkasteko:
Hor egongo zara arratsalde osoaN? ----> Hor EMANgo duzu arratsalde osoa?

Komentarioak:
Denbora adierazteko Euskarak badu aditz berezia:
"eman"
Kontuz laguntzailearekin eta deklinabidearekin

erantzuna:
Askotan, egun guztia han emango zuten erdi etzanean kantari.


galdera:
Haserraldiek eta egun tristeek luze irauten dute, neguak bezala.

AdibideaIkasteko:
Diru asko dut, zuk BEZALA ---> zuk ADINA diru dut

Komentarioak:
Berdintasuna adierazten dute bi konparatzaile hauek : "bezala" eta "adina". Nahikoa zen "bezala"ren ordez "adina" jartzea. Baina, tira, "adina" esaldiaren erdian agertzen denez, ordena aldatu behar duzu apurtxo bat.

erantzuna:
Haserraldiek eta egun tristeek neguak adina irauten dute.


galdera:
Aspaldi da nire lagun horrek erretzen ez duela.

Komentarioak:
Utzi aditzaren inguruan egin behar dugu aldaketa. Gogoratu utzi aditzak "-tzen" edo "-tzeari" eska diezaiokeela ondoko aditzari.

erantzuna:
Aspaldi da nire lagun horrek erretzeari utzi diola.


galdera:
Aspaldiko gertaera ilunen antzera ahoz aho badabiltza ere, baserritarrak badaki esamesa batzuk eta besteak bereizten.

AdibideaIkasteko:
Gero BAdatoz ERE ----> Gero etorri ARREN

Komentarioak:
Esaldi luzea, baina ez da dena irakurri behar. Ikusi goikoan "ba- ere" egitura kontzesiboa. Ba, behekoan ere "arren" kontzesiboa duzu. Gogoan izan "arren" honek, normalean, laguntzailea ez duela maite.

erantzuna:
Aspaldiko gertaera ilunen antzera ahoz aho ibili arren, baserritarrak badaki esamesa batzuk eta besteak bereizten.


galdera:
Aspaldiko lagun harengana bihurtu naiz, nire liburu berri honi solfeoa  jartzeko.

AdibideaIkasteko:
Eskatu D + I + O -----> Eska   D+ I + eza + (i) + O + n

Komentarioak:
Trikimailu bat: Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada, ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dutela ariketa egileek. Goikoan "-tzeko" helburuzkoa denez, subjuntibera behar dugu erabili. Baina erabaki behar aldez aurretik subjektua, beste pertsonak, denbora etab.

erantzuna:
Aspaldiko lagun harengana bihurtu naiz, nire liburu berri honi solfeoa jar diezaion.


galdera:
Aspergarria da beti soldaduskari buruzko lelo berbera entzutea.

AdibideaIkasteko:
Aspergarria da hori ikusTEA ---> Aspertu egiten nau hori ikusTEAK

Komentarioak:
"aspergarria da" ren ordez "aspertu....." jarri behar. Eta honek behartzen gaitu aditz sistema aldatzera. Eta "nor-nork" erabiliz gero ez ahaztu "-k" bat lotu behar zaiola hitz bati.

erantzuna:
Aspertu egiten nau beti soldaduskari buruzko lelo berbera entzuteak.


galdera:
Asto lanetan ederki ikasi dugu mutil koskor ginenetik.

erantzuna:
Asto lanetan ederki ikasiak gara mutil koskor ginenetik.


galdera:
Atera zaio bidera, esaten diola. "Zein da dakarzun egitekoa?".

Komentarioak:
Goiko esaldia estilo zuzenean dago. Eta behekoan eskatzen zaigu zehar estilora pasatzeko.
Zer aldatzen da prozesu honetan? Laguntzailearen pertsona?, denbora?. 
Ez ahaztu zehar estiloak berekin dakarrela hainbat marka

erantzuna:
Dakarren egitekoa zein den galdetuz atera zaio bidera.


galdera:
Atera zitzaion bidera, esaten ziola: "Adiskide, zer da dakarzun egitekoa?".

Komentarioak:
Oso inportantea da jakitea goiko esaldian "-ela" hori ez dela konpletiboa, gerundiala baizik. 
Hau jakinda, ikusi behean ere "-z" gerundiala agertzen zaigula. Trukatu eta kito.
Hemen ere "laguntzailea bai, laguntzailea ez" jokoarekin topatzen gara. (Formak jokatuak eta jokatugabeak)

erantzuna:
Atera zitzaion bidera, esanez: "Adiskide, zer da dakarzun egitekoa?".


galdera:
Ateraldi egokiak zituen eta barre noiznahi eragiten zuen; bertsotan ere txukun egiten zuen hark.

AdibideaIkasteko:
Hau ekarri dut; hori ERE ---> Hau ekarTZEAZ GAIN hori ERE ekarri dut

Komentarioak:
Bi esaldi esaldi bakar batean bildu behar dira. Hortarako hainbat egitura daude. 
Behean duzu bat "-z gain". Arazotxo bat! Posiblea da egitura hau laguntzaileari lotzea? Eta lotuz gero mezu bera da?

erantzuna:
Ateraldi egokiak eta barre noiznahi eragiteaz gain, bertsotan ere txukun egiten zuen.


galdera:
Atzerrira joan nahi nuen hizkuntzak ikasteko baina gurasoek ez zidaten utzi, arima galduko nuelakoan.

AdibideaIkasteko:
Galdu n + U + (e) + n ---->  gal   n + EZA + KE + (e) + n

Komentarioak:
Ez nahastu burua "-elakoan" egitura bereziarekin.
Trikimailu bat: Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada, ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dutela ariketa egileek.
Kasu honetan ahalera eskatzen zaigu. Gogoratu "u" ordez "zake" jartzearekin nahikoa duzula

erantzuna:
Atzerrira joan nahi nuen hizkuntzak ikasteko baina gurasoek ez zidaten utzi, arima gal nezakeelakoan.


galdera:
Atzo arratsaldean ezagutu zenuena gure laguna da.

Komentarioak:
"Euskarakadak!!" ezagutu behar dituzu ariketa hau egiteko. Ez baduzu ideairik begiratu erantzun ofiziala; harritu zaitez zein erraza den ikustean, eta kontuan hartu Euskararen joera berezi hau. Nik beti neure burua aurkeztean "Ion naiz" erabili beharrean "Ion nauzu" botatzen dut.

erantzuna:
Atzo arratsaldean ezagutu zenuena laguna dugu.


galdera:
Atzo gutun batzuk eman nizkion gizon bati. Gizon horrek bostetan hegazkina hartu zuen.

AdibideaIkasteko:
GIZON bat etorri zen. GIZONA nire aita da. "Etorri zeN GIZONA nire aita da."

Komentarioak:
Bi esaldi agertzen dira goikoan. Esaldi bakar batean bildu behar. Nola lotu? Zer errepikatzen da bi esaldi horietan? Aditza ala izena da? Izena bada erlatibo bat sortu behar duzula esan nahi du.

erantzuna:
Atzo gutun batzuk eman nizkion gizonak bostetan hegazkina hartu zuen.


galdera:
Atzo Ortzaizera ezin joan izan zirenek Zuberoako Irurin izango dute laster pastorala ikusteko abagunea.

AdibideaIkasteko:
ezin ziren etorri ---> ez ZUTEN etorTZERIK

Komentarioak:
Ahalera lantzen du ariketa honek. Ahalera forma berezi bat:
"-tzerik" (-tzea).
Zein aditzek laguntzen dio?

erantzuna:
Atzo Ortzaizera joaterik izan ez zutenek Zuberoako Irurin izango dute laster pastorala ikusteko abagunea.


galdera:
Atzo utzi nizun liburua salbu, beste guztiak ingelesez daude.

AdibideaIkasteko:
Nire kotxea SALBU  ---> Nire kotxea IZAN EZIK

Komentarioak:
Hitzen truke hutsa. Beraz, Zein da "izan ezik" honen sinonimoa? Goiko esaldian bilatu eta trukatu.
Batzutan hau bezain erraza (zaila) izaten da

erantzuna:
Atzo utzi nizun liburua izan ezik beste guztiak ingelesez daude.


galdera:
Atzoko gizonak gauza interesgarriak esan zituen eta biharkoak ere halakoak esango ditu.

AdibideaIkasteko:
Gaurko gazteak EZ EZIK atzoko(gazte)ak ERE joan egin dira

Komentarioak:
Hemen ere esaldiak lotzea da kontua. Maila bereko esaldiak 
Arazo teknikoa. Zeren atzetik jarri behar dugu "ere" hitzak?
Trikimailu bat: Bi elementu daude goiko esaldian errepikatzen ez direnak. Bilatu eta horietako baten atzean jarri behar duzu "ere" hori.  Ohartu gainerako hitz guztiak (goiko esaldian) nola edo hala errepikatzen direla.

erantzuna:
Atzoko gizonak ez ezik, biharkoak ere gauza interesgarriak esango ditu.


galdera:
Aurrez izendatu zitzaion egunerako hiri hartara garaiz iritsi ez zelako, buruarintzat hartu zuten laguna.

Komentarioak:
Bi esaldiak kausalak dira.
Goikoan "-elako" hau laguntzaileari lotu behar.
Behekoan "-gatik" aditz izenari

erantzuna:
Aurrez izendatu zitzaion egunerako hiri hartara garaiz ez iristeagatik, buruarintzat hartu zuten laguna.


galdera:
Aurten ere hondartzak zikinkeriaz beteak aurkituko ditugu. Horixe izango da amorraraziko nauena.

AdibideaIkasteko:
kotxea EROSIKO dugu. Horixe gustatzen zait ---> "kotxea erosTEA gustatzen zait"

Komentarioak:
Bi esaldi agertzen dira goikoan. Esaldi bakar batean bildu behar. Nola lotu? "horixe" hitza zeren ordez dago bigarren esaldian?. Ba, hitz horrek lotuko ditu bi esaldiak. 
Baina nola bihurtzen da ekintza bat (aditz bat) izen?

erantzuna:
Aurten ere hondartzak zikinkeriaz beteak aurkitzeak amorraraziko nau.


galdera:
Aurtengo inauterietan txorimalo arropak eramango ditut.

Komentarioak:
Deklinabidea kontua. Eraman aditzak "zer" galderari erantzuten dio. 
Jantzi aditzak zein galderari erantzuten dio?

erantzuna:
Aurtengo inauterietan txorimaloz jantziko naiz.


galdera:
Aurtengo udaldian oriotarrek hegaluze arrantza handia egin dute; getariarrek eta mutrikuarrek ere bai.

AdibideaIkasteko:
Ni(1) altua naiz. Zu(2) altua zara. ----> ((Zu(2) bezain altua)) naiz ni(1)

Komentarioak:
Konparatiboekin sartzen garenean, arazoa esaldiaren antolamendua dugu. 
Bilatu konparatzen diren bi elementuak, isolatu eta jarri bigarren elementua "bezain" horren aurretik, estu loturik.

erantzuna:
Aurtengo udaldian oriotarrek getariarrek eta mutrikuarrek bezain hegaluze arrantza handia egin dute.


galdera:
Ausarta eta trebea mutila! Horrelakoa atera zaigu gure txikia.

Komentarioak:
Harridura esaldia erabili behar dugu "bai" honekin hasiz.
Zein -------  -n
Nolako -----  -n
Hau    -----  -ena
Bai   -------   (ez da ez "-n", ez "-ena", baina zerbait behar da jarri)

erantzuna:
Bai ausarta eta trebea atera zaigula gure mutil txikia!.


galdera:
Autobidean abiada azkarrean zihoan eta bazterra jo zuen.

AdibideaIkasteko:
Etxera nentorren eta... aurkitu zintudan ----> Etxera nentorrELA aurkitu zintudan

Komentarioak:
Goiko esaldia sinplea da, "eta" bat erabiltzen denean erdaldunentzat emendiozkoa da. Kito!
Baina lotura aberatsagoa da Euskaraz. "eta" hori kausala, modala, denborazkoa etab. izan daiteke eta.
Honen adibide garbia aurrean duzuen ariketa. Trukaketa sinplea da: "eta" ren ordez "-larik" jarri behar.

erantzuna:
Autobidean abiada azkarrean zihoalarik, bazterra jo zuen.


galdera:
Autobuseko txartelak bost euro balio du eta trenekoak beste bost.

AdibideaIkasteko:
Nik bost kotxe ditut. Zuk bost kotxe dituzu. Beraz, bosNA kotxe dugu.

Komentarioak:
Zeinen gutxi erabiltzen dugun euskaldun berrien artean ariketa honetan proposatzen zaigun egitura.
Goiko esaldian esaten da "bost" eta berriz "bost". Ba, laburbilduz.....

erantzuna:
Autobuseko txartelak eta trenekoak bosna euro balio dute.


galdera:
Autore honek, estrukturalistekin eta sinbolistekin bateratsu, gizartearen sinbolo-multzo bezala hartzen du kultura.

AdibideaIkasteko:
lagun bezala hartu zintuzten baina...  lagunTZAT hartu zintuzten.

Komentarioak:
Arlo interesgarria. Nola adierazten da "ustea" euskaraz?
Goikoan "bezala" erabiltzen da. Behekoan "-tzat"

erantzuna:
Autore honek, estrukturalistekin eta sinbolistekin bateratsu, gizartearen sinbolo-multzotzat hartzen du kultura.


galdera:
Auzunekook aho zabalik jaso genuen borda saldu ziolako berria.

AdibideaIkasteko:
Harrituta jaso genuen berria ----> Harrituta UTZI GINTUEN berriaK

Komentarioak:
Lexiko kontua. "jaso" aditzaren ordez "utzi" aditza erabili behar dugu mezu bera adierazteko.
Kontuz subjektua aldatzen baduzu.

erantzuna:
Auzunekook aho zabalik utzi gintuen borda saldu ziolako berriak.


galdera:
Azala beltza zuten Etiopiako jendeek, baina begiak beltzagoak.

AdibideaIkasteko:
Handia zara zu(2). Baina ni(1) handiagoa ---> ((zu(2) baino handiagoa)) naiz ni(1)

Komentarioak:
Interesgarria aldaketa!. Goian aurkaria dugu. Eta behean?
Ohartu zaitez goikoan "-ago" apurra agertzen zaigula. Eta, beraz, konparatiboa izan daiteke erantzuna.
Kontuz esaldiaren antolamenduarekin. Bilatu zeintzuk diren konparatzen diren elementuak. 
Ez!!! "jendeek" ez da!!.
 "azala" eta "begiak"dira. 
Eta, ondorioz, jarri "baino" hitza horietako elementu baten aurrean, estu loturik.

erantzuna:
Etiopiako jendeek azala baino beltzagoak zituzten begiak.


galdera:
Azeriak mahatsa eta erremolatxa jaten dakien fama du, baina haragirik baldin badago ez du berehalakoan besterik jango.

Komentarioak:
Esaldi korapilatsua benetan! Luzea eta gainera bi gauza aldatzeko eskatzen zaigu.
Gainera biak "lexiko" kontuak dira.
 "-ren lekuan" ---> " ren ordez"
"nekez" -----> dificilmente.    Suerte izan!.

erantzuna:
Azeriak mahatsa eta erremolatxa jaten dakien fama du, baina haragiaren lekuan nekez jango du besterik.


galdera:
Azkar ibili beharko du, lau ordutan Madriletik Donostiara etorri nahi badu.

Komentarioak:
Honetan garrantzitsuena iruditzen zait "ba-" apurrak helburua adierazteko balio duela jakitea, eta "nahi ba-" edo "behar ba-" baldintzazko horien ordezkoa izan daitekeela. Ez nahastu benetako baldintzazko esaldiekin. Egitura honek badu bereizgarri txiki bat baldintzazkoen aldean. "sasi-baldintza" da

erantzuna:
Azkar ibili beharko du, lau ordutan Madriletik Donostiara etorriko bada.


galdera:
Azken hamar urteotan gure herria jira-biraka dabil, inon pausatzeko aukerarik gabe.

Komentarioak:
Ba al zenekien "-ela"  honek konpletiboa, gerundiala etab. izateaz gain denbora adierazteko ere balio duela? Bakarrik zenbait kasutan. Hona hemen bat

erantzuna:
Badira hamar urte gure herria jira-biraka dabilela, inon pausatzeko aukerarik gabe.


galdera:
Azkenerako amore eman behar: zer erremedio!

AdibideaIkasteko:
Ez dut besteRIK jaso = ez dut beste SARI+ RIK jaso

Komentarioak:
Ea harrapatzen duzun zer esan nahi dudan!
"besterik" = "beste" + "rik"
"besterik ez" = "beste" + "(     )rik ez"

erantzuna:
Azkenerako amore ematea beste erremediorik ez dago!.


galdera:
Azterketa begien aurrean izan orduko urduri eta ezinegonik jartzen da.

AdibideaIkasteko:
Hori egin ORDUKO = Hori egin BEZAIN AZKAR

Komentarioak:
Denborazkoak ari gara lantzen ariketa honekin.
"izan orduko" jarri beharrean ----->  izan (      )  azkar

erantzuna:
Azterketa begien aurrean izan bezain azkar urduri eta ezinegonik jartzen da.


galdera:
Aztien artea ezagutzen dutenek azabatxea gure arimaren ispilua dela erraten dute. Hori gezurra da.

Komentarioak:
Ematen du erraza dela. Bi esaldi eta lotu behar. BAINA... Hiru esaldi ditugu eta
1. Gezurra da ---> Ez da egia (gauza bera ezta?)
2.- Ez da egia  -ela. Baina nola lotzen dugu "erraten dute" ?

erantzuna:
Ez da egia, azabatxea gure arimaren ispilua dela, aztien artea ezagutzen dutenek dioten bezala.


galdera:
Badaki zer esan. Hala ere, ez daki nori eta noiz esan.

AdibideaIkasteko:
Badakit zer esan ---> badakit zer esan BEHAR dudaN

Komentarioak:
Zehar galderak. 
Kontuan izan "Ez dakit zer egin" zehar galdera dela eta "-n" jarri beharrean, aditza bere horretan uzten dugula (subjektua bera denean). 
Baina posiblea ere bada "ez dakit zer egin BEHAR dudaN". eta honetan, "-n" ez dugu ahaztu behar.

erantzuna:
Zer esan badaki, baina ez nori eta noiz esan behar zaion.


galdera:
Badakigu ororen iritziak kontuan hartu behar direla.

AdibideaIkasteko:
Hori kontuan hartu behar duzu ---> Hori AINTZAT hartu behar duzu

Komentarioak:
Sinonimoen kontua lantzen da oraingoan.
"Kontuan" hitzaren sinonimoa, "-tzat" bukaeran duena

erantzuna:
Badakigu ororen iritziak aintzat hartu behar direla.


galdera:
Zeure arazoetan sar zaitez!". Horixe da esan zidan bakarra.

Komentarioak:
Bi esaldi behar dira lotu. "Esan" aditza dugu tartean. Eta esaldi bat agintera motakoa da. 
Nola ematen da agintera zehar-estiloan? 
Bestetik Goikoa baiezkoa da eta behekoa ezezkoa. 
"bakarra" ---> "besterik ez"

erantzuna:
Neure arazoetan sartzeko besterik ez zidan esan.


galdera:
Zori on baten zalea naiz ni" erantzun zuen Erregek, "eta askotan ibili naiz han edo hemen hura aurkitu nahian edo non aurki nezakeen asmatzen".

Komentarioak:
Zehar estilora pasatu behar goiko esaldi luze hau.
 Gogoratu "-ela" jartzearekin ez dela nahikoa
Laguntzailearen pertsona aldatzen da
Laguntzailearen denbora aldatzen ahal da

erantzuna:
Zori on baten zalea zela erantzun zuen Erregek, eta askotan ibili zela han edo hemen hura aurkitu nahian edo non aurki zezakeen asmatzen.


galdera:
Zu guztiz ahaltsua zara. Lagun iezaguzu egoera honetatik ateratzen.

Komentarioak:
"-n" dugu arrastoa. Gauza askotarako balio du zatitxo honek. Baina, tira, hemen erlatibo bat sortu behar dugu. 
Arazo teknikoa: EZIN dira, erlatiboetan, IZENORDEAK erabili, ezin da "ahaltsua zaren ZU" erabili. Orduan, horren ordez zer jarriko dugu?

erantzuna:
Zuk, guztiz ahaltsua zaren horrek, lagun iezaguzu egoera honetatik ateratzen.


galdera:
Zutik dagoena ibil bedi kontuz, erori nahi ez badu".Hala dio Bibliak.

Komentarioak:
Bi esaldi behar dira lotu. "Esan"(dio) aditza dugu tartean. Eta esaldi bat agintera motakoa da. 
Nola ematen da agintera zehar-estiloan? . Kasu honetan subjuntibera agertzen da erantzun ofizialean. 
Baina "kontuz ibiltzeko" ere ongi dago

erantzuna:
Zutik dagoena, erori nahi ez badu, kontuz ibil dadila dio Bibliak.


galdera:
Aldi batez maldan behera nabarian zegoen gure kultura honek gora egin ote du azken urteotan?. Horixe da jakin nahi nukeena.

Komentarioak:
Bi esaldi lotu behar dira. Aditza "jakin" dugu. Aurreko esaldia galdera dugu. Beraz!!!??
Horixe! "-n" bat jarri behar dugu lokarri.

erantzuna:
Aldi batez maldan behera nabarian zegoen gure kultura honek azken urteotan gora egin ote duen jakin nahi nuke.


galdera:
Alejandro bere ibilera traketsarengatik, egokiagoa zen erretagoardiarako frentera joateko baino.

Komentarioak:
Ez, ez da konparatiboa lantzen. Utzi hori bere horretan
Arrastoa "bai..." dugu. Ba al da goikoan kausala adierazten duen ezer?
Bai! "-rengatik". Ba, trukatu  eta kito!. 
("bait-" aditzari lotzen zaio; hortaz, asmatu aditza)

erantzuna:
Alejandro egokiagoa zen erretagoardiarako frentera joateko baino, ibilera traketsa baitzuen.


galdera:
Amaitu berria den hitzaldi horretan entzun ditugunak sinestea oso nekeza da.

Komentarioak:
Konbinaketa polita. Goikoa baiezkoa eta behekoa ezezkoa. 
Nola egin aldaketa hau? Hona hemen hainbat aukera
1.- Konparatiboa "baino -ago" = " bezain ez"
2.- Aurkaria  "bakarra"  = " besterik ez"
3.- Antonimoak   "nekeza"  = "erraza ez"

erantzuna:
Ez da erraza amaitu berria den hitzaldi horretan entzun ditugunak sinestea.


galdera:
Amesgaizto hartatik esnatu nintzen eta ohartu begiak bustita nituela.

Komentarioak:
Goiko esaldian egitura sinplea dugu ---> "eta". 
Gazteleraz da sinplea. Baina euskaraz gauza askotarako balio du. 
Kasu honetan denbora adierazten du.
 Baina "kausala, gerundiala etab." izan daiteke bestelako esaldietan
Aldatu "eta" "-tzearekin batera" egiturarekin

erantzuna:
Amesgaizto hartatik esnatzearekin batera ohartu nintzen begiak bustita nituela.


galdera:
Amodioari buruz nik gaur esandako iritziak aski seduzitzaileak direla pentsa liteke.

Komentarioak:
Arrastoa "esan" dugu. Goiko esaldian nola aurkitzen dugu "esan" aditza? "ESANdako"
Beraz erlatiboen arteko kontua dugu oraingoan. Laguntzailea falta da goikoan, baina behekoan derrigorrean jarri behar da. Kontuz zein den subjektua, denbora etab.

erantzuna:
Amodioari buruz nik gaur esan ditudan iritziak aski seduzitzaileak direla pentsa liteke.


galdera:
Badakite haiek, nik erakutsirik, agertu dizkizudan gauzak egiten

Komentarioak:
Goikoan gerundiala dugu. Behekoan, berriz, kausala. 
Ohartu trukagarriak direla. Baina "bait-" hau laguntzaileari lotu behar zaionez subjektua eta denbora idatzi behar dira

erantzuna:
Badakite haiek, nik erakutsi bainien, agertu dizkizudan gauzak egiten.


galdera:
Badirudi zakurrak erasan behar duela, baina horregatik ibilkariari axolarik ez.

Komentarioak:
Goikoan aurkaria dugu. Eta normalean kontzesiboekin trukatzen dira. Baina beheko esaldiaren arrastoa "-n" edo dugu. Kontxo! Kontzesiboek "-n" erabiltzen dute laguntzailea mantentzen denean. 
"Nahiz eta   -n"    "-n arren"

erantzuna:
Zakurrak erasan behar duela dirudien arren, ibilkariari axolarik ez.


galdera:
Bai herri txukunak direla Europako horiek!. Atzo Euskal Herrian ikusi genituenak ere txukunak ziren.

Komentarioak:
Goikoan bi esaldi ditugu. Eta hauen arteko erlazioa sinplea da, emendiozko lotura.
Behekoan, garbi ez badago ere, konparatibo baten bidez lortu behar duzu lotzea.
Gogoan izan konparatiboak egitean, bi elementu direla kontutan hartu beharrekoak eta, bigarren elementuaren atzetik, estu loturik, jarri behar dela konparatzailea

erantzuna:
Atzo Euskal Herrian ikusi genituenak bezain txukunak dira Europako herri horiek.


galdera:
Bai itsusiak direla zenbait herritan egin dituzten etxe berriak.

Komentarioak:
Harridura esaldiak
Bai      -ela
Zein    -n
Hau   -ena
Nolako -n

erantzuna:
Zein itsusiak diren zenbait herritan egin dituzten etxe berriak!.


galdera:
Bai lurrekoak bai zerukoak, denak dira infernurakoak.

Komentarioak:
Hautakariak lantzean ziuraski "bai... bai..." "zein" "nahiz" ikusi zenituen.
Ba, ikas ezazu "-ela" erabiliz ere egin daitezkeela hautakariak

erantzuna:
Lurrekoak direla, zerukoak direla, denak dira infernurakoak.


galdera:
Bai zela txikia!. Inork ez zuen esango hura ikustean halako saltoa egin zuenik.

Komentarioak:
Aldaketa ez da erraza. Baina pentsatu nolako erlazioa egon daitekeen goiko bi esaldien artean
Bestetik "izaKI" ziuraski ez duzu ezagutzen. Kontuan izan "ki" hau "-ta" eta "-rik" gerundialen sinonimoa dela. Beraz "Hain_____ izanda" edo "Hain_____ izanik" sinonimotzat har ditzakezu

erantzuna:
Hain txikia izaki, inork ez zuen esango hura ikustean halako saltoa egin zuenik.


galdera:
Baina Felixek aurrez aurre zeukan izara-mutur hari heldu eta bihurtzen hasi ziren momenturakoxe geratu zitzaizkion esku biak arantzaz josita.

Komentarioak:
Esaldi luzea. Ez galdu hitzetan. Fokatu arrastoan. 
"ziren" aditzaren atzekoa aldatu behar da. Goikoan "momentuRAKOxe" eta behean? Horren sinonimoa bilatu behar duzu, denborazko bat.

erantzuna:
Baina Felixek aurrez aurre zeukan izara-mutur hari heldu eta bihurtzen hasi zirenerako geratu zitzaizkion esku biak arantzaz josita.


galdera:
Bakoitzak bere probintzian egin behar omen du soldadutza. Ez dut entzun horrelakorik.

Komentarioak:
Bi esaldi goikoan. Behekoan esaldi bakar bat lortu behar duzu. Bigarren esaldia aditzari lotzen zaionez konpletiboa dugu lotura mota (-ela, -n, -enik)
Kontuan izan "komunikazio aditza" duzula (entzun)
Ezezko esaldia duzula esaldi NAGUSIA 
Orainaldian dagoela esaldi NAGUSIA

erantzuna:
Ez dut entzun soldadutza bakoitzak bere probintzian egin behar duenik.


Komentarioak:
"Bakoitza" hitza desagertu behar da beheko esaldian. Egitura berezia du Euskarak " cada uno dos" edo "a cada dos" adierazteko.


galdera:
Bakoitzak, ahal duen neurrian bere eginkizuna bete beza.

Komentarioak:
Agian "beza" ez duzu ezagutzen. Agintera forma duzu "B"+eza. "ezazu" bai ezagutuko duzula. Ba, familia horren 3. Pertsona duzu (B) eza + (-). 
Tira!. Zer eskatzen zaizu beheko esaldian.
 Ba, subjuntibera jartzeko. 
Bakoitzak eginkizuna betetzen DU ---->   D ( U ---> ZA)  = ?

erantzuna:
Bakoitzak, ahal duen neurrian bere eginkizuna bete dezala.


galdera:
Baserri batzuek etxe ondoan ontzi handi bat egiten zuten urak biltzeko. Horrekin laguntza handia izaten zuten udako lehorterako.

Komentarioak:
Bi esaldi goikoan. Esaldi bakar bat behekoan. Lotura izen baten inguruan dago (ontzi handi batekin). Beraz erlatiboa dugu. Lotu eta kito!. Ikusi "horrekin" hitzak ontzi handi horri egiten diola erreferentzia eta, hortaz, kendu hitz hau behekoan.

erantzuna:
Baserri batzuek etxe ondoan urak biltzeko egiten zuten ontzi handi batekin laguntza handia izaten zuten udako lehorterako.


galdera:
Batek jakin gaurko filosofoek diotena egia denentz.

Komentarioak:
Ezagutzen al duzu "-nentz" zatia?. Ezagutzen baduzu ez duzu arazorik izango behekoa asmatzeko. Eta ezagutu ezean, tira!, begiratu erantzun ofiziala eta gauza berria ikasiko duzu.

erantzuna:
Batek jakin gaurko filosofoek diotena egia den ala ez.


galdera:
Batzuetan esan daiteke, komunikabideek, elkarren artean duten gerra dela eta, hondamendien dossier harrigarriak argitaratzeko bakarrik balio dutela.

Komentarioak:
Esaldi luzea. Fokatu "bakarrik" hitzaren inguruan. Honen ordez "besteterako" jar daiteke. Baina hitz bat falta zaio beroni "bakarrik" hitzaren baliokidea izateko. Eta hitz honek esaldiaren ordenari eragiten dio.

erantzuna:
Batzuetan esan daiteke, komunikabideek, elkarren artean duten gerra dela eta, hondamendien dossier harrigarriak argitaratzeko bestetarako ez dutela balio.


galdera:
Behin batean Donostia eta San Markos tarteko baserri bateko neska bat artajorran ari zela, tiroz hil zuten.

erantzuna:
Behin batean artajorran ari zen Donostia eta San Markos tarteko baserri bateko neska bat tiroz hil zuten.


galdera:
Beldur naiz gaur izango dugun ekaitz eta haizearekin.

Komentarioak:
Birpasatu  "Beldur naiz", "beldurra ematen dit","beldur diot". Denek beldurra adierazteko balio dute. Horietako zeinek behar du "nori" edo "zeri" deklinabidea?

erantzuna:
Beldur diot gaur izango dugun ekaitz eta haizeari.


galdera:
Bera ibili zen gisan dabiltzan guztiei laguntzen die bizitzan. Eta heriotzan ere bai.

Komentarioak:
Goioan "eta" emendiozko lotura dugu. Behean "ez ezik____ere" emendiozko lotura. Baina garbi izan behar dituzu lotu behar dituzun bi elementuak zeintzuk diren. Zertarako? Ba, lehenengo elementuaren atzetik "ez ezik" paratzeko, eta bigarrenaren gibelean "ere" jartzeko.

erantzuna:
Bizitzan ez ezik, heriotzan ere laguntzen die bera ibili zen gisan dabiltzan guztiei.


galdera:
Berak adina dakitenentzat mintzo denez, esaten duena ulertzea ez da batere erraza.

Komentarioak:
Subjektu aldaketa egon da goiko esalditik behekora. Goian "ulertzea" dugu subjektua. Behekoan, berriz, "esaten duena". 
Eta !!!???  Aditz-izenaren aldaketa eragiten du. Ez badidazu ezer ulertzen begiratu erantzun ofiziala (Bai! Zerbait aldatu da!). Eta gero eskatu irakasleari zergatia azaltzeko. Ez da azalpen samurra ez!.

erantzuna:
Berak adina dakitenentzat mintzo denez, esaten duena ulertzen ez da batere erraza.


galdera:
Berak irabazitakoa eta gainera gurasoek utzitako ondasunak galdu zituen urte gutxiren buruan.

Komentarioak:
Goioan "eta" emendiozko lotura dugu. Behean "ez ezik___ere" emendiozko lotura. Baina garbi izan behar dituzu lotu behar ditugun bi elementuak zeintzuk diren. Zertarako? Ba, lehenengo elementuaren atzetik "ez ezik" paratzeko, eta bigarrenaren gibelean "ere" jartzeko.

erantzuna:
Berak irabazitakoa ez ezik, gurasoek utzitako ondasunak ere galdu zituen urte gutxiren buruan.


galdera:
Berak irakatsi zidan zauri bat sendatzeko, odolaren isuria dela munduko gauzarik onena.

Komentarioak:
Konparatiboa eta baiezko/ezezko konbinaketa. Goikoan "onena, hoberena" erabiltzen da. Behekoan "baino" jartzean "ez" ere jarri behar dugu. Horrela mezua bere horretan geldituko da. 
Kontuz erabiltzen duzun adjetiboarekin

erantzuna:
Berak irakatsi zidan zauri bat sendatzeko, odolaren isuria baino gauza hoberik ez zela munduan.


galdera:
Berandu zenez gero, ariketak lehenbailehen bukatzeko agindu nion.

Komentarioak:
Goian "-tzeko" agintera.
 Nola adieraz daiteke agintera "-ela" erabiliz?. 
Horixe! Subjuntibera formekin.
Arazoa, jakina, laguntzailea. Pentsatu poliki eta urratseka. Hasteko zein da subjektua?. Zein da aditz sistema? Tira ---> "zituen" ateratzen zaigu. "U" horren ordez sartu "za" eta ikusiko duzu nola agerzen zaizun subjuntibera forma. Ez horregatik!

erantzuna:
Berandu zenez gero, ariketak lehenbailehen buka zitzala agindu nion.


galdera:
Beranduegi zen etxera itzuli nahi zuela esateko, izan ere gizon beldurtitzat hartuko zuen besteak.

Komentarioak:
Goikoan "izan ere" esamoldea dugu ardatz. Behekoan "bai-", gauza batzuren artean, kausa adieraz dezakeena.
 Saiatu egiten trukaketa hori.

erantzuna:
Beranduegi zen etxera itzuli nahi zuela esateko, gizon beldurtitzat hartuko baitzuen besteak.


galdera:
Bere lanak egiten dituena pozik bizi da. Hala bizi da inoren lepotik bizi dena ere.

arrastoa:
Bere lanak egiten dituena_________________________ inoren lepotik bizi dena.

Komentarioak:
Goian bi esaldi dituzu. Zeren bidez daude loturik? ---> "hala" hitzaren bidez. (de esa forma, de la misma forma). Berdintasuna adierazten du. Hortaz, behekoan esaldi bakar bat lortu behar dugu eta berdintasuna adierazteko hitz bat erabili behar dugu erdian. 
Erabili konparatibo bat

erantzuna:
Bere lanak egiten dituena bezain pozik bizi da inoren lepotik bizi dena.


galdera:
Bere lanbidea dela eta, sekulako jende pilarekin jarri behar izaten du harremanetan, beraz ez da harritzekoa kalean bi pauso eman orduko norbaitek kasu egitea.

Komentarioak:
Kausala ---> ondoriozkoa. 
Gogoratu ongi ondoriozkoen egitura zertan den:
Hain (hainbeste) ________ ezen(non)_________(bait-) ___(-n).

erantzuna:
Hainbeste jenderekin jarri behar izaten du harremanetan bere lanbidea dela eta, ezen ez baita harritzekoa kalean bi pauso eman orduko norbaitek kasu egitea.


galdera:
Beraiei zerbait esan nahi nien. Azkenean behar baino gehiago esan nien.

Komentarioak:
Bi esaldi lotu behar. 
Lotura konparatiboa erabiliko dugu oraingoan. 
Zeren atzetik jarri behar dugu "baino"?

erantzuna:
Azkenean esan nahi niena baino gehiago esan nien beraiei.


galdera:
Bereizkuntza batzuk salbu, gerra egin zuen belaunaldiak poto egin zuen urte inguruan. Hau hala da.

Komentarioak:
Bi esaldi lotu behar "ez dago dudarik" esamoldearen inguruan. Kasu egin! Esamolde hau ezezkoa bada ere, baiezko borobila adierazten du. 
Beraz, kontuan izan "ez dut uste____ -enik" egiturak 
zalantzak edota ziurtasun eza adierazten duela ezeren gainetik, horixe baita "-enik" egituraren oinarrizko esanahia.

erantzuna:
Ez dago dudarik, bereizkuntza batzuk salbu, gerra egin zuen belaunaldiak poto egin zuela urte inguruan.


galdera:
Beren lehenbiziko predikaritzat daukate Santo Tomas hango jendeek

Komentarioak:
Aditzari zerbait lotzeko "-ela" izan daiteke lotura normal bat: " Santo Tomas dela USTE dute"
Baina Arrastoan izena topatzen dugu: USTEA. Eta izenei aditz laguntzaile bat lotzeko "-n" izaten da normalena "Santo Tomas den ustea dute" Hemen beste modu bat nahi dugu landu. Ez dugu "-ela" galdu nahi eta "ustea" izena lotu behar dugu. Zein da lotura?

erantzuna:
Beren lehenbiziko predikaria Santo Tomas delako ustea dute hango jendeek.


galdera:
Berezko dohain apartekorik eduki ezean, karrera horrek arreta eta are estratagema bereziak ikastera behartzen zaitu.

Komentarioak:
Baldintza trukaketa. Goian ezezko baldintza duzu. Kontuz! Oso garbi izan behar duzu laguntzailea jartzean zein den baldintza-denbora, zein aditz-sistema eta zein den pertsona.

erantzuna:
Berezko dohain apartekorik ez baduzu, karrera horrek arreta eta are estratagema bereziak ikastera behartzen zaitu.


galdera:
Bergara II.a lehen mailakoa izanik eta punta-puntako aurrelaria, ez zen Retegi II.arekin neurtuko buruz buruzko txapelketa batean.

Komentarioak:
Ariketa hau aprobetxatuko dut "ere" hitzaren indarraz aritzeko. Sentitzen dut esatea, baina "ere" ez da "también", hori baino askoz gehiago da euskaraz. Esaldi luzea duzu goian, "ere" arrastoa. Bada, behean esaldi luze hori osoa idatzi gehi "ere". Eta zer lortu duzu? Ba, esaldi gerundial bat ("izanik") kontzesibo bihurtu duzu ("izanik ere"), edo hobeto esanda, indar berezia eman diozu behekoari, kontraesana azpimarratu baituzu.

erantzuna:
Bergara II.a lehen mailakoa eta punta-puntako aurrelaria izanik ere, ez zen Retegi II.arekin neurtuko buruz buruko txapelketa batean.


galdera:
Berrehun ar egon arren, eme bat baino egon ezik, ume bat edo bi izango ziren gehienez.

Komentarioak:
Goikoa kontzesiboa da ("arren"). Beraz kontzesiboa lortu behar dugu behean. Arrastoa "nahiz" ezagutzen dugu beste egitura batean "nahiz____ nahiz____". Baina, tira, kontzesiboak egiteko ere balio du ez da?.

erantzuna:
Nahiz eta berrehun ar egon, eme bat baino egon ezik, ume bat edo bi izango ziren gehienez.


galdera:
Berriketa franko erabili zuten, baina nola edo hala lehen esan dudan kale hartan jarri zuten denda.

Komentarioak:
Kontuan hartu "ondoren" jartzean laguntzailea desagertzen dela. 
Bai! Arrazoi izan dezakezu, mezua aldatzen da neurri batean.

erantzuna:
Berriketa franko erabili ondoren, nola edo hala lehen esan dudan kale hartan jarri zuten denda.


galdera:
Berriro gerta ez daitezen eta aldez aurretik jakin ditzazun kontatzen dizkizut kontuok.

Komentarioak:
Fokatu "jakin" hitzaren inguruan. Goikoan "jakin ditzazun" duzu. Arrastoa "jakinaren". Honek bideratzen du erantzuna "jakinaren gainean egon" esamoldea erabiltzera. Erabili egitura hau eta kontuz subjuntibera formarekin, aditz-sistema aldatzen baita.

erantzuna:
Berriro gerta ez daitezen eta aldez aurretik jakinaren gainean egon zaitezen kontatzen dizkizut kontuok.


galdera:
Berritsuegia zen euskaraz ongi eta soseguz ikasteko.

Komentarioak:
Hasi baino lehen. Ezin da jarri "hain" eta "-egi" batera.
Behekoan ondoriozkoa erabiltzera behartzen zaituzte.
Gogoratu bigarren esaldiaren aditz laguntzaileak marka bat hartzen duela.

erantzuna:
Hain berritsua zen, non ezin baitzuen euskaraz ongi eta soseguz ikasi.


galdera:
Bertso biltzaileak badaki bertso saioa ingurugiro batean egiten dela.

Komentarioak:
Fokatu "jakin" hitzaren inguruan. Goikoan "badaki" duzu. Arrastoa "jakinaren". Honek bideratzen du erantzuna "jakinaren gainean egon" esamoldea erabiltzera. Tranpatxo bat dago tartean. "badaki" aditzak "-k" bat eskatzen du. "Egon" aditzak zer?

erantzuna:
Bertso biltzailea jakinaren gainean dago bertso saioa ingurugiro batean egiten dela.


galdera:
Bertso horiek jendeari heltzeko, azoka eta ferietara jotzea zen biderik egokiena.

Komentarioak:
Goikoa "-tzeko" helburuzkoa du. Arrastoa ez da aditz oso bat, zati bat baizik. Ondorio garbia: subjuntibera erabili behar. Hartu lasai, ikertu lehenik eta behin zein den aditz-sistema. (Bai asmatu duzu! Nor-nori erabili behar duzu) eta zein den pertsona. Eta... Ba... Suerte izan!. Zitzaizkion ---->    ?

erantzuna:
Bertso horiek jendeari hel zekizkion, azoka eta ferietara jotzea zen biderik egokiena.


galdera:
Bertso ugari entzun zitzaizkion herrietako plazetan, baina gutxi heldu dira gaur egunera.

Komentarioak:
Aurkaria kontzesibo bihurtu behar duzu. 
"baina" bigarren esaldian dago
eta "ba- ere" hasierako esaldian jarri behar duzu.

erantzuna:
Herrietako plazetan bertso ugari entzun bazitzaizkion ere, gutxi heldu dira gaur egunera.


galdera:
Bertsozale guztiek jakingo dute Billabonakoa.

Komentarioak:
Nik uste nuen "-nik" beti konpletiboa zela "ez dut uste etorriko denik"
Baina kontuz! Erlatiboa ere izan daiteke. 
"Ez dut ezagutzen hori egin duen pertsonaRIK"
 edo bestela esanda, "Ez dut ezagutzen hori egin duenIK"
Adibide polita duzu ariketa hau, esandakoa ikasteko. 
Gogoan izan ERLATIBO bat egin behar duzula.
 "no hay nadie que..."

erantzuna:
Ez da bertsozalerik izango Billabonakoa ez dakienik.


galdera:
Bertsozaleek ondo hartuko dute, noski, bere azken eskaintza hau.

Komentarioak:
Lexiko kontua. "ondo hartu" vs. "harrera ona egin". 
Laguntzailea sortu behar duzu. Kontuz aditz-sistemarekin eta "nori" kasuarekin

erantzuna:
Bertsozaleek harrera ona egingo diote, noski, bere azken eskaintza honi.


galdera:
Besel zeritzan gizon bat hartu zuen Erregek bere jauregia eraikitzeko.

Komentarioak:
"-n" zati hau, normalean, erlatiboak egiteko erabiltzen dugu.
Baina gogoan izan egitura askotan erabil daitekeela. Horien artean helburuzko subjuntibera egiteko.
Goikoa helburuzkoa da, behekoa berriz subjuntibera.
Laguntzailea asmatu behar duzu. Aholku bat: asmatu laguntzaile normala (esaterako "du") eta gero "u"ren tokian sartu "za"

erantzuna:
Besel zeritzan gizon bat hartu zuen Erregek bere jauregia eraiki zezan.


galdera:
Bestalde, komunikabideak berak dira arte horren eskasia eta gabezia ongien islatzen dutenak.

Komentarioak:
Ohartu zaitez goiko esaldi erlatiboa oso normala dela, eta behekoan "erlatiborik gabeko" esaldi bakar bat egin behar duzula. Nire ustez euskaraz jatorragoa. Eta zer egin behar dugu? Bada! Erabili euskal ordena eta "galdegaia" aplikatu. Hau da, aditza "komunikabide" hitzari lotu. 
Kontuz ergatiboarekin!

erantzuna:
Bestalde, komunikabideek berek islatzen dute ongien arte horren eskasia eta gabezia.


galdera:
Beste batzuk, mundua korritzen hasten direnean, Euskal Herririk denik ere ez dira gogoratzen.

Komentarioak:
Denborazkoen arteko trukaketa. "-nean" kendu eta "bezain laster" jarri.
Ohar garrantzitsua: Aditz laguntzaileari egitura bat lotu nahi diogunean, zati txiki bat paratu behar dugu aldez aurretik, nolabait, ongi lotuta gera dadin. Zein da lokarri txiki hau?   "-n"

erantzuna:
Beste batzuk, mundua korritzen hasten diren bezain laster, Euskal Herririk denik ere ez dira gogoratzen.


galdera:
Beti egia hutsa esaten ibili barik lantzean behin gezur batzuk ere esan itzak!

Komentarioak:
Uste baino errazagoa duzu trukaketa. "eta" besterik ez duzu erabili behar. 
Hori bai! Konturatzen al zara "eta" horrek nolako indarra duen Euskaraz?

erantzuna:
Ez hadi ibil beti egia hutsa esaten eta lantzean behin gezur batzuk ere esan itzak!.


galdera:
Beti gustatu izan zait ulertzen duen norbaitekin gitarra jotzea, baina haiek oihu handiagoak egin besterik ez zuten nahi.

Komentarioak:
Aurkaria duzu goikoa "baina"
Gogoratu "arren" aurreko esaldiari lotu behar zaiola. Oraingo honetan ez da "zait" desagertuko. 
Beraz, atera kontuak! 
Nola lotu "arren" laguntzaileari? . 
Esaldiaren ordena ere dexente aldatu behar duzu

erantzuna:
Beti ulertzen duen norbaitekin gitarra jotzea gustatu izan zaidan arren, haiek oihu handiagoak egin besterik ez zuten nahi.


galdera:
Beti lan eta lan jardun arren, gure lanak ez dira sekula amaitzen.

Komentarioak:
Kontzesiboen trukatzea: "arren" dagoen tokian "ba- ere" jarri behar duzu. Baina, aditz laguntzailea bilatu behar duzu eta berorren inguruan jarri. Zein da subjektua? 
Zein aditz-sistema erabiltzen du "jardun" aditzak?

erantzuna:
Beti lan eta lan jarduten badugu ere, gure lanak ez dira sekula amaitzen.


galdera:
Bi urtetik hona ez dut zigarro bakar bat ere erre.

Komentarioak:
Beheko esaldia ere denborazkoa da. Ez da oso egitura ezaguna. Gainera "-ela" eskatzen du. Konturatzen al zara zenbat egituratan erabiltzen den "-ela"?. 
Kasu honetan oso egitura itxia duzu: 
"bada____ela", "badira______ela"

erantzuna:
Badira bi urte zigarro bakar bat ere ez dudala erre.


galdera:
Bi xakelariak batera sartu ziren gelara baina ez zion batak besteari agurrik ere egin.

Komentarioak:
Tira, "elkar" egitura menderatu behar duzu
Kontuan izan "elkar" deklinatzen dela, eta 
aditzaren objektua 3. Pertsona singularra dela

erantzuna:
Bi xakelariak batera sartu ziren gelara baina ez zioten elkarri agurrik ere egin.


galdera:
Bide erdian guztiek salto egin zuten kanpora, batek izan ezik. Honek etxe bat jo zuen karroarekin.

Komentarioak:
Erlatibo bat erabili behar duzu goiko bi esaldi horiek lotzeko. Fokatu "honek" hitzean.
Baina, bestetik, "guztiek" erabili beharrean "bakarrak" erabili behar duzu. Antonimoak dira, eta beraz, kontrako esanahia dutenez, mezu bera sortzeko bi buelta eman behar diogu esaldiari:
guztiek  -----> EZ zuen bakarrak

erantzuna:
Bide erdian kanpora salto egin ez zuen bakarrak etxe bat jo zuen karroarekin.


galdera:
Bide erdiraino iritsiak ginenez gero, goraino joatea erabaki genuen.

Komentarioak:
Goikoan "-nez gero" egitura kausala duzu. Behekoan "bait-"
Jakin badakizu "bait-" jartzean hainbat aldaketa sortzen direla.
Nola da "bait-" + "Ginen"?

erantzuna:
Goraino joatea erabaki genuen, bide erdiraino iritsiak baikinen.


galdera:
Bien bitartean, ortziko hodeiak gorbelzturik, ilunbeltz bilakatu ziren; tenebru gaiztoko errainuak bezala aldatzen ziren leku batetik bestera.

Komentarioak:
Esaldi luzea eta poetikoa. Ez galdu hitzen artean. Pentsatu honela:
1. Arrastoa,"liran", zein egitura mota izan daiteke? Modala
2.- Goiko esaldian ba al da moduzko egiturarik? Bai, "bezala"
3.- Bada, aldatu bakarrik zati hori
4.- Ikusi zentzua mantendu duen idatzi duzun esaldia

erantzuna:
Bien bitartean, ortziko hodeiak gorbelzturik, ilunbeltz bilakatu ziren; tenebru gaiztoko errainuak bailiran aldatzen ziren leku batetik bestera.


galdera:
Bigarren argitaratze honetarako, formazko ukitu batzuk salbu, lehen-lehenean laga dut liburua.

Komentarioak:
Esaldi korapilatsua baina trukatze erraza duzu
"salbu" dagoen tokian "ezik" jarri behar duzu
GOGOAN izan "ezik" egituraren inguruan 
Euskaltzaindiak zerbait erabaki zuela.

erantzuna:
Bigarren argitaratze honetarako, formazko ukitu batzuk izan ezik, lehen-lehenean laga dut liburua.


galdera:
Bilbon zinea garestia da; beste edozein lekutan da merkeago.

Komentarioak:
Konparazio bat egin behar dugu beheko esaldian. Gogoratu ordena korapilatsua egiten zaigula, gazteleraz pentsatzen badugu.
 Hortaz, kontuan izan bi elementu daudela, 
eta horietako bat "baino" horren aurrean estu loturik jarri behar dugula.

erantzuna:
Beste edozein lekutan baino garestiagoa da zinea Bilbon.


galdera:
Beldur ziren esandakoa egiten ez bazuten neke handiak izango zituztela. Horregatik, saiatu ziren lanean.

Komentarioak:
Interesgarri "beldur" egiturak. Hona hemen posible batzuk:
"-ren beldur izan"
"-ri beldur izan(diot)"
"-n beldur"
Azkeneko hau erabili behar duzu ariketa honetan. Aditz laguntzaileari lotu behar diozu "beldur" hitza

erantzuna:
Esandakoa egiten ez bazuten neke handiak izango zituzten beldur saiatu ziren lanean.


galdera:
Bistan nuen hitzaldian gauzak argi, zehatz eta ulerterraz eman nahi banituen, asko irakurri behar nuela.

Komentarioak:
Kontuz esaldi honekin. Goikoa "baldintzazkoa" da "ba-" du eta. Baina, aldi berean, helburuzkoa ere bada, "nahi" aditza erabiltzen baitu. 
Ezagutzen al duzu baldintza forma izan eta helburua adierazten duen egitura bat?
Bada, horrelakorik badugu euskaraz, bai. 
Baina oso erraza da baldintza normalekin nahasten!. 
Tira, aditz laguntzailea ez da baldintzazkoa.

erantzuna:
Bistan nuen hitzaldian gauzak argi, zehatz eta ulerterraz emango banituen, asko irakurri behar nuela.


galdera:
Bizi garen mundu narras honetan aho batezko iritzien batasunik ikusiko ez dugunez gero, ez du inork menderen mendetan deus aldatzeko baimenik izango.

Komentarioak:
Tira, ahaztu mezua eta fokatu "-nez gero" kausazko egituran. Arrastoa "bait-" kausala duzu.
Egin trukaketa eta kontuz nola lotzen duzun "bait-" aditz laguntzaileari!
"bait-"  +  "Dugu" = ?

erantzuna:
Bizi garen mundu narras honetan ez du inork menderen mendetan deus aldatzeko baimenik izango aho batezko iritzien batasunik ez baitugu ikusiko.


galdera:
Biziki nekeza izango nuke libururik gabeko mundu batean bizitzen, baina badakit errealitatea ez datzala beraietan.

Komentarioak:
("baina") aurkaria  kontzesibo("nahiz eta") bihurtu behar duzu .
Gogoratu aditz laguntzailea desagertu ohi dela honelakoetan

erantzuna:
Biziki nekeza izango nuke libururik gabeko mundu batean bizitzen, nahiz eta jakin errealitatea ez datzala beraietan.


galdera:
Bizilagun guztiak ados jarri gabe inora ez goazela denok dakigu. Hala ere, gutxi dira kontutan hartzen dutenak.

Komentarioak:
Aurkaria versus kontzesiboa. 
Oraingo honetan eskatzen zaizu ADITZ LAGUNTZAILEA ere mantentzea.
Kasu hauetan zein letra erabiliko dugu dena behar bezala paratzeko?

erantzuna:
Bizilagun guztiak ados jarri gabe inora ez goazela denok dakigun arren, gutxi dira kontutan hartzen dutenak.


galdera:
Bizimodu harekin exijente bihurtu nintzen, haserrekoi, intransijente eta gogor.

Komentarioak:
Tira, arrastoak ("harK") behartzen zaitu aditz-sistema aldatzera. Eta, finean, nor-nork forma bereziak dakizkizun frogatzera. Hartu lasai, zehaztu zein den subjektua (Ez! Zu ez zara) eta gogoan izan Gazteleraz konparaturik aldebres ordenatzen direla gauzak.

erantzuna:
Bizimodu hark exijente bihurtu ninduen, haserrekoi, intransijente eta gogor.


galdera:
Bizio edo joera txarrak uztea zaila da; errazago da hartzea.

Komentarioak:
Konparatibo bat sortu behar duzu "baino" horren inguruan.
Zeintzuk dira konparatzeko bi elementuak?
Jarri bigarrena "baino" horren aurrean, estu loturik
Ordena da zailena konparatiboetan

erantzuna:
Bizio edo joera txarrak hartzea uztea baino errazagoa da.


galdera:
Bizitzen jarraitzeko arrazoiak bukatzeagatik tirokatu zuen bere burua.

Komentarioak:
"lako" beste egitura batzuen artean "kausala" izaten da. Ba al da goiko esaldian kausa adierazten duen hitz-zatirik?. Bilatu eta trukatu!.
Gogoan izan "-lako" rekin batera laguntzailea ere paratu behar duzula. 
Kontuz aditz-sistemarekin, subjektuarekin, pluralizantearekin

erantzuna:
Bizitzen jarraitzeko arrazoiak bukatu zitzaizkiolako tirokatu zuen bere burua.


galdera:
Borda hura erosi nahi zuela entzunda, txundituta geratu ginen.

Komentarioak:
Gu geratu ginen txundiduta, eta gu UTZI ----- txundituta. 
Konturatu bazara subjektua aldatzen da, eta horrekin batera aditz-sistema
Ea nor-nork ongi menderatzen duzun!

erantzuna:
Borda hura erosi nahi zuela entzuteak txundituta utzi gintuen.


galdera:
Borondaterik ez badugu badakigu ezin dezakegula ezer egin. Baina gutxi dira gure herrian horretaz ohartu direnak.

Komentarioak:
Aurkaria vs. Kontzesiboa. Gogoan izan "baina" ez duen esaldian jarri behar dela "nahiz eta". Eta horrek hainbat aldaketa eragiten dituela. 
Erlatiboa ere desagertzen da. Nola?

erantzuna:
Nahiz eta gure herrian horretaz gutxi ohartu, badakigu borondaterik gabe ezin dezakegula ezer egin.


galdera:
Bost urte nituela ekarri gintuzten hona, Igeldoko solastegi honetara.

Komentarioak:
Garbi izan behar duzu "-ela" zatiak denbora ere adieraz dezakeela. Hori jakinda, beheko esaldian beste denborazko zati bat erabili behar duzu, eta ezin diozu "nituen" aditzari lotu. Beraz, jarri beste laguntzaile horretan "gintuzten", eta moldatu esaldiaren ordena.

erantzuna:
Igeldoko solastegi honetara ekarri gintuztenean bost urte nituen.


galdera:
Bost urteko umeak eskainitako lehenengo karameluaren atzetik itsuki joaten dira; gu ez gara horrelakoak.

Komentarioak:
Goiko bi esaldi horiek bakar batean eman behar. 
Beraz erlatiboa erabiliko dugu, 
gehi "horrelakoak" hitzaren ordezkoa (modala). 
Hartu lasai esaldiaren antolamendua.

erantzuna:
Gu ez gara eskainitako lehenengo karameluaren atzetik itsuki joaten diren bost urteko umeak bezalakoak.


galdera:
Burua makurtu eta umildu egin nintzen, agindutakoa betetzeko prest nengoela adieraziz.

Komentarioak:
Begiratu arrastoari, eta ohartu "takoa" kendu dela, eta honen ordez beste zerbait erabili behar dela. 
"takoa" erlatibozko egitura duzu. Beraz, laguntzailea erabiliz, erlatiboa sortu behar duzu
Ikertu behar duzu nork, nori, nor galderen erantzuna, aditz-sistema zein den jakiteko.
Eta ez ahaztu denbora!

erantzuna:
Burua makurtu eta umildu egin nintzen, agintzen zidatena betetzeko prest nengoela adieraziz.


galdera:
Burutsuenek zioten arrotza azaldu zitzaigula bere zurezko maleta hartuta, iparra sartu zitzaigun ilunabar hotz batean.

Komentarioak:
Agian esaldia ez duzu ongi ulertuko. Tira, ez galdu denbora gehiegi horretan.
Kontuan izan goikoa konpletiboa dela (bi esaldi eta "-ela" lokarria)
Eta behean "-nez" jartzean, "-ela" soberan dagoela.

erantzuna:
Burutsuenek ziotenez, arrotza azaldu zitzaigun bere zurezko maleta hartuta, iparra sartu zitzaigun ilunabar hotz batean.


galdera:
Ceutan guri erloju bana erosterik ba al daukazu?

Komentarioak:
Kontuan izan goiko "erosTERIK" hitzak ahalera adierazten duela!
Beraz, eta "eros" arrastoa izanda, ahalerazko aditz laguntzaile bat behar duzu jarri.
Zein da aditz-sistema? Nork? Nori? Zer? 
Trikimailu bat::: dizuete ---->di EZA zue KE te

erantzuna:
Eros al diezagukezu erloju bana Ceutan?.


galdera:
Koro bezalako pertsonek edozein gauzari egingo diote uko, amets egiteari izan ezik.

Komentarioak:
Hemen eskatzen den egitura, benetan, erraza bezain ezezaguna izaten da.
Zeri ez dio uko egiten? Bada, erantsi "ez" bat atzean
Zeri egiten dio uko? Bada, erantzi "beste" aurrean
Tira, ez baduzu asmatzen, begirada bat bota erantzun ofizialari eta gozatu egiturarekin!

erantzuna:
Koro bezalako pertsonek amets egiteari ez beste edozein gauzari egingo diote uko.


galdera:
Dagoeneko ikustera joan omen zaio. Ez dago joateko premiarik.

Komentarioak:
"zertan" hitzaren ondoren aditz nagusia etortzen da, 
"behar" aditza erabili gabe.
Baina, horretaz gain, goiko bi esaldiak lotu behar dira. 
Zein da haien arteko erlazio semantikoa?
"Erlazio KAUSALA". 
Ea nola islatzen duzun erlazio hau zure esaldian.

erantzuna:
Ez dugu zertan joan, dagoeneko ikustera joan omen zaio eta.


galdera:
Datorren asteburuan eguraldi ona egingo duela ematen du.

Komentarioak:
"ematen du"  = "antza denez". 
Baina gramatika afera bat dago tartean
"Esaldiak lotzean Euskarak lokarri bat baino ez du erabiltzen"
Hortaz "-ela" nahikoa duzu lotzeko
Hortaz "-nez"  ....... Lotzeko

erantzuna:
Antza denez, datorren asteburuan eguraldi ona egingo du.


galdera:
Demostratua dago inoren kontra saiatu garenean ulertu egiten digutela; erantzun ere bai.

Komentarioak:
"ere bai"  = "ez ezik_____ ere"
Baina "ez ezik____ere" erabili baino lehen oso garbi behar dugu izan zeintzuk diren lotu nahi ditugun bi elementu horiek.
 Gero "ez ezik" lehenengo elementuaren atzetik jarriko dugu, 
eta "ere" bigarrenaren atzetik.

Kontxo! Baina aditzekin ari gara!

erantzuna:
Demostratua dago inoren kontra saiatu garenean ulertu ez ezik, erantzun ere egiten digutela.


galdera:
Dena den, zenbat eta atzerago jo, euskara bere buruaren jabeago ageri zaigu batez beste.

Komentarioak:
"-n heinean" = "-n neurrian".
Zeren ordez jarri behar dugu egitura hau?
"Zenbat eta" horren ordez
Aditz laguntzaileari lotu behar diogu, eta hortaz, 
laguntzailea atera behar duzu

erantzuna:
Dena den, atzera jotzen dugun heinean, euskara bere buruaren jabeago ageri zaigu batez beste.


galdera:
Denekin izan nituen hizketak pentsatu nituen, txakur bat bezain bakarrik nengoela inori ez esan arren.

Komentarioak:
Bi aldaketa egin beharko dituzu
1.- "izandako" honek erlatiboa aldatzea dakar berekin.
2.- "ere" horrek gauza askoren artean kontzesiboa adierazteko balio du. Beraz, "arren" hitzaren ordez paratu beharko duzu.

erantzuna:
Denekin izandako hizketak pentsatu nituen, txakur bat bezain bakarrik nengoela inori esan ez banion ere.


galdera:
Denok ditugu gure irristadak, eta gizon hark ere bazituen bereak.

Komentarioak:
Oso hitz interesgarria duzu "antzera" bi esaldi lotzeko.
Gogoan izan "-ren antzera" duzula egitura
Eta "irristada" hitza ez duzula errepikatu behar; 
gainera lekuz aldatzera behartzen zaitu egiturak

erantzuna:
Denon antzera, gizon hark ere bazituen bere irristadak.


galdera:
Dentistarenera joan behar badut, nahiago dut orain bertan joan.

Komentarioak:
"kotan"-----> "-tzekotan" egiturakoa izan daiteke (ez beti). Baldintzazkoa duzu (ez beti).
Eta goikoan baldintza dagoenez ("behar badut") garbi dago horren inguruan emango dela trukaketa
Aprobetxatu ariketa hau "-tzekotan" egituraren erabileraz jabetzeko.
"-tzekotan"  = "behar ba-". 
Ez da "-z gero" egituraren sinonimo hutsa, inondik inora

erantzuna:
Dentistarenera joatekotan, nahiago dut orain bertan joan.


Komentarioak:
Arrastoan "-rik" agertzen zaizu. 
Honek "besteRIK" hitza ekartzen dit gogora.
Saiatu "beste____rik ez" egitura erabiliz zure esaldia sortzen
Eta ikasi "besterik ez" egiturak zabalgarria dela, 
hitzak sar daitezkeelam erdian.

erantzuna:
Hemendik pasatu beste erremediorik ez du.


galdera:
Deskuida zaitez eta ohartu orduko udazkenaren erdian egongo zara.

Komentarioak:
"orduko" hitzaren ordez, egitura bat duzu: "-nerako"
Horrek behartzen zaitu aditz laguntzailea ere idaztera.

erantzuna:
Deskuida zaitez eta ohartzen zarenerako udazkenaren erdian egongo zara.


galdera:
Diotenez, komunikabide publikoei etorkizun zaila iragartzen zaie; guztiz ezinezkoa ere bai.

Komentarioak:
"ere bai"  = "ez ezik_____ ere"
Baina "ez ezik____ere" erabili baino lehen oso garbi behar dugu izan zeintzuk diren lotu nahi ditugun bi elementu horiek.
 Gero "ez ezik" lehenengo elementuaren atzetik jarriko dugu, 
eta "ere" bigarrenaren atzetik.

erantzuna:
Diotenez, komunikabide publikoei etorkizun zaila ez ezik, guztiz ezinezkoa ere iragartzen zaie.


Komentarioak:
Konparatiboen arteko aldaketa klasikoa. Goikoa baiezko esaldia da; behekoa, berriz, ezezkoa. Baina mezu bera adierazi behar dute. Hortarako, bigarren buelta ematen diogu mezuari. Goikoak desberdintasuna adierazten du. Beraz behekoak berdintasuna adierazi behar. Finean, berdin + ez = ezberdin.
Kontuan izan "diru" izena dela

erantzuna:
Ez dut irabazi pentsatzen nuen adina diru.


galdera:
Diruak, patatak bezala, urtero usteldu behar luke; hala diote batzuek.

Komentarioak:
"Badira" ikusten baduzue bi aukera daudela uste dut
1.- Badira urte asko  -ela (denborazkoa)
2.- Badira   ______ -nak (erlatiboa)
Goikoan ikusten al duzu denborazkorik?
Gogoan izan erlatibozkoen antolamendu berezia!

erantzuna:
Badira diruak, patatak bezala, urtero usteldu behar lukeela diotenak.


galdera:
Dirurik jokatu ezean, ez naiz arituko zuekin kartetan.

Komentarioak:
Baldintzen arteko trukaketa.
Ohartxo bat:
"ezean" hitzak bi zati ordezkatzen ditu: "ba-" eta "ez"

erantzuna:
Dirurik ez jokatzekotan, ez naiz arituko zuekin kartetan.


galdera:
Domekan iritsi zitzaidan Juxto giltzapetik atera zen berria.

Komentarioak:
Ariketa honetan ez da gramatika kontua lantzen, nola esan bestelako hitzetan gauza bera baizik
(Tira, gogoan izan "jakin" aditzak konpletiboa eskatzen duela)

erantzuna:
Domekan jakin ahal izan nuen Juxto giltzapetik atera zela.


Komentarioak:
Oraingo honetan, garratzitsuena goiko esaldia ulertzea da.
Goiko esaldiak azpimarratu nahi du "oso gozoa" dela sagardoa. 
Ikasi nola egiten duen egitura berezi horrekin : 
Izena + -ren  + addjetiboa
Eta zuk antzekoa lortu behar duzu modu ezagunago batez: "Zein ....... n? ala -"ela"?

erantzuna:
Zein gozoa den Donostiako Gaztelupeko sagardoa!.


galdera:
Donostiako Turismo Etxeak Fermintxoren txaranga Japoniara eramateko asmoa zuen.

Komentarioak:
Biak dira helburuzkoak, baina bigarrenean "zen" aditzaren inguruan aldatzen dira hitzak.
Ea laguntzen dizun honako honek:
"eramaTEKO asmoa" ez da "la intención para llevar", baizik eta "la intención DE llevar"
"asmoa________________teko? zen"

erantzuna:
Donostiako Turismo Etxearen asmoa Fermintxoren txaranga Japoniara eramatekoa zen.


galdera:
Dudarik gabe, denboran barrena gertatzen diren gauzak, honetara edo hartara adieraz daitezke.

Komentarioak:
Aldaketa txikia eragiten du arrastoak
"-n barrena" ren ordez "zehar" jarri behar duzu.
Baina zein deklinabide dagokio "zehar" hitzari?

erantzuna:
Dudarik gabe, denboran zehar gertatzen diren gauzak, honetara edo hartara adieraz daitezke.


galdera:
Ea zer iruditzen zaizuen apaiz harena, etxeetan gosea eta halere berari eman behar jaki hoberenak.

Komentarioak:
"arren" kontzesiboa adbertsatibo baten lekuan jarri behar
Goikoan "hala ere" dugu. 
Gogoan izan "arren" aurreko esaldian jarri behar dela eta
aditz bat behar duela aurrean.

erantzuna:
Ea zer iruditzen zaizuen apaiz harena, etxeetan gosea izan arren, berari eman behar jaki hoberenak.


galdera:
Edaten eta berriketan ibiliak ginen iraileko ilargipean, harik eta freskuraren erruz barruan kantatu behar izan genuen arte.

Komentarioak:
"harik eta___arte" ezagutzen al duzu?
 "arte" denborazkoaren sinonimoa dugu
"artean" edo "bitartean"
Kontuz, "artean" ez dago esaldiaren bukaeran, hortaz, esaldien ordena aldatu behar duzu

erantzuna:
Freskuraren erruz barruan kantatu behar izan genuen artean, edaten eta berriketan ibiliak ginen iraileko ilargipean.


galdera:
Ederraren dastatzaileak azkenean nonahi aurkiten omen du ederrik.

Komentarioak:
"omen" ordez "diote" jarri behar duzu.
Baina "diote"(esan aditzaren sintetikoa") jartzeak bi aditz lotzea dakar berekin
Zein lokarri eskatu ohi du "esan" aditzak?

erantzuna:
Ederraren dastatzaileak azkenean ederrik nonahi aurkitzen duela diote.


galdera:
Edertasunetik aparte, probetxu izugarria duen obra egin zuten noizbait

Komentarioak:
"-tik aparte" esatean informazio gehiago gehituko dela adierazten da.
Hortarako ere balio du "ez ezik_____ere" egiturak.
Kontuan izan "ez ezik" aurreko esaldian jartzen dela 
eta "ere" bigarrenean
Kontuz non kokatzen dituzun horiek!

erantzuna:
Edertasuna ez ezik, probetxu izugarria ere duen obra egin zuten noizbait.


galdera:
Edonorentzat dago argi izerdia eta, askotan, malkoak isuri behar direla gaurko egoeran familia aurrera ateratzeko.

Komentarioak:
"gabe" ikustean ezezko esaldi bat erabili beharra sentitzen dut garbi.
Baina goikoan ez dago ezezkorik
Mezu bera mantentzeko bi buelta eman behar 
Gabe + beste ezezko egitura bat

erantzuna:
Edonorentzat dago argi izerdia eta, askotan, malkoak isuri gabe, ezin dela familia aurrera atera gaurko egoeran.


galdera:
Edozein moralek mesede egitea debeka dezake. Ez da hori nire ustea.

Komentarioak:
"-nik" ikusi eta gainera "ustea" tartean egonik, 
Tira!,
 Hasi zure esaldia "ez dut uste" leloarekin

erantzuna:
Nik ez dut uste edozein moralek mesede egitea debeka dezakeenik.


galdera:
Egia da gure artean gertatzen diren arazo askok galarazten digutela jatorrak izaten.

erantzuna:
Egia da gure artean gertatzen diren arazo asko badirela, jatorrak izaten galarazten digutenak.


galdera:
Egia da herri kirolek apustuei esker dirautela bizirik.

Komentarioak:
Goikoa baiezko borobila duzu
Behekoan "ez" jarri behar.
Beraz "ez" + "ez" bidea erabili behar duzu
Gainera baldintzak jartzera behar zaitu arrastoak

erantzuna:
Egia da apusturik ez balitz, herri kirolek ez luketela bizirik iraungo.


galdera:
Egia esan, ez dakit nolatan edo zergatik, baina baietza eman nion.

Komentarioak:
"gabe" hitzak ez du soilik "sin" itzulpen sinple hori 
Nire ustez ezezko gerundioak egiteko ere balio du, 
hau da, "no sabiendo"
Proba ezazu!

erantzuna:
Egia esan, nolatan edo zergatik jakin gabe, baietza eman nion.


Komentarioak:
"-koan" honek gauza askoren zatia izan daiteke.
Baina goikoan ustea agertzen da.
Beraz "-elakoan egon" egitura duzu ustea adieraztekoa ere


galdera:
Egiteke dagoena nabarmentzeko ez da beharrezkoa ezer ez dela egin esatea.

Komentarioak:
Ez nahastu hainbeste "egin" eta "ez" artean
Fokatu "ez da beharrezkoa" eta horren ordez jarri "ez dago_?__"

erantzuna:
Egiteke dagoena nabarmentzeko ez dago ezer egin ez dela esan beharrik.


galdera:
Egun hartan edan samarra zegoen gainera.

Komentarioak:
"nahikoa" eta "samarra" sinonimotzat har ditzakegu 
Baina zer edo zer aldatu behar ezta?
Lekua eta...

erantzuna:
Egun hartan nahikoa edana zegoen gainera.


galdera:
Egun hartan zuek guri esandako hitzak haizeak eraman zituen.

Komentarioak:
Erlatiboa lantzeko ariketa. 
Goikoan "-dako" duzu. 
Behekoan "esan" + laguntzailea jarri behar duzu
Pentsatu lasai zein den subjektua, aditz-sistema, denbora

erantzuna:
Egun hartan esan zenizkiguten hitzak haizeak eraman zituen.


galdera:
Egun hauetan herrian dabilkigu Joxe, burumakur eta hitzik ere esan gabe.

Komentarioak:
Gogoan izan "gabe" ezezko gerundioa izan daitekeela
Eta "-ela" zatiak gerundio adierazteko balio duela
Baina laguntzaileari jartzen zaionez, hura asmatu behar eta "ez" bat paratu behar ere

erantzuna:
Egun hauetan herrian dabilkigu Joxe, burumakur eta hitzik ere esaten ez duela.


galdera:
Egun hauetan isilka dabil. Eskuartean arazo larriren bat duela dirudi.

Komentarioak:
Goikoan "iruditu" aditza agertzen zaigu: 
"ziurtasun eza", iritzia
"Ba-" honi "bezala" eransten badiogu "modala" edo dugu.
Baina "itxuraz" edo "iritzi" bat plazaratzeko balio digu

erantzuna:
Egun hauetan isilka dabil, eskuartean arazo larriren bat balu bezala.


galdera:
Egun osoa bertsotan eman eta hogei duro jaso nuen Zaldibarren, baita Lamitegik ere.

Komentarioak:
Kontuan hartu goiko esaldian "nuen" aditza erabiltzen dela.
 Eta arrastoa "genuen" dela.
Nolabait, goiko bi esaldi horiek laburbildu behar dituzu
 esaldi bakar batean.
Kopurua dago tartean, beraz, "-na" erabili behar duzu

erantzuna:
Lamitegi eta biok Zaldibarren egun osoa bertsotan eman eta hogeina duro jaso genuen.


galdera:
Egun, zenbait idazleren helburu bakarra aurrez irabazitako errentari eustea da.

Komentarioak:
Goikoa baiezkoa, eta arrastoan "ez" bat agertzen zaigu
Beste pista bat, goikoan "bakarra" hitza agertzen da
Hortaz:   bakarra  ----> besterik ez
Kontuz! 
"helburu" hitza mantendu behar duzu

erantzuna:
Egun, zenbait idazlek aurrez irabazitako errentari eustea beste helbururik ez du.


galdera:
Egunarekin esnatu ziren, kanpoan lo eginez gero ez baitago eguna argitu ondoren horretan jarraitzerik.

Komentarioak:
Arrastoa "ezin" aditza duzu. 
Goikoan ba al da ahalkera adierazten duen egiturarik?
Bada, bilatu eta ordezkatu

erantzuna:
Egunarekin esnatu ziren, kanpoan lo eginez gero ezin baita eguna argitu ondoren horretan jarraitu.


galdera:
Eibartarrak elgoibatarrak baino berritsuagoak omen dira. Entzun al duzu horrelakorik?.

Komentarioak:
Bi esaldiak lotzea proposatzen zaizu?
Gogoan izan aditzaren inguruan lotzen badira,
 lokarriak ez direla erlatibozkoak (izenaren ingurukoak) konpletiboak baizik
Zeintzuk dituzu? 
"-ela", "-n" eta "-enik"

erantzuna:
Entzun al duzu eibartarrak elgoibatarrak baino berritsuagoak direla?.


galdera:
Elurte harekin ia ezinezkoa zen aziendari jaten emateko ezer biltzea.

Komentarioak:
"nekez" hitza oso polita iruditzen zait niri. 
Baiezko esaldietan erabiltzen da, baina mezua, ia ia, ezezkoa da. 
Ez baduzu hitz honen esanahia ezagutzen bilatu hiztegian

erantzuna:
Nekez bil zitekeen ezer aziendari jaten emateko elurte harekin.


galdera:
Emakume guztiak, atzea emanda daudela ere, laster ohartzen dira gizonezkoren batek begiratzen badie.

Komentarioak:
Tira "-agatik" ikusi eta, 
ziuraski, 
kausala dela pentsatu duzu.
Bada, ez!. 
Ikusi goiko esaldian zer dugun.
Kontzesiboa!

erantzuna:
Emakume guztiak, atzea emanda egonagatik, laster ohartzen dira gizonezkoren bat begira dutela.


Komentarioak:
"bekio" ezagutzen al duzu?
Iker dezagun agintera forma hau!
"b"  + (e)  +" ki"  + "o"
hirugarren pertsonaren marka +
lokarria +
 nor-i sistemaren marka +
 hirugarren pertsonaren nori marka. 
Tira, erabili subjuntibera, forma horren ordez

erantzuna:
Eman dakiola gaiztoari zor zaion zigorra.


galdera:
Eman zitzaigun mintzoa, gure gogoeten berri elkarri adierazteko.

Komentarioak:
Trikimailu bat: Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada, ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dute ariketa egileek. Kasu honetan kontuan izan goikoan
 "-tzeko" zatia duela aditzak, eta, hortaz,
 subjuntibera behar dugula. 
Hasi: Nork? Nori? Denbora?
 Tira, "elkarri" denez "nori" 3. Pertsona singularra da.

erantzuna:
Eman zitzaigun mintzoa, gure gogoeten berri elkarri adieraz geniezaion.


galdera:
Ematen duenez, egunkarietan agertu diren kritika gogorrei ez die jaramon handirik egin.

Komentarioak:
"ematen duenez" ordez "badirudi" jarri behar duzu. 
Esaldi konposatuetan marka bakarra agertzen da. 
Goikoan "-nez" duzu marka hori
Behekoan zein izango duzu marka? 
Non jarri behar duzu?

erantzuna:
Badirudi egunkarietan agertu diren kritika gogorrei ez diela jaramon handirik egin.


galdera:
Emazteak arrazoi zuela zeritzon arren, Antoniori etxeko giroa gero eta estuago egiten zitzaion.

Komentarioak:
Kontzesiboen arteko trukaketa
Arren -----> Ba-      ere

erantzuna:
Emazteak arrazoi zuela bazeritzon ere, Antoniori etxeko giroa gero eta estuago egiten zitzaion.


galdera:
Enperadore soldadu, baina inola ere ez soldadu enperadore: horra Traiano.

Komentarioak:
Adbertsatiboen arteko trukaketa
"baina" bigarren esaldian jartzen da.
Baizik----->   
lehenengo esaldia ezezkoa da, 
eta bigarrenean "baizik" jartzen da

erantzuna:
Traiano ez zen inola ere soldadu enperadore, enperadore soldadu baizik.


galdera:
Entzun gure herriak sortu duen gizon handi honi eta ez zaizu damutuko.

Komentarioak:
Planteatu esaldia galdera honen inguruan:
ZER ez zaizu damutuko?

erantzuna:
Ez zaizu damutuko gure herriak sortu duen gizon handi honi entzutea.


galdera:
Entzun zuena jendearen hizketa marmarioa izan zen, zakurren zaunkek asaldaturik.

Komentarioak:
"asaldatu" aditza erdi aldera jarri dute. Horrek esan nahi du lotura bat egin behar dela
Egia esan, goikoan ez da "asaldatu" hitza soilik agertzen, "asaldatuRIK" baizik.
Beraz, aditza deklinaturik dagoenez, 
"-ko" zatia hartu behar du lotzeko
Eta esaldiaren ordena?

erantzuna:
Zakurren zaunkek asaldatutako jendearen hizketa marmarioa entzun zuen.


galdera:
Entzuteko borondatea duenari bakarrik kantatzen dio kukuak.

Komentarioak:
Tira, "bakarrik" edo "bakarra" ikusi bezain pronto, normalean, "besterik ez", "baino ez" egituren ordez egitea eskatuko zaizu. 
Oraingo honetan "baino" duzu  arrasto.
Kontuz, "ez" jartzean, esaldiaren ordenarekin

erantzuna:
Entzuteko borondatea duenari baino ez dio kantatzen kukuak.


galdera:
Entzuten duguna, azkenaldi honetan, errazegi ahazten zaigula iruditzen zait.

Komentarioak:
Goikoan iritzi bat ematen da ("iruditzen zait")
"Nago" erabiliz ba al da iritzia adierazteko egiturarik?

erantzuna:
Entzuten duguna, azkenaldi honetan, errazegi ahazten zaigulakoan nago.


galdera:
Erabakiak urtearen hasierarako hartzekotan, proposamenak oraintxe bertan aurkeztu behar.

Komentarioak:
Egia esan, esaldia ia ia aldatu gabe 
idazten ahal zenuen beheko partean.
Tira, "-tzekotan" ordez zer jarri behar duzu?
Kontuan izan ez dela baldintzazko forma sinplea!

erantzuna:
Erabakiak urtearen hasierarako hartu behar badira, proposamenak oraintxe bertan aurkeztu behar dituzu.


galdera:
Erabat aspertuta nago beti paseoan ibiltzearekin, aiton-amona zaharrak bezala.

Komentarioak:
Lexiko kontua dugu hemen.
Nola esaten da bestela "erabat aspertuta"?
Jakin, badakizu "asper" hitzarekin hasten dela

erantzuna:
Asper eginda nago beti paseoan ibiltzearekin, aiton-amona zaharrak bezala.


galdera:
Erabat kaletartu gara guztiok eta baserritarkeriak direla uste dugu zuk aipatu dituzun gauza horiek.

Komentarioak:
Goikoan iritzi bat ematen da.
Arrastoa "-tzat" duzu.
Nola adieraz dezakezu "-tzat hartu" egituraren bidez
 goiko iritzi bera?

erantzuna:
Erabat kaletartu gara guztiok eta baserritarkeriatzat hartzen ditugu zuk aipatu dituzun gauza horiek.


galdera:
Eraman dituzun liburuak ordaindu ezean, ez daukazu besterik eskatzerik.

Komentarioak:
Ikertu "ezean" egitura nire modura.
Ez + (e)an = Ez + (kasu)+an 
Hau da, "en el supuesto de que no"
Behean baldintza normala erabili behar duzu, 
baina ez ahaztu "ez" hori!

erantzuna:
Eraman dituzun liburuak ordaintzen ez badituzu, ez daukazu besterik eskatzerik.


galdera:
Erbititarren aizkorak izan dira aizkolariek beren markak hausteko erabili dituztenak.

Komentarioak:
"esker" postposizioak zer nolako deklinabidea eskatzen du?
Bestela, goiko erlatibo hori desagertu egiten da eta 
esaldi bakar batean eman behar duzu behekoan
Zer egin dute aizkolariek? 
"hautsi". 
Beraz...

erantzuna:
Erbititarren aizkorei esker hautsi dituzte beren markak aizkolariek.


galdera:
Erdaraz jakitea ona duk, euskararen kaltean ez bada.

Komentarioak:
Gogoan izan "ezean" = ez + ba-
Orduan, aldatzeko momentuan kontuan hartu behar duzu 
aditz bat behar duzula, 
"ezean" aditz nagusi baten atzean jartzen baita.

erantzuna:
Erdaraz jakitea ona duk, euskararen kaltean izan ezean.


galdera:
Erdaraz zerbait aditzera emateko bi edo hiru hitz erabiltzeko gauza izan eta euskaraz nahikoa lan izan ohi dugu askotan bakarra aurkitzen.

Komentarioak:
Bitxia da "eta" hitzak zenbat esanahi adieraz ditzakeen. 
Nire ustez ia, ia gerundiala da
Eta gerundiala den aldetik 
denbora ere adierazteko balio du
Hemen denborazko bat bilatu behar duzu "garen" atzetik
Gainerako guztia bere horretan utzi

erantzuna:
Erdaraz zerbait aditzera emateko bi edo hiru hitz erabiltzeko gauza garen bitartean, euskaraz nahikoa lan izan ohi dugu askotan bakarra aurkitzen.


Komentarioak:
Tira, baiezkoa goikoa, ezezkoa behekoa.
Bi buelta eman behar diogu mezuari
Ez + antonimoa.
Gogoan izan "ez uste" konbinaketak
 konpletibo berezia eskatzen duela

erantzuna:
Erdipurdikoa denak ez du uste txarra denik.


galdera:
Ermua, etxetzar handiokin, dena hondatu dute, lehen herri polita zen baina.

Komentarioak:
Ez duzu zertan ezagutu, "baina" atzeko partean jartzen denean kontzesiboa da.
Beraz, "ere" duen kontzesibozko egitura bat jarri horren ordez. (Erabili laguntzailea)

erantzuna:
Ermua, etxetzar handiokin, dena hondatu dute, lehen herri polita bazen ere.


galdera:
Erreka ilun zegoen, eta ilun, halaber, pinudiz basitutako mendi zokoak.

Komentarioak:
"eta" lokarri sinplearen ordez 
"ez ezik ____ere" egitura jarri behar
Kontuan izan "ez ezik" 
errepikatzen ez den lehenengo elementuaren atzetik doala
eta "ere" 
errepikatzen ez den bigarren elementuaren atzetik jarri behar duzula

erantzuna:
Erreka ez ezik, pinudiz basitutako mendi zokoak ere ilun zeuden.


galdera:
Errekaren ertzean etzaten dira mozkorrak eta mundu berri bat aurkitu nahi duten neska eta mutil gazteak.

Komentarioak:
Esaldi luzea baina ariketa erraza
"nahian" zeren ordez jarriko dugu?
Bada, "nahi" aditzaren ordez
Arazo txikia. 
"nahian" jartzean aditz bat behar dugu. 
Zein?

erantzuna:
Errekaren ertzean etzaten dira mozkorrak eta mundu berri bat aurkitu nahian dabiltzan neska eta mutil gazteak.


galdera:
Errenteria herri estu zikin bat besterik ez dela uste du askok. Baina Errenteriak baserri sail polita dauka.

Komentarioak:
Bi esaldi. "baina" goikoan, "ere" behekoan
Behekoa kontzesiboa da
"baina" bigarren esaldian
Behar duzun egitura kontzesiboa, berriz, hasierako esaldian

erantzuna:
Errenteria herri estu zikin bat besterik ez dela askok uste badu ere, baserri sail polita dauka.


galdera:
Errepideak bete-beterik daudelako gaur ez dut kotxerik hartuko.

Komentarioak:
Kausalen arteko trukaketa
Kontuan izan "bait-" bigarren esaldian jarri ohi dela.
Beraz, aldatu esaldien ordena
Eta nolako lotura sortzen da 
"baiT" + "D___" 
hitzetatik?

erantzuna:
Gaur ez dut kotxerik hartuko, errepideak bete-beterik baitaude.


galdera:
Erretzeko grina ezin dut menderatu; hori da nire zamarik latzena

Komentarioak:
Erlatibo bat sortu behar duzu. 
Hortarako bi esaldietan dagoen izena ardatz hartu behar duzu. Zeri egiten dio erreferentzia "Hori" erakusleak?. 
Bada, horren inguruan antolatu erlatibozko esaldia
______ + laguntzailea + izena + bigarren esaldia.

erantzuna:
Menderatu ezin dudan erretzeko grina da nire zamarik latzena.


galdera:
Erromatarrek ez zituzten hainbat gizon eman nahi baten alde, bat hori beste anitz baino gehiagoko gizona izanagatik.

Komentarioak:
Goikoan "-agatik" duzu. 
Ez da "-tzeagatik". 
Beraz, kontzesiboa duzu.
 "ere" hitzak kontzesiboak egiteko ere balio du.
 Fokatu zati horretan!. 
Laguntzailea sortu behar duzu, kasu!

erantzuna:
Erromatarrek ez zituzten hainbat gizon eman nahi baten alde, bat hori beste anitz baino gehiagoko gizona bazen ere.


galdera:
Esan dut, behin baino gehiagotan, nola bolada hartan zortean nenbilen.

Komentarioak:
Bitxia iruditzen bazaizu ere,
 goiko esaldian egitura konpletiboa duzu 
"nola ________-n". 
Bada, tira!. 
Aldatu hori behekoan "-ela" erabiliz.

erantzuna:
Esan dut, behin baino gehiagotan, bolada hartan zortean nenbilela.


galdera:
Esan zizkidaten astakeria guztiekin zeharo harriturik utzi ninduten atzo nire lagunek.

Komentarioak:
Ez galdu burua!. 
"hainbeste" edo "hain" esaldiaren hasieran baldin baduzu, 
saiatu ondoriozkoekin. "Hainbeste______non__________bait-_____"

erantzuna:
Hainbeste astakeria esan zizkidaten, non zeharo harriturik utzi baininduten atzo nire lagunek.


galdera:
Eskatu adina diru emango dizute lantegi horretan

erantzuna:
Zenbat diru eskatu, hainbat emango dizute lantegi horretan.


galdera:
Eskean ere paregabeak izaten ziren ijitoak.

Komentarioak:
Tira! Goikoan "ziren" baduzu eta behekoan "zuten" 
(edo antzeko konbinaketa), 
normalean, adjetiboa izen bihurtu behar duzu.
 "paregabeak" ---->  "?"


galdera:
Eskolara gutxi joana izan arren, bere kontura ikasi zuen anitz.

Komentarioak:
Ez kezkatu "makina" hitzarekin;
 "anitz" hitzaren sinonimoa duzu eta. 
Goikoan "arren" kontzesiboa duzu 
eta behekoan "ere" hitza,
 kontzesiboak egiteko balio duena.

erantzuna:
Makina bat gauza ikasi zuen bere kontura, eskolara gutxi joan bazen ere.


galdera:
Eskualde horretan eman ditut nik bost urte. Hor eztulari baino jaramon gutxiago egiten zaio hilketari.

Komentarioak:
Erlatiboa sortu behar duzu.
 Bilatu lotzeko izena. 
Zeri egiten dio erreferentzia "hor" hitzak?
 Gogoan izan 
Lehenengo esaldiaren hitz gehienak + aditz nagusia + laguntzailea + IZENA +
 bigarren esaldia.

erantzuna:
Nik bost urte eman ditudan eskualde horretan eztulari baino jaramon gutxiago egiten zaio hilketari.


galdera:
Eskuan duzun hori niri ematerik ba al duzu?

Komentarioak:
"-terik" ahalerazko egitura duzu. 
Beraz, horren ordez bilatu laguntzaile egokia. 
Zuk niri ( didazu) 
Sartu laguntzailearen tartean "eza" eta "ke" zatiak


galdera:
Eskumako eskuan bi baso hartu, ezkerrekoan beste horrenbeste, eta mahairantz abiatu zen.

Komentarioak:
"-na" erlatibozkoa izan daiteke. 
Baina kopuru kontua tartean egonik, bestelakoa da.
 Nola adierazten da euskaraz, 
modu labur batean, 
bi pertsonek baso kopuru bera daramatela?

erantzuna:
Esku bakoitzean bina baso hartu, eta mahairantz abiatu zen.


galdera:
Estrukturalista hauek, beren etsai ugari eta setosoek diotenez, formalismorako izan dute joera.

Komentarioak:
Ez nekatu esaldia ulertzen. 
"-ren arabera" "-nez" zatiaren ordez jarri behar duzu.

erantzuna:
Estrukturalista hauek, beren etsai ugari eta setosoek diotenaren arabera, formalismorako izan dute joera.


galdera:
Eta ardandegian, beste hainbat larunbat arratsetan egin ohi zutenaren arabera, artzain, ikazkin eta mandazain talde bat musean ari zen.

Komentarioak:
Esaldi luzea, benetan!. 
Tira! Ez galdu hainbeste hitzen artean. 
"-ren arabera" dagoen tokian "-n legez" jarri behar duzu

erantzuna:
Eta ardandegian, beste hainbat larunbat arratsetan egin ohi zuten legez, artzain, ikazkin eta mandazain talde bat musean ari zen.


galdera:
Eta berehala bidali zuen aitonak gazte hura konfitegiko Bartolorengana, botila bat pattar ekartzeko.

Komentarioak:
Kontuan izan goiko esaldian helburuzko egitura duzula (-tzeko). Normalean helburua adierazteko beste forma ohikoena 
subjuntibera duzu. 
Kontuz denbora eta aditz-sistemarekin. 
(eta "u" ordez "za" jarri)

erantzuna:
Eta berehala bidali zuen aitonak gazte hura konfitegiko Bartolorengana, botila bat pattar ekar zezan.


galdera:
Eta gaur, lehiaketa guztietan garrantzitsuenaren berri ematera derrigortuta nago.

Komentarioak:
Lexiko kontua duzu tartean, 
eta nola lotzen den "beharrean" aditz nagusiari.

erantzuna:
Eta gaur, lehiaketa guztietan garrantzitsuenaren berri eman beharrean nago.


galdera:
Eta gizonak galdetu zien: Nirekin hemen hizketan ari zaretenotatik nork salatuko nau?.

Komentarioak:
Goikoan estilo zuzena duzu: galdera zuzena.
 Zehar estilora pasatu behar duzu. 
Denbora alda daiteke
Laguntzailea 3. pertsona erabiliz sortzen da
Kontuz "o" hurbil horrekin.

erantzuna:
Berarekin han hizketan ari zirenetatik nork salatuko zuen galdetu zuen gizonak.


galdera:
Eta hemen izenik plazaratzea ez dut uste egokia denik.

Komentarioak:
Ezagutzen al duzu "iritzi" aditz trinkoaren egitura berezia?
" Nik + adjetibo bat + ZERI"

erantzuna:
Eta hemen izenik plazaratzeari desegokia deritzat.


galdera:
Eta ni, beti, osabak hori esateko zain egoten nintzen.

Komentarioak:
Eskatzen zaizun egitura bereziki gustatzen zait niri.
Laguntzailea ixilean uzten da 
baina aditz nagusiak aspektua mantentzen du.

erantzuna:
Eta ni, beti, osabak hori noiz esango zain egoten nintzen.


galdera:
Eta ikusirik ez zegoela ihes egiterik, pentsatu zuen mando bat askatzea.

Komentarioak:
Noiz agertzen dira bi "e" batera?
 Nik dakidala, 
"-ke" atzean duten laguntzaileak erabiltzen ditugunean, 
hau da, 
baldintzazko zein ahalerazko laguntzaileekin.

erantzuna:
Eta ikusirik ezin ihes egin zitekeela, pentsatu zuen mando bat askatzea.


galdera:
Etortzekoa zinela jakinez gero, ene senarrak bertan itxarongo zizun.

Komentarioak:
Tira, biak baldintzazkoak dira,
 baina behekoan laguntzailea asmatu behar duzu.

erantzuna:
Etortzekoa zinela jakin izan balu, ene senarrak bertan itxarongo zizun.


galdera:
Etsaiak dituena egon dadila erne, ustekabean harrapa ez dezaten.

Komentarioak:
"b" letra agintera formetan agertzen da. 3. pertsonekin.  
Oraingo honetan "egon" aditz trinkoaren agintera forma bat eskatzen zaizue. 
Badakizu "b"z hasten dela,
 eta "go" (egon aditzaren marka) eraman behar duela.
 Letra bat asmatu behar duzu "b" + "go" egiteko.

erantzuna:
Etsaiak dituena bego erne, ustekabean harrapa ez dezaten.


galdera:
Etxe hartako berri ongi zekiena zen; urte batzuetan bertako morroi izan zen.

Komentarioak:
"zenak" ikertzean kontuan izan "k" bat duela,
 hau da, zerbaiten subjektua dela. 
Beraz erlatibo bat sortu behar dugu 
goiko bi esaldi horiek lotuz. 
Zein da bietan dagoen izena?. 
Beste aldaketa batzuk ere eragiten ditu.

erantzuna:
Urte batzuetan bertako morroi izan zenak zekien ongien etxe hartako berri.


galdera:
Etxe horretan gertatutakoa egia izanda ere, ez da komeni jendartera barreiatzea.

Komentarioak:
"izanda" gerundiala da, 
baina "izanda ere" kontzesiboa. 
Beraz, "ba-" arrastoari zerbait gehitu behar diogu 
kontzesibo bat lortzearren. 
Zerk bihurtzen ditu esaldi gehienak kontzesibo?. 
Gogoan izan laguntzailea jarri behar duzula

erantzuna:
Etxe horretan gertatutakoa egia bada ere, ez da komeni jendartera barreiatzea.


galdera:
Etxea eta ganaduak erretzen ikusi eta ezin ezer egin! Zer negargarria den hori baserritar batentzat.

Komentarioak:
Zer______ den_________________? 
Zentratu "zer" galderan 
eta pentsatu zer eskatzen duen!. 
Ziuraski arazoak izango dituzu esaldiaren hainbat hitzen antolamenduarekin. 
Kontuan izan "ezin" aditzak 
laguntxo bat behar duela deklinatu nahi badugu.

erantzuna:
Zer negargarria den baserritar batentzat etxea eta ganaduak erretzen ikusi eta ezer egin ezin izatea.


galdera:
Etxea hutsik ikusiko dut eta isiltasuna izango da nagusi. Horixe izango da minduko nauena.

Komentarioak:
"horixe" 
hitza duzu ardatz goiko esaldian.
 "horixe"ren ordez zer jarriko zenuke?. 
Bada, esaldi hori guztia beheko esaldiaren subjektua izango duzu. 
Gogoan izan, behean, "zerK minduko nau" dela azpiko galdera.

erantzuna:
Etxea hutsik ikusteak eta isiltasuna nagusi izateak minduko nau.


galdera:
Etxea poliziaz inguraturik zeukan. Berri hori jakin zuenean hanka egin zuen.

Komentarioak:
Bi aldaketa egin behar dituzu. 
Lehenik eta behin, lotu esaldiak. "Jakin" aditzak, normalean, konpletibo bat eskatzen du.
 Bigarrenik "-nean" ordez "-neko" paratu behar duzu.

erantzuna:
Etxea poliziaz inguraturik zeukala jakin zueneko, hanka egin zuen.


galdera:
Etxeak leihotik hasi eta metroren bat inguru, solairu gabeko hutsunea zuen. Handik sartzen zena, zuzenean, behi artera zihoan.

Komentarioak:
"handik"  duzu goikoan. 
Arrastoak "-tik" ere badu. 
Horrek adierazten dizu bi esaldiak lotu egin beharko dituzula "hutsune" hitzaren inguruan. 
Uste baino errazago duzu. 
Baina nola lotzen duzu "etxea" eta "soilarua"?

erantzuna:
Etxeak leihotik hasi eta metroren bat inguru zuen solairu gabeko hutsunetik sartzen zena, zuzenean, behi artera zihoan.


galdera:
Etxean txerria hiltzen zuten eta egun hura egun handia izaten zen, batez ere umeentzat.

Komentarioak:
Arrastoa "eguna" duzu. 
Nolakoa zen "eguna"? 
Nola lotu behar dituzu hasierako bi esaldi horiek. 
Erlatibo bat egiteko bi esaldi horietan izen bat errepikaturik aurkitu behar duzu. 
Bigarrenean erreferentzia hitzak ba al daude?
 (hau,hori, hura, horixe,hor, etab.)

erantzuna:
Handia izaten zen etxean txerria hiltzen zuten eguna, batez ere umeentzat.


galdera:
Etxearen beheko leiho batetik sartzea nahikoa erraza egin zitzaidan.

Komentarioak:
Tira, goikoan "erraza" duzu 
eta arrastoa "zaila". 
Kontrako esanahia dugu, baina mezu bera eman behar dugu.
 Zer egin honelako kasuetan?. 
Bada, bi buelta eman mezuari. 
"Erraza" = "zaila" + "ez"

erantzuna:
Etxearen beheko leiho batetik sartzea ez zitzaidan zaila egin.


galdera:
Etxeko alaba Urretako Martinekin ezkondu zen eta Elizondon bizi da.

Komentarioak:
Kontuz "ezkondu " aditzarekin. 
Badu aditz honek "bizi" eta "ezkondu" hitzak laburbiltzeko teknika bat,  deklinabide kasu berezia erabiliz.
 Horixe jakin behar duzu ariketa hau ongi egin nahi baduzu. Bestela begiratu erantzun ofiziala eta ikasi hurrengo baterako

erantzuna:
Etxeko alaba eta Urretako Martin Elizondora ezkondu ziren.


galdera:
Etxeko giltza guri emateko eskatu genien.

Komentarioak:
Goikoan "-tzeko" agintera duzu,
 eta arrastoa aditz bat bere horretan. 
Tira, zehar agintera adierazteko beste modu bat 
subjuntibera duzu. 
Haiek guri ? "ziguten" 
eta subjuntibera forma lortzeko 
"eza" bat besterik ez duzu sartu behar.

erantzuna:
Etxeko giltza eman ziezagutela eskatu genien.


galdera:
Etxera sasoiz etortzekoa zen baina lagunartera joan da, egunero bezala.

Komentarioak:
"beharrean" aurkaria duzu, 
"baina" hitzaren sasi-sinonimoa. 
Kontrastea adierazten du. 
Eta "baina" ez dagoen esaldian paratu behar duzu.

erantzuna:
Lagunartera joan da, egunero bezala, etxera sasoiz etorri beharrean.


galdera:
Etxerantzean erosiko dizkizut gaur goizean agindutako gozokiak.

Komentarioak:
NOIZ erosiko dizkizut gozokiak.
"-la" erabili behar duzu denbora kontzeptu hori adierazteko. 
"-la" hau aditzari lotzen zaio. 
Zein aditzari?

erantzuna:
Etxerantz goazela erosiko dizkizut gaur goizean agindutako gozokiak.


galdera:
Etxetik hurbil dagoenez, hemendik bost edo sei minutura irtetea nahikoa huke.

Komentarioak:
"hemendik -ra" egituraren sinonimoa duzu 
"barru" postposizioa. 
Zein deklinabide eskatzen du "barru" hitzak.

erantzuna:
Etxetik hurbil dagoenez, bost edo sei minutu barru irtetea nahikoa huke.


galdera:
Euriaren hotsa kristaletan entzutea; hori atsegin dut gehienbat honelako gauetan.

Komentarioak:
"hori" hitza aurreko esaldiaren izen bati egiten dio erreferentzia. 
"hori" kentzen badugu nola geldituko da goiko esaldian? 
Bestetik "dut" ordez "da" erabili behar duzu,
 eta honek aldaketa txiki batzuk eragiten ditu. 
Nola gelditzen da "atsegin" hitza?

erantzuna:
Euriaren hotsa kristaletan entzutea da nire atsegin handiena honelako gauetan.


galdera:
Euskadik artista on asko eman duela ez dago ukatzerik.

Komentarioak:
Ez galdu burua "ukatzerik" ahalera den ala ez pentsatzen. Oraingo honetan esamoldeen arteko trukaketa duzu. "Ezbairik___" hori 
"ez dago ukatzerik" 
esamoldearen ordez

erantzuna:
Ezbairik gabe, Euskadik artista on asko eman du.


galdera:
Euskadiko Orkestra Sinfonikotik dei egin omen zioten Potxoliniri, perkusiojole on bat behar zutela eta.

Komentarioak:
"on bat" goiko esaldian eta
 "on batEN" duzu arrastoa. 
Zerbaiti lotu behar zaio. 
Gogoratu postposizio gehienek horrelako deklinabidea eskatzen dutela. 
Ea asmatzen duzun zein behar dugun ariketa honetan!

erantzuna:
Euskadiko Orkestra Sinfonikotik dei egin omen zioten Potxoliniri, perkusiojole on baten eske.


galdera:
Ez zen afari hura Martinek nahi bezain azkar amaitu.

AdibideaIkasteko:
Bilera ez zen izan behar bezain ona ---> Bilera behar BAINO txarraGOA izan zen.

Komentarioak:
Lehenik eta behin, kontuan izan 
goiko esaldian "bezain" duzula 
eta zurean "baino -ago" jarri behar duzula. 
Eta kontrako mezua ematen dute. 
Beraz, bigarren buelta bat eman behar diozu zure esaldiari. Goiko ezezkoa denez, 
zurea baiezkoa behar du izan. 
Konparatzen den adjektiboa ere aldatu behar!

erantzuna:
Afari hura Martinek nahi baino beranduago amaitu zen.


galdera:
Berari behintzat esango ahal zion amandreak norako asmotan alde egin zuen! Esperantza horretan abiatu zen Martin.

AdibideaIkasteko:
EginGO AHAL du!  ---> egingo duELAKOAN patxada ederrean segitu nuen lanean

Komentarioak:
"Esperantza horretan" hitz multzoak zeri egiten dio erreferentzia? Aurreko esaldi osoari. Eta uste bat adierazten du. Beraz, "-lakoan" egitura erabiliz mantendu egiten duzu mezua. Baina zein aditzi lotu behar diozu? "alde egin zuen" aditz-multzoari? EZ!. 
Kontuan izan "ahal" aditz-zatiak zer adierazten duen. 
Ez! Ez da ahalera, "gogoa, nahia, desioa" adierazten du.
 (Ohartu aditz nagusiak "-ko" hartzen duela, 
ahalera formek ez bezala)

erantzuna:
Martin amandreak norako asmotan alde egin zuen berari behintzat esango ziolakoan abiatu zen.


galdera:
Eta zu nor zara?, jakiterik baldin badago!

AdibideaIkasteko:
Jakiterik al dago zer duzun buruan ---> Jakin al DAITEKE zer duzun buruan!

Komentarioak:
Ahalera egituren arteko trukaketa.
 Goikoan "-tzerik egon" 
Zure esaldian ahalerazko laguntzailea erabili behar duzu. Goikoan "dago" 
(3. Pertsona singularrean) 
duzunez, 
zurean mantendu hori ere.


galdera:
Urrunean berrogei bat zaldizko ikus zitezkeen.

AdibideaIkasteko:
Hogei bat mutil ikusi dut ---> Hogei mutil INGURU ikusi dut

Komentarioak:
Esapideen arteko trukaketa.
 Goiko "berrogei bat" esapidearen ordez 
"inguru" jarri behar duzu. 
Zer eskatzen du "inguru" erabiltzeak? 
Bi gauza: non jarri eta
 zein deklinazio mota eskatzen dion mugatzen duen izenari. 
Tira, lekua, izenaren atzean.
 Deklinazioa? ez du ezer eskatzen.

erantzuna:
Urrunean berrogei zaldizko inguru ikus zitezkeen.


galdera:
Heriotzaren hurbiltasunak suspertu egiten du gizon jakintsua, ez ikaratu.

AdibideaIkasteko:
Gauzak ongi egiten dira, ez gaizki --->Gauzak EZ dira GAIZKI egiten, ONGI BAIZIK

Komentarioak:
"baizik" erabiltzean 
bi elementu kontrajarri egiten ditugu: 
EZ + (elementu bat) , (bigarren elementua) + baizik. 
Zeintzuk dira hemen elementu horiek?.
 Zein dago "ez" hitzari loturik?.

erantzuna:
Heriotzaren hurbiltasunak ez du gizon jakintsua ikaratzen, suspertzen baizik.


galdera:
Jonen gurasoei ez zitzaizkien gustatzen gaupasa zaratatsu eta gogaikarri haiek.

AdibideaIkasteko:
Ez zaizu hori gustatzen zuri---> ez DUZU hori GOGOKO zuK

Komentarioak:
Tira! Arrastoan "zituzten" duzu. 
Goiko esaldian "zitzaizkien" laguntzailearen ordez paratu behar!. Gustatu aditzak nor-nori eskatzen du. 
Beraz, sinonimo bat bilatu behar dugu
--->"gogoko". 
Horren bidez nor-k sistema erabili ahal duzu. 
Kontuz "-k" rekin

erantzuna:
Jonen gurasoek ez zituzten gogoko gaupasa zaratatsu eta gogaikarri haiek.


galdera:
Komenigarria da, agian, asentatua dagoena mugiaraztea; baita kolokan daukaguna ere.

AdibideaIkasteko:
egina dagoena EZ EZIK, egin gabe dagoena ERE hartu behar da kontuan

Komentarioak:
"ez ezik____ere" erabili baino lehen 
oso garbi behar dugu izan 
zeintzuk diren lotu nahi ditugun bi elementu horiek.
 Gero 
"ez ezik" 
lehenengo elementuaren atzetik jarriko dugu, 
eta "ere" 
bigarrenaren atzetik.

erantzuna:
komenigarria da, agian, asentatua dagoena ez ezik, kolokan daukaguna ere mugiaraztea.


galdera:
Kontsumitzaileen elkarte berria sortu dela uste dugu.

AdibideaIkasteko:
Berandu dela uste dugu ---> Berandu deLAKOAN gaude

Komentarioak:
Arrastoan egon aditza duzu
 (gaude).
 Eta goiko esaldian iritzia emateko aditza
 (uste). 
Egoera hau suertatzen denean 
"-elakoan" egitura erabiltzea 
nahi dute ariketa asmatu dutenek.

erantzuna:
Kontsumitzaileen elkarte berria sortu delakoan gaude.


galdera:
Konturatu zara zein mardulak dauden seme-alabek niri iaz erregalatutako landareak?.

AdibideaIkasteko:
Atzo zuk utzitako opariak ---> Atzo utzi ZENIZKIDAN opariak

Komentarioak:
Erlatiboen arteko trukaketa.  
Goikoan jokatu gabeko aditza duzu
 gehi "tako". 
Beraz, zure esaldian laguntzailea asmatu behar duzu. 
Kontuan izan 
zein den subjektua, zein "nori" eta zein "zer"

erantzuna:
Konturatu zara zein mardulak dauden seme-alabek niri iaz erregalatu zizkidaten landareak?.


galdera:
Aholku hauek zuei Indiarako bidaian lagungarri gertatzeko ematen dizkizuet.

AdibideaIkasteko:
Hori guri ez gertatzeko --->Hori guri GERTA EZ (zaigu--->kigu)---> DA+KI+GU+N

Komentarioak:
Tira! Subjuntibera erabili behar duzu. 
Baina "nor-nori" sistemakoa. 
Hortarako jakin behar duzu sistema honen ezaugarri nagusia "zai" dela indikatiboeran ("ZAIgu, ZAIzu,..), eta "ki" duzula subjuntibera eta ahaleran. 
Trikimailu bat! Jakin aditzaren antzeko formak suertatzen dira. Gure esaldi honetan "nori" --> "Zuei" dugu, 2. Pertsona, orainaldian. Eta hortaz, DAKI + (bigarren pertsonako ezaugarria) + N

erantzuna:
Aholku hauek Indiarako bidaian lagungarri gerta dakizkizuen ematen dizkizuet.


galdera:
Horrelako harrera beroa egin eta hain jaki goxoak eskainita, nola ez da, ba, etorriko zurera!

AdibideaIkasteko:
Nola ez da joango etxera! ---> Nola GERATUKO DA, bada, etxera joan GABE!

Komentarioak:
Bi gauza aldatu behar dira. 
1.- "eskainita" ---> "eskainiz gero". 
2.- "gabe" sartu behar duzu, hau da, "etorri gabe". 
Beraz bigarren esaldi osoa aldatu behar eta... 

Erabili "geratu" aditza.

erantzuna:
Horrelako harrera beroa egin eta hain jaki goxoak eskainiz gero, nola geratuko da, bada, zurera etorri gabe!.


galdera:
Zuek eredu eta ispilu izan behar eta lotsagarri agertzen zarete denon aurrean.

AdibideaIkasteko:
Hori egin behar eta ohean gelditu da --> Hori egin BEHARREAN, ohean gelditu da

Komentarioak:
Egia esan, oso gutxi aldatu behar da. 
"behar eta" ren ordez "beharrean" jarri behar da. Kito!. 

Hala ere, oso hausnarketa polita atera dezakezu goiko esalditik: "eta" gazteleraz "y" al da?.
 Nik uste esanahi sakonago eta erabilera handiago duela euskaraz. 
"Erdarazko gerundioa" da, nire uste apalean. 
(Ez dut sinatuko, badaezpada)

erantzuna:
Zuek eredu eta ispilu izan beharrean, lotsagarri agertzen zarete denon aurrean.


galdera:
Emaitzaren berri jakiteko zain egongo da jendea.

Komentarioak:
Tira, Ikusten al duzu goiko esaldian "jakiteko zain" ?
 Bada, zurean "-teko" kendu eta listo!

erantzuna:
Emaitzaren berri jakin zain egongo da jendea.


galdera:
Gerrarako dagoena bakarrik aurkitzen da horretarako prest.

Komentarioak:
Goiko "bakarrik" hitzaren tokian
 "besterik EZ" sartu behar duzu. 
Gogoan izan "ez" jartzean 
aditz laguntzailea estu loturik jarri behar dela

erantzuna:
Gerrarako dagoena besterik ez da aurkitzen horretarako prest.


galdera:
Gertakizun guztiek dute beren gaurra eta biharra

AdibideaIkasteko:
Edozein gertakizun + (e) +k DU bere ondorio zuzena

Komentarioak:
Nik "edozein" hitza ikusi
 eta ondotxo dakit zer jartzea nahi duten:
  "edozein" hitzak mugagabea eskatzen du.
 Beraz, kontuz nola deklinatzen duzun "gertakizun" hitza!. Bestetik, 
kontuan izan mugagabea ez dela plurala, 
eta, agian, aditza ere aldatu behar!

erantzuna:
Edozein gertakizunek du bere gaurra eta biharra.


galdera:
Hala ere ia ezinezkoa zen, bertsozalerik gazteenetan ere, haren entzuterik ez zuenik aurkitzea

AdibideaIkasteko:
Ezinezkoa zen hori lortzea ---> NEKEZ lor ZITEKEEN hori

Komentarioak:
Zeren sinonimoa da "nekez" hitza? 
"ia ezinezkoa". 
Tira, aldatu zati hori bakarrik. 
Kontuan izan "nekez" hitzak 
"aurkitu" aditza jokatzea eskatzen duela. 
Eta beraz, ahalera forma bat behar duzula

erantzuna:
Hala ere nekez aurki zitekeen, bertsozalerik gazteenetan ere, haren entzuterik ez zuenik.


galdera:
Hala ere, munduko herrien lema gidatzen, itsasontzi hau bere kaitik urrutiratzen, itsututako zoro asko eta zoratutako itsu asko dabilela iruditzen zait.

AdibideaIkasteko:
Ongi dagoela iruditzen zait ----> Nire ustetan, ongi dago

Komentarioak:
Esaldi luzea, baina har ezazu iritzia emateko zati txikia.
 Goiko esaldian "-ela iruditzen zait". 
Arrastoa "nire ustetan". 
Non dago arazoa?. Bada, "nire ustetan" aditza ez denez, 
ez du "-ela" behar.

erantzuna:
Nire ustetan, hala ere, munduko herrien lema gidatzen, itsasontzi hau bere kaitik urrutiratzen, itsututako zoro asko eta zoratutako itsu asko dabil.


galdera:
Halako herio txarra ikustean, zaldiak irrintzika ihes egin zuen.

AdibideaIkasteko:
Azkar ihes egin zuen ---> Azkar eman ZION ihesaRI

Komentarioak:
Goiko esaldian "ihes egin" aditzaren ordez,
 arrastoak sinonimoa den beste egitura jartzera behartzen zaitu. Zein? ---> "ihesari eman"

erantzuna:
Halako herio txarra ikustean, zaldiak irrintzika ihesari eman zion.


galdera:
Hamaika aldiz gauza berbera irakatsi eta, hala ere, ez dute inoiz ikasiko.

AdibideaIkasteko:
Hori egin eta, hala ere, ez zen gertatu ---> hori eginAGATIK, ez zen ezer gertatu

Komentarioak:
Tira "-agatik" ikusi eta, 
ziuraski, 
kausala dela pentsatu duzu.
Bada, ez!. 
Ikusi goiko esaldian zer dugun.
Aurkaria (hala ere)!

erantzuna:
Hamaika aldiz gauza berbera irakatsiagatik, ez dute inoiz ikasiko.


galdera:
Handikiro ospatzen ari garen Bosgarren Mendeurren delakoak aukera ederra eman diezaguke indioen eskubideak ezagutzeko.

Komentarioak:
Arrastoa ezagutu behar duzu. 
Erlatibo bereziak egiteko balio du ---> 
"Nire aitak, zeinek diru asko duen,
 kotxe pila erosi du bat-batean". 
Beraz, 
goiko esaldian erlatibozko forman dagoena apurtu,
 eta sartu esandako egituraren barruan.

erantzuna:
Bosgarren Mendeurren delakoa, zeinek handikiro ospatzen ari garen, aukera ederra eman diezaguke indioen eskubideak ezagutzeko.


galdera:
Zahar-etxe hartan laurogeita hiru urtetatik gorako zahar guztiak ohean zeuden gaisorik.

Komentarioak:
Goiko esaldia baiezkoa da. 
Eta zuk ezezko bat sortu behar duzu. 
Begira nola egin daitekeen: 
"Denak triste zeuden etxean"
 ---> 
(bi buelta emango diogu esaldiari eta mezu bera mantenduko) 
---> 
"etxean EZ zegoen triste EZ zegoenIK". 
Suerte izan!

erantzuna:
Zahar-etxe hartan ez zegoen laurogeita hiru urtetik gorako zaharrik ohean gaisorik ez zegoenik.


galdera:
Nozitzen ari garen une latz honetan tamalez ez daukagu nork lagundu.

AdibideaIkasteko:
Ez daukazue nork erantzun ---> Ez daukazue erantzun (dizue) di+EZA+zue+KE+enik

Komentarioak:
Tira! Ahalerazko laguntzailea erabili behar duzu. 
Horretarako garbi izan 
Nork? Inork    Nori? Guri.      Denbora? Orainaldia.
 Beraz, "digu" dugu abiapuntua. "eza" eta "ke" letrak tarketatu behar ditugu. 
Honela: "eza" "i"ren atzean jarri behar dugu beti, eta "ke"  nori ezaugarriaren atzean (kasu honetan "gu"ren atzean). 
Beraz, di + EZA + gu + KE.  
Zati txiki bat falta zaizu esaldia ongi bukatzeko

erantzuna:
Nozitzen ari garen une latz honetan tamalez ez daukagu lagun diezagukeenik.


galdera:
Dudarik gabe Noaingo istripuaren lekukoen aurpegiek barruko samindura erakusten zuten.

AdibideaIkasteko:
Hori irakatsi zidan --->horrEN irakasle izan nuen

Komentarioak:
Interesgarria egin beharreko aldaketa!.
 Goiko aditz bat, "erakutsi", 
izen bihurtu behar duzu. 
Eta, horren ondorioz, 
esaldiko elementuen arteko lotura aldatzen da.
 Ikusi: 
"etxea erosi dut" -->"etxeaREN eroslea naiz". 
Izenak LOTU behar dira!.

erantzuna:
Dudarik gabe Noaingo istripuaren lekukoen aurpegiak barruko saminduraren erakusle ziren.


galdera:
Gure aitari istripu batek aldatu omen zion bere umore txarra.

AdibideaIkasteko:
Zuri lanak aldatu zizun bizimodua-->zuK lanari zor diozu bizimoduaREN ALDAKETA

Komentarioak:
Poliki joan behar dugu. 
NorK zor du zerbait? 
Aitak.
 Zer zor du? 
"umore txarra aldatzea" edo "umore txarraREN aldaKETA". 
Nori zor dio? 
Edo 
Zeri zor dio?

erantzuna:
Gure aitak istripu bati zor omen dio bere umore txarraren aldaketa.


galdera:
Atestatua egin bezain laster hasi zitzaizkion Aurkeneri aseguruarekin izandako arazoak.

AdibideaIkasteko:
Hori ikusi bezain laster alde egin zuen--> hori ikusi zueNEKO alde egin zuen

Komentarioak:
Nolako egitura dugu goiko esaldian?
 "bezain laster" egitura denborazkoa. 
Arrastoa denborazkoa izan al daiteke. 
Ez bada, bestelako bidea bilatu behar. 

Bai, bada.
 "-neko" egitura izan daiteke. 
Baina laguntzailea eskatzen du.

erantzuna:
Atestatua egin zuteneko hasi zitzaizkion Aurkeneri aseguruarekin izandako arazoak.


galdera:
Dirudienez, niri bakarrik interesatzen zait telenobela hori ikustea.

AdibideaIkasteko:
Andonik sartu zuen gola --> Andoni izan zen gola sartu zuena

Komentarioak:
Ikusi ondorengo aldaketa:
 "nik egin nuen hori --> "ni naiz hori egin zuena" 
Antzeko aldaketa egin behar duzu.
 "bakarrik" hitza erabili beharrean 
antzeko bat behar duzu

erantzuna:
Badirudi ni naizela telenobela hori ikustea interesatzen zaion bakarra.


galdera:
Kamara hartu eta han bota zigun zubitik ibaiaren erdira. Nahigabe handia gurea!

AdibideaIkasteko:
Alde egin zuen. Arazo galanta gurea! --> HURA arazoa, alde egin zuENEAN

Komentarioak:
Harridura adierazteko modu bat "hau" "hori" "hura" duzu.
 Beraz, "nahigabe handia gurea" 
zatiaren ordez erabili behar duzu. 
Bestetik, bi esaldiak lotu behar dituzu, 
eta hortaz, pentsatu zein erlazio mota dagoen bien artean. DENBORAZKO erlazioa.
 Lotzean, erabili denborazko-egitura bat

erantzuna:
Hura nahigabea, kamara hartu eta zubitik ibaiaren erdira bota zigunean!.


galdera:
Seme zaharrena soldadutzatik etorri zenean, ez zen berehalakoan lantegi batean sartu.

AdibideaIkasteko:
Ez naiz berehalakoan moldatu ---> EDERKI KOSTATU zait moldaTZEA

Komentarioak:
Tira! "kostatu" arrastoak esapide baten zatia da:
 "ederki kostatu". 
Esapide honen inguruan berrantolatu zure esaldia. 
Kontuz galdera honekin: 
ZER kostatu zitzaion?

erantzuna:
Seme zaharrena soldadutzatik etorri zenean, ederki kostatu zitzaion lantegi batean sartzea.


galdera:
Lurrean botila bat zegoen. Bertatik, itzuli nintzenerako, kopakada bat zerbitzatua zion bere buruari, eta beste hainbeste eman zidan niri.

AdibideaIkasteko:
Etxean zegoen kotxea. Bertatik atera zen --> Etxean zegoeN kotxeTIK atera zen

Komentarioak:
"bertatik"  duzu goikoan. 
Arrastoak "-tik" ere badu. 
Horrek adierazten dizu bi esaldiak lotu egin beharko dituzula "botila" hitzaren inguruan. 
Lotu, erlatiboa erabiliz,
 "lurrean zegoen" 
eta "botila" 
eta "-tik" 
eta gainerako guztia

erantzuna:
Itzuli nintzenerako, lurrean zegoen botilatik kopakada bat zerbitzatua zion bere buruari, eta beste hainbeste eman zidan niri.


galdera:
Hemen aurtengo udaberria pobrea izan da. Ez da ezagutu aurtengoa bezalakorik.

AdibideaIkasteko:
Ez da ezagutu gaurkoa bezain egoera larriRIK

Komentarioak:
Bi elementu konparatzen ari gara. Zeintzuk dira? 
1.- Aurtengo udaberria. 
Baina bigarrena ez da hain garbi agertzen. Bigarren esaldian dugu pista bat ---> bezalakorik = bezalako beste udaberriRIK. Beraz, bigarren elementua hauxe dugu: "edozein udaberri". Orduan "aurtengoa bezain udaberri" zatia erabili behar dugu. Hortaz, eta goiko bi esaldiak lotu nahian: 
"ez da ezagutu-------------------------- rik".

erantzuna:
Hemen ez da ezagutu aurtengoa bezain udaberri pobrerik.


AdibideaIkasteko:
Hori egin gabe joan zen ---> Hori egin ez zuELA, joan zen

Komentarioak:
Gogoan izan
 "gabe" hitza 
"nola" galderari erantzuten diola. 
Eta, hortaz, galdera honi erantzuten dion
 beste egitura bat 
bilatu behar duzu. 
Kasu honetan "-ela" gerundiala.


galdera:
Zorrak kitatzeko bakoitzak milioi bat pezeta jarri behar izan genuen.

AdibideaIkasteko:
Bakoitzak hiru mila euro irabazi zuen ---> hiruNA mila euro irabazi zuten.

Komentarioak:
"bakoitza" hitzaren ordez,
badugu "-na" egitura. 
"Bakoitzak bi"--> "biNA". 
Gure esaldian "bi" izan beharrean, "milioi bat pezeta" dugu.
 Zeri lotuko diogu "-na" egitura?. 
Asmatzen ez baduzu, begiratu adibideari

erantzuna:
Zorrak kitatzeko milioi bana pezeta jarri behar izan genuen.


galdera:
Xabierri gu eskolatik etxera bere autoan ekartzeko eskatu diogu.

AdibideaIkasteko:
Gurasoek eramateko nahi dut ---> Gurasoek eraman (naute---> na + ZA +te)la

Komentarioak:
Trikimailu bat: Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada, ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dutela ariketa egileek. Goikoan "-tzeko" helburuzkoa denez, subjuntibera behar dugu erabili. Baina erabaki behar aldez aurretik subjektua, beste pertsonak, denbora etab. 
Gure kasuan,
"Xabierrek gu" ---> "gaitu" ---->
 "u" kendu eta "za" jarri haren lekuan
 ---> gait +ZA

erantzuna:
Xabierri eskolatik etxera bere autoan ekar gaitzala eskatu diogu.


galdera:
Kontzientziak agintzen zion erara jokatzeko gomendatu zion aitak.

AdibideaIkasteko:
Hori egin zuen ---> hori egin z + EZA + N gomendatu zioten

Komentarioak:
"joka" duzu arrastoa.
 Horrek, zuzenean, ahalera, subjuntibera edo agintera formak erabiltzera garamatza.
 Kasu honetan subjuntibera erabili behar duzu (gomendatu). Subjektua "hark" duzu, eta beraz, indikatiboeran "jokatu zuen" litzateke. 
Abiapuntu hori hartua, erraza duzu asmatzen.
 Kendu "u" eta beraren lekuan jarri "eza"

erantzuna:
Kontzientziak agintzen zion erara joka zezan gomendatu zion aitak.


galdera:
Autoan sartu eta burrunba batean alde egin zuen Bidartek.

AdibideaIkasteko:
Hori ikusi eta hanka egin zuen ---> Hori ikusiTA hanka egin zuen

Komentarioak:
Goiko esaldian honelako zatia duzu: 
"Autoan sartu eta...". 
Egin ezazu gauzatxo bat, 
lotu sartu + eta, 
eta zer agertzen zaizu? 
"sartuta" , 
 hua da, gerundiala.
 Eta mezua ez da aldatzen, ezta?.

erantzuna:
Burrunba batean alde egin zuen Bidartek autoan sartuta.


galdera:
Angina kezkagarria da; infartua are larriagoa.

Komentarioak:
Goiko esaldiak, biak, baiezkoak dira.
 Eta zuri ezezko bat egiteko eskatzen dizute.
 Konparatiboetan honela lortzen da: 
"zu handia zara; ni handiagoa"
 ---> "zu EZ zara ni BEZAIN handia"

erantzuna:
Angina ez da infartua bezain kezkagarria.


galdera:
Infartu kasuak areagotzen ari dira egungo bizi-aztura irregularrak direla medio.

AdibideaIkasteko:
Arazoak areagotzen ari zaizkit --> LEHEN BAINO arazo GEHIAGO dut

Komentarioak:
Benetan zaila!.
 Baina pentsatu goiko esaldian "areagotu" direla kasuak. 
Eta, hortaz, gero eta kasu gehiago dagoela. 
Eta, horren ondorioz, 
LEHEN kasu gutxiago zegoen.
 Eta, beraz, 
baduzu zerekin konparatu
 ("lehen" kontzeptuarekin)

erantzuna:
Infartuei dagokielarik, lehen baino kasu gehiago dago egungo bizi-aztura irregularrak direla medio.


AdibideaIkasteko:
Arazoak areagotzen ari zaizkit --> LEHEN ez nuen orain ADINA arazo

Komentarioak:
Kasuak areagotzen ari badira, 
LEHEN baino kasu gehiago daude.
 Baina "adina" erabili behar duzu. 
Begira! 
"zuk baino diru gehiago dut" ---> "zuk EZ duzu nik ADINA diru". 
Beraz, 
"baino gehiago" = "ez adina"

erantzuna:
Lehen, bizi-aztura erregularrak zirela medio, ez zen orain adina infartu kasu.


galdera:
Euskal Herrian begiak gozatzeko paraje ederrak daude.

Komentarioak:
Bereziena 
goiko esaldian plurala dena (paraje ederrak),
 behekoan ezin dela pluralean jarri.

erantzuna:
Euskal Herriak badu begiak gozatzeko paraje ederrik.


galdera:
Euskal Herriko itsasertzak badu gauza ederrik. Aitormen hori guztiek egiten dute.

Komentarioak:
Tira, ariketa hau aprobetxatuko dut
 aldaketa berezi bat irakasteko. 
"guztiek" hitzaren ordez honelako erlatibozko esaldia duzu 
"ez dago ______ -enik" .
Azkeneko "-enik" hau ez da konpletiboa (ez dut uste -enik), ez!. Honetan honela ulertu behar da: 
"ez dago _____ -en (pertsona, lagun)ik" 
Eta gazteleraz "no hay nadie que"  (= guztiek)

erantzuna:
Euskal Herriko itsasertzak gauza ederrak dituela ukatzen duenik ez dago.


galdera:
Euskal Zizeron deitu zioten Sebastian Mendiburu oiartzuarrari, darabilen euskara eder eta estilo oparo eta ezin aberatsagoagatik.

Komentarioak:
Esaldi luzea duzu. 
Ez galdu denbora hitzen artean murgilduta. 
"ela eta" kausala da.
 Goikoan zerk adierazten du kausa? 
Egin aldaketa horren inguruan.

erantzuna:
Euskara eder eta estilo oparo eta ezin aberatsagoa darabilela eta, euskal Zizeron deitu zioten Sebastian Mendiburu oiartzuarrari.


galdera:
Euskaldunak betidanik erdaraz eskolaturik, ezikasiak, are analfabetoak ere, izan dira euskaraz.

Komentarioak:
Tira!  Esaldi baten elementuak lotzeko balio digu "ez ezik___ere" egiturak. 
Normalean, bi elementu ditugu, 
baina goiko esaldian hiru izanda 
jakin ezazu bigarrenean jarri behar duzula "ez ezik" 
eta hirugarrenean "ere" hitza. 
Beraz, garratzitsuean elementu horiek zeintzuk diren jakitea da.

erantzuna:
Euskaldunak betidanik erdaraz eskolaturik, ezikasiak ez ezik, analfabetoak ere izan dira euskaraz.


galdera:
Euskara beren seme-alabei ez erakutsiagatik, bost axola zaie askori.

Komentarioak:
Ez nahastu "-tzeagatik" (kausala) 
eta "-agatik" kontzesiboa. 
Goiko esaldia kontzesiboa duzu. 
Eta arrastoak behartzen zaitu (-n) laguntzailea jartzera. 
Zein da denbora, pertsonak, aditz-sistema?

erantzuna:
Euskara beren seme-alabei erakutsi ez dieten arren, bost axola zaie askori.


galdera:
Euskaratik euskarara aldea dago; ez askok uste duen adinakoa.

Komentarioak:
Goikoan oso egitura euskalduna duzu "-koa". 
Jakin "-ko" hori 
izenak beren zehaztasunekin lotzeko erabiltzen dela. 
Zer pentsatu behar duzu ariketa hau ongi egiteko?. 
Bada, zein izeni dagokion "-ko" lokarri hori.

erantzuna:
Euskaratik euskarara ez dago askok uste duen adinako aldea.


galdera:
Euskaraz ez ezik beste hizkuntzetan ere lexiko berria egunetik egunera ugaritzen ari da.

Komentarioak:
Esaldi bereko bi elementu lotzekoa dugu "ez ezik____ere".
 Bi elementuak zeintzuk diren jakin ondoren
 erabili honelako egitura
 "ez___bakarrik, _______ere_____"

erantzuna:
Ez euskaraz bakarrik, beste hizkuntzetan ere lexiko berria egunetik egunera ugaritzen ari da.


galdera:
Euskarazko liburuetan gatzik gabeko umorea zebilelako hasi nintzen lan honetan.

Komentarioak:
Lexiko kontua duzu oraingo honetan. 
"hasi" aditzaren ordez 
"heldu" aditza erabili behar duzu.
 Baina "heldu aditzak deklinabide berezia eragiten du. 
Zein?

erantzuna:
Euskarazko liburuetan gatzik gabeko umorea zebilelako heldu nion lan honi.


galdera:
Ez da batere harritzekoa izaten Parte Zaharrean aspaldiko lagunekin topo egitea; izan ere, Donostiara datorrenak harantz jotzen du sarritan.

Komentarioak:
Tira, arrastoa "bait-" duzu (kausala). (azalpenezkoa).
 Goikoan eginkizun bera "izan ere" hitz multzoak betetzen du. Beraz, bigarren partea besterik ez duzu aldatu behar. 
Kontuz nola egiten duzun lotura "bait-" + "du". 
Eta kendu ";" (puntu eta koma) hori.

erantzuna:
Ez da batere harritzekoa izaten Parte Zaharrean aspaldiko lagunekin topo egitea, Donostiara datorrenak harantz jotzen baitu sarritan.


galdera:
Ez da erraza jakitea zergatik, zu bere lagun mina izan arren, ez zuen zure dirua nahi izan.

Komentarioak:
Ezagutzen al duzu "batek daki" esamoldeak?. 
Bada, horixe sartu beharko duzu zure esaldian 
(eta kendu horren sinonimoa, jakina)

erantzuna:
Batek daki zergatik, zu bere lagun mina izan arren, ez zuen zure dirua nahi izan.


galdera:
Ez da Europa osoko mendietan hangoa bezalako belar gozo-bigunik.

Komentarioak:
Nahiko erraza duzu ariketa hau.
Baina, baietz ahaztu "-ago" zatia. 
Gogoan izan "baino" hitzak, beti,
 "-ago" jartzea dakarrela berekin.

erantzuna:
Ez da Europa osoko mendietan hangoa baino belar gozo-bigunagorik.


galdera:
Ez da komeni plazan ibili behar duen bertsolariak bertsoak paperean jartzea.

Komentarioak:
"jar" duzu arrastoa.
 Horrek, zuzenean, ahalera, subjuntibera edo agintera formak erabiltzera garamatza.
Bi esaldi dituzunez, 
normalean, subjuntibera erabili behar duzula esan nahi du. 
Arazo larriena duzu laguntzailea sortzean. 
Tira! Indikatiboera "du" laguntzailea zenuke. 
Bada, "u" horren ordez sartu "za" eta ikusi zer gertatzen den.

erantzuna:
Ez da komeni plazan ibili behar duen bertsolariak bertsoak paperean jar ditzan.


galdera:
Ez da oraindik urte asko, hamalau urte betetzerakoan lantoki baterako bidea hartzen genuela.

Komentarioak:
"orduko" denborazkoa duzu. 
Bilatu goiko esaldian denbora adierazten duen hitz zatia, 
eta egin trukaketa. 
Kontuan izan "orduko" hitzak 
aditzaren ondoan jartzen dela, 
baina lotu gabe.

erantzuna:
Ez da oraindik urte asko, hamalau urte bete orduko lantoki baterako bidea hartzen genuela.


Komentarioak:
Goiko esaldian ahalerazko esamoldea duzu
 "ez dut etortzerik".
 Baina, behean ahalera arrunta erabili behar duzu. 
Eta arazoa zein da?. 
Bada, etorkizunean jarri behar duzula ahalera.

erantzuna:
Ez dakit gero etorri ahal izango naizen.


galdera:
Ez dakit seguru, baina baietz esango nuke.

Komentarioak:
Ustea adierazten du goiko esaldiak. 
Zein egitura dugu ustea adierazi eta 
egon aditza erabiltzen duena?


galdera:
Ez dut behin ere lapurretarik egin. Kontuan edukiko al zait hau azken juizioan?

Komentarioak:
Betiko kontua! 
Bi esaldi ematen zaizu eta lotu behar dituzu.
 Zailena, benetan, non jarri behar duzun "ez" hitza. 
(aditzari lotuta beti). 
"egina", nolabait, 
"egitea" ren sinonimoa duzu, 
baina lehenaldian.

erantzuna:
Kontuan edukiko al zait azken juizioan behin ere lapurretarik ez egina?.


galdera:
Ez dut ikusten beharrezkoa Isaias ohatze gainean nola zegoen esatea.

Komentarioak:
Goikoan "iritzi" bat ematen da. 
Zein egiturak erabiltzen du "zeri" deklinabidea eta 
iritzia emateko balio du?. 
Aditz trinko bat da. 
Ega-mailakoei askotxo gustatzen zaiena. 
Eta oso egitura berezia duena.

erantzuna:
Ez deritzot beharrezkoa Isaias ohatze gainean nola zegoen esateari.


galdera:
Ez dut inoiz erosi gaurkoa bezalako okelarik. Bai gogorra dela!.

Komentarioak:
Nola lotu behar duzu "gogor" adjektiboa
 "okela" hitzaren inguruan?. 
Argibide bat: 
erabil ezazu "bezain" hitza.

erantzuna:
Ez dut inoiz erosi gaurkoa bezain okela gogorrik.


Komentarioak:
Tira! 
"luzaro gabe" 
adierazteko 
beste bide bat duzu 
"laster" 
arrastoa


galdera:
Mirentxu pelikula ingelesak jatorrizko hizkuntzan ulertzeko gai zen eta bere amari euskarara itzultzeko ere bai.

AdibideaIkasteko:
Lan egiteko gai da,ez egiteko ere/Lan egiteko ahalbidea EZ EZIK, ez egitekoa ere badu

Komentarioak:
Esaldi luze honetan, garbi izan behar duzu,
 maila bereko bi elementuak lotzen direla. 
Goiko esaldian "ere bai" erabiliz.
 Zurean "ez ezik ere" egituraren bidez. 
Garbi izan bi elementu horiek zeintzuk diren 
eta baten atzean "ez ezik" jarri 
eta bestearen atzean "ere". 
"gai" hitzaren ordez erabili "ahalbidea"

erantzuna:
Mirentxuk pelikula ingelesak jatorrizko hizkuntzan ulertzeko ahalbidea ez ezik, bere amari euskarara itzultzekoa ere bazuen.


galdera:
Ez zuten antena parabolikorik jarri nahi amak beldur baitzion denbora alferrik galtzeari.

erantzuna:
Ez zuten antena parabolikorik jarri nahi, ama denbora alferrik galduko ez ote zuten beldur baitzen.


galdera:
Gure etxean ez da inor ikusgailuak erabiltzeko orduan Begoña bezain trebea denik.

AdibideaIkasteko:
Hori bezain polita naiz --> horreK ADINAKO edertasuna dut

Komentarioak:
Goiko esaldian "bezain" erabiliz konparazio bat egiten da. Konparagaia: 
"trebe" adjektiboa. 
Tira, erabili "adinako" konparazioa egiteko, 
baina jakin ezazu honek ezin dituela adjektiboak erabili, 
izenak baizik. 
Beraz, "trebe" adjektiboaren izena bilatu behar duzu. 
Izena erabiltzeak 
nor-nork sistema erabiltzea dakar berekin ("-k")

erantzuna:
Gure etxean ez da inor ikusgailua erabiltzeko orduan Begoñak adinako trebezia duenik.


galdera:
Zirkoan gelditu zen, ikuskizun hark lotsa piska bat pasatzea merezi zuela pentsatuz.

AdibideaIkasteko:
Hori gogorra zela pentsatuz..... --->hori gogorra zelaKOAN......

Komentarioak:
Esaldi luzea, 
baina har ezazu iritzia emateko zati txikia.
 Goiko esaldian "-ela pentsatuz". 
Arrastoa "-koan",
 hau da, "-elakoan" .
Normalean "-elakoan" egon aditzarekin dator, 
baina, gerundioa denean ez du aditzik behar. 
Kontuz esaldien ordenarekin

erantzuna:
Ikuskizun hark lotsa piska bat pasatzea merezi zuelakoan, zirkoan gelditu zen.


galdera:
Zirkora hurbiltzen zen heinean seguruago sentitzen zen egin behar zuenaz.

AdibideaIkasteko:
ZENBAT ETA gutxiago irabazi (--), ORDUAN ETA gauza gehiago erosten zuen

Komentarioak:
Zenbat eta  -----------orduan eta ------------ 
egitura erabili behar dugu. 
Erne!. Hasierako esaldian ez da normala aditza agertzea, eta, agertuz gero, normalki laguntzailerik gabe ibiltzen da. 
Ordena ere garrantzitsua da. 
(1)zenbat eta, (2)konparagaia,(3)aditza. 
Eta hauen artean ezin ezer sartu.

erantzuna:
Zirkora zenbat eta gehiago hurbildu, orduan eta seguruago sentitzen zen egin behar zuenaz.


galdera:
Ziur baino ziurrago galdetu beharko zion bere buruari apaiz egin behar zuenentz.

AdibideaIkasteko:
Galdetu zidan ekarri behar nuenentz ---> galdetu zidan ekarri behar nueN ALA EZ

Komentarioak:
Ezagutzen al duzu 
"-nentz"
 egitura? 
Bada, 
"-nentz" = "-n ala ez".  
Oso erraza ezta?

erantzuna:
Ziur baino ziurrago galdetu beharko zion bere buruari apaiz egin behar zuen ala ez.


galdera:
Zola aurrerantz begira zihoazen txalupakoak, Izaro itsas-lehorra jotzeko beldurrez.

AdibideaIkasteko:
Ez zen etxetik atera, galtzeko beldurrez --> ... galduKO OTE zeN BELDUR

Komentarioak:
Ezagutzen al duzu
 "-ko ote dudan beldur" 
egitura?. 
Bada, horrelako bat erabili behar duzu zure esaldian. 
Zeren ordez? 
Goiko esaldiko "-tzeko beldur" egituraren lekuan.

erantzuna:
Zola aurrerantz begira zihoazen txalupakoak, Izaro itsas-lehorra joko ote zuten beldur.


galdera:
Zu bezala gaupasa egiten hemen gelditu zen lotsagabe batek ohea zikindu zidan eta hezur eta mamiak sutan gorritu nizkion.

AdibideaIkasteko:
Dirua lapurtu zidan eta salatu egin nuen ---> dirua lapurtu zidanEZ salatu egin nuen

Komentarioak:
Goiko esaldi luze honetan
 "eta" lokarria duzu. 
Horren ordez "-nez" egitura kausala jarri behar duzu.
 Besterik ez!. 

("eta" emendiozko hau ez al da kausala ere izango?)

erantzuna:
Zu bezala gaupasa egiten hemen gelditu zen lotsagabe batek ohea zikindu zidanez hezur eta mamiak sutan gorritu nizkion.


galdera:
Zu hemendik joango zara, baina gu ez gara gehiegi larrituko.

AdibideaIkasteko:
Zu etorri zara, baina inor ez da azaldu--->Zu etorri ARREN, inor ez da azaldu

Komentarioak:
Konbinaketa klasikoa: 
aurkaria eta kontzesiboa. 
Goian "baina", behean "arren".
 Gogoratu "arren" hitzak, normalki, 
laguntzailea desagertarazten duela. 
Kontuan izan "baina" esaldi batean dagoela, 
eta "arren" beste esaldian sartu behar dela.

erantzuna:
Zu hemendik joan arren, gu ez gara gehiegi larrituko.


galdera:
Zuek guri aspaldi bidalitako eskutitz hura aurkitu nahi nuke.

AdibideaIkasteko:
Guk emandako opari hura ez da ona --->Guk eman GENIZUN opari hura ez da ona

Komentarioak:
Arrastoa "-n eskutitz" dugu. 
Goiko esaldian nola aurkitzen dugu "eskutitz" hitza? 
"bidaliTAKO eskutitz"
Beraz erlatiboen arteko kontua dugu oraingoan. 
Laguntzailea falta da goikoan,
 baina behekoan derrigorrean jarri behar da. 
Kontuz zein den subjektua, denbora etab.!

erantzuna:
Zuek guri aspaldi bidali zeniguten eskutitz hura aurkitu nahi nuke.


galdera:
Egun bateko epea eman nion Karmeleri lagunei egia aitortzeko.

AdibideaIkasteko:
Telefonoa erosi nion niri deitzeko -->telefonoa erosi nion niri dei (zidan) zi+EZA+dan

Komentarioak:
Tira, arrastoan zerbait moztu omen dute (aitortu--->aitor). Horrek esan nahi du ahalera edo subjuntibera erabili behar dugula. 
Goiko esaldian "aitorTZEKO" topatzen dugu. 
Garbi dago! 
Horrelakoetan subjuntibera behar da. 
Nork? Karmelek    Nori? Lagunei    Zer? Egia --->(zien) 
Sartu "eza" bat "i" ren atzetik.

erantzuna:
Egun bateko epea eman nion Karmeleri lagunei egia aitor ziezaien.


galdera:
Ez dago Erdi Aroko garai ilunetara jo beharrik jauntxoen bidegabekeriak aurkitzeko.

AdibideaIkasteko:
Ez da behar hori egitea pozik egoteko --> Hori egin GABE pozik egon GAITEZKE

Komentarioak:
"Gabe" arrastoak behartzen zaitu 
bi gauza aldatzera.
 "Ez dago jo beharrik" ---> "jo gabe" .
Baina laguntzailea desagertu zaigu,
 eta, beraz, "aurkitu" aditzean sartu behar dugu. 
Ahalkera forma erabili behar duzu

erantzuna:
Erdi Aroko garai ilunetara jo gabe aurki daitezke jauntxoen bidegabekeriak.


galdera:
Mundu honetan jende gogorrak egiten du aurrera; uste hori izan zuen gaztetan eta zahartzaroan

AdibideaIkasteko:
Beti pentsatu dut ongi dagoela ---> Beti izan dut ongi dagoELAKO USTEA

Komentarioak:
"eta zahartzaroan" ---> baita (zahartzaroan) ere.

  Baina 
goiko bi esaldiak "ustea" izenaren inguruan lotu behar dira. 
Bi modu dugu: 
erlatiboa ---> "-n ustea" 
 konpletiboa ---> "-elako ustea"

erantzuna:
Mundu honetan aurrera jende gogorrak egiten duelako ustea izan zuen gaztetan, baita zahartzaroan ere.


galdera:
Jazinto, koadroaren jabea izateaz gainera, egilea ere bazen.

AdibideaIkasteko:
Azkar izateaz gainera, polita ere bada --> Azkarra EZ EZIK, polita ere bada

Komentarioak:
"ez ezik" egitura 
"-tzeaz gainera" 
egituraren lekuan 
jarri behar da.

erantzuna:
Jazinto, koadroaren jabea ez ezik, egilea ere bazen.


galdera:
Gereziondoaren enbor moztua terralez inguratua ikusten dut, lore txuriz izan beharrean.

AdibideaIkasteko:
gorria da, berdea izan beharrean ---> ez da BERDEA, gorria BAIZIK

Komentarioak:
"baizik" dugu arrastoa. 
Bitxia bada ere, beti honela betetzen da: 
Ez........ , ............ baizik. 
Hau da, baizik erabiltzean, esaldi nagusia ezezkoa da. 
Beraz, badakizu nondik hasi behar duzun zure erantzuna idazteko. 
Gogoan izan: 
"izan beharrean" = ~= "izan ordez"

erantzuna:
Ez dut gereziondoaren enbor moztua lore txuriz inguratua ikusten, terralez baizik.


galdera:
Geroztik, bizimodua nolabait irabazi nahian, esnekien salerosketari ekin zion.

AdibideaIkasteko:
Hori hartu nahian, berea egin zuen ---> hori harTZEARREN, berea egin zuen

Komentarioak:
Hi! kontuz arrastoarekin. 
Ikas ezazu betirako "arren" ez dela beti kontzesiboa. 
Kasu honetan "-tzearren" jarri behar duzu. 
Eta egitura hau helburuzkoa da. 
Beraz, goiko "irabazi nahian" hitzen ordez
 "irabaztearren" jarri behar duzu.

erantzuna:
Geroztik, bizimodua nolabait irabaztearren, esnekien salerosketari ekin zion.


galdera:
Hasieran malkoei eusten aritu zen, baina gero gogotik egin zuen negar.

AdibideaIkasteko:
Gogotik egin zuen negar ---> Gogotik eman ZION negarrARI

Komentarioak:
"Gogotik egin zuen negar"  =   "gogotik eman ------- ----". 
Tira, begiratu adibidea asmatzen ez baduzu, 
eta ikasi buruz esamolde polit hau.
 Kontuan izan esamolde honek 
N-I-K sistema erabiltzera behartzen gaituela.

erantzuna:
Hasieran malkoei eusten aritu zen, baina gero gogotik eman zion negarrari.


galdera:
Hasperen luze bat egin zuen eta bere seme zaharrenari begiak josirik gelditu zen sor eta lor.

AdibideaIkasteko:
Hori egin zuen eta etxera joan zen ---> Hori egin ONDOREN etxera joan zen

Komentarioak:
Kontuan izan goiko esaldian "eta" ren ordez 
jarri behar dugula "ondoren" arrastoa 
eta beraz, laguntzailea desagertzen dela. 
Egia esan "eta" honek aldatzeko ematen dituen aukerak 
gero eta interesgarriagoak iruditzen zaizkit.

erantzuna:
Hasperen luze bat egin ondoren, bere seme zaharrenari begiak josirik gelditu zen sor eta lor.


galdera:
Ez nuke hor nire burua paperetan ikusi nahi, mundu guztiak gero adarra jotzeko.

AdibideaIkasteko:
Eman dit ----->  eman di + eza + t + n = eman diEZAdaN

Komentarioak:
Aditza bere horretan ematen da arrastoan. 
Goiko esaldian "zertarako" erantzuten dio aditzak. 
Subjuntiberak "zertarako" galderari ere erantzuten dio. Subjektua? "mundu guztiak"
 Nori? Niri. 
Beraz, laguntzaile normala ---> "dit".
 Bada, "eza" sartu behar diozu, eta bukaeran "n" jarri. 
Di + eza + t + n

erantzuna:
Ez nuke hor nire burua paperetan ikusi nahi, mundu guztiak gero adarra jo diezadan.


galdera:
Ez zen azken neurri hau hartzeko gauza, koldar hutsa izaki.

AdibideaIkasteko:
HAIN zen handia, EZEN ez BAITzen sartzen beraren kotxean

Komentarioak:
Kontuan izan goiko esaldian "izaKI" duzula, 
hau da, forma gerundial berezi bat (siendo)
 Bestetik erabili behar duzun egitura argia da:
 Hain (hainbeste) ________ ezen(non)________(bait-) ___(-n). 
BAINA, "hain" hitza indartzeko bada trikimailu bat!
---> Lotu "hain" aditzari.

erantzuna:
Hain zen koldarra, ezen ez baitzen azken neurri hau hartzeko gauza.


galdera:
Nirekin asper ez zaitezten, hementxe emango dut amaitutzat idazlantxo hau.

AdibideaIkasteko:
Nirekin asper ez dadin  ----> asperGARRI GERTA ez (Ni ---> Hari) NA + ki + O +n

Komentarioak:
Zer arraio da "nakizuen". 
Tira! Zatikatu aditza honela: 
na + ki + zue + n.  
Ikusten al dituzu "nor"  eta "nori" galderei erantzuteko zatirik. Bai, hurrenez hurren, "na" (ni)  eta "zue" (zuei).
 Nor-nori sistemako laguntzaile bat duzu, eta hortaz, goiko esaldiko aditza ("aspertu") kendu eta "gertatu" jarri behar duzu. 
Ez dut uste asmatuko duzunik, baina tira! 
(erabili laguntzak)

erantzuna:
Aspergarri gerta ez nakizuen, hementxe emango dut amaitutzat idazlantxo hau.


galdera:
Intsumisioaren aldekoak elkartuko bagina, atera zintzaketegu kartzelatik.

AdibideaIkasteko:
Etxera eraman gintZAKEte --> eraman ahalko gint + u + zte ---> gintuz + ke + te

Komentarioak:
Normalean ez bezala, goiko esaldian "zintzaketegu" ahalera forma berezia ematen dizute, eta zure esaldian "ahalko" jarri eta ez duzu ahalerazko laguntzailea erabili behar. 
Hortaz, laguntzaile normala behar duzu asmatu. 
Egin ezazu honako aldaketaxo hau: 
"zake" ren ordez "u" bat jarri. 
Egon, egon!. Baldintza lortu behar duzu. Orduan baldintza marka ere sartu behar duzu, hau da, 
"u" berri horren ondoren "ke" baldintzazkoa sartu

erantzuna:
Intsumisioaren aldekoak elkartuko bagina, atera ahalko zintuzketegu kartzelatik.


galdera:
Martxa honetan, hemendik urte batzuetara Euskal Herriko gazte guztiak intsumiso izango dira.

AdibideaIkasteko:
Guztiek gainditu dute--->EZ dago gainditu EZ dueNIK

Komentarioak:
Goiko esaldia baiezkoa da. 
Eta zuk ezezko bat sortu behar duzu. 
Begira nola egin daitekeen: 
"Gazte guztiak triste zeuden"
 ---> 
(bi buelta emango diogu esaldiari eta mezu bera mantenduko) 
---> 
"Gazteen artean EZ zegoen triste EZ zegoenIK".

erantzuna:
Martxa honetan, hemendik urte batzuetara Euskal Herriko gazteen artean ez da izango intsumiso ez denik.


galdera:
Hamaika eraso jasan behar izanagatik, merezi izan zuen nire semea intsumisio lan neketsuan hastea.

AdibideaIkasteko:
Merezi zuen guk lanari ekitea --> merezi zuen guk lanari ekin (genion) geni +EZA +ion

Komentarioak:
"ekin" duzu arrastoa. 
Goiko esaldiko "hasi" aditzaren lekuan jarri behar.
 Kontuan izan "ekin" aditzak nor-nori-nork eskatzen duela. 
Beraz,           Nork?               Zeri?. 
Horretaz gain, "ekitea" jarri beharrean 
ea gai zaren subjuntibera forma erabiltzeko.
 ("zion") ---> sartu "eza" bat "i"ren atzean

erantzuna:
Hamaika eraso jasan behar izanagatik, merezi izan zuen nire semeak intsumisio lan neketsuari ekin ziezaion.


galdera:
Gerrak zenbat familiatan miseria gorria jarriko zuela pentsatzea nahikoa da ekaitzaren zigor gogorraz jabetzeko.

Komentarioak:
Esaldi luzea ---> aldaketa txikia. 
Goiko "nahikoa" hitzaren tokian 
"besterik EZ" sartu behar duzu. 
Gogoan izan "ez" jartzean
 aditza  ondo-ondoan jarri behar dela

erantzuna:
Gerrak zenbat familiatan miseria gorria jarriko zuela pentsatzea besterik ez dago ekaitzaren zigor gogorraz jabetzeko.


galdera:
Olaetako Andres zen Perretxe bordako jabea eta harengana joan zen bezperan Leandro.

AdibideaIkasteko:
Jauregi baten jabe deN txantreako JosuRENGANA joan da emakume lirain hori

Komentarioak:
Erreferentzia hitza: "harengana".
 Hasteko, esaldi osoari ala hitz bakar bati egiten dio errefentzia?.
 Hitz bakar bati: "Andres". 
Beraz, erlatiboa erabili behar dugu lotura gisa. 
Jarri "-rengana" deklinabide kasua Andres izenari. 
Eta suerte izan antolamenduarekin. 
Ezin duzu bereiztu "Olaetako" eta "Andres".

erantzuna:
Perretxe bordako jabea zen Olaetako Andresengana joan zen bezperan Leandro.


galdera:
Gu baino jokalari handiagoak eta itxuraz prestatuagoak izan arren, majo kosta zitzaien guri irabaztea.

AdibideaIkasteko:
Majo kosta zitzaien zuri saltzea ---> Majo kostaTa saldu ZIZUTEN

Komentarioak:
Esaldi luzea bada ere, 
fokatu "majo kosta zitzaien" zatian. 
Eta ikusi zer aldatzera behartzen zaituen "kostaTA" arrastoak. Ezin erabili "kosta" aditza, 
eta "irabazi" aditza jokatu behar duzu. 
Zein da laguntzailea?.

erantzuna:
Gu baino jokalari handiagoak eta itxuraz prestatuagoak izan arren, majo kostata irabazi ziguten.


galdera:
Gu bizi garen lur honetan, urteak duen garairik ederrena udazkena dela esango nuke.

AdibideaIkasteko:
Ongi dagoela esango nuke ---> ongi dagoELAKOAN nago

Komentarioak:
Goikoan iritzi bat ematen da 
("-ela esango nuke")
"nago" erabiliz
 ba al da iritzia adierazteko egiturarik?

erantzuna:
Gu bizi garen lur honetan, urteak duen garairik ederrena udazkena delakoan nago.


galdera:
Irakurlearen asperdura da errespetua sartzen didan gauzarik bakarrenetakoa.

AdibideaIkasteko:
Zerbaitek beldurra emaTEKOTAN, porrot egiteak ematen dit

Komentarioak:
"-tzekotan" 
egitura 
erabiliz 
sortu 
behar 
duzu 
zure 
esaldia.

erantzuna:
Zerbaitek errespetua sartzekotan, irakurlearen asperdurak sartzen dit.


galdera:
Eskukada bat gatz sutara jaurti eta keinu egingo zion amandreak Martini, inguratzeko.

AdibideaIkasteko:
Guri hori ez gertatzeko --> guri hori gerta ez (zaigu) (zai ---> ki) (kigu) ---> DAKIGUN

Komentarioak:
Tira! Subjuntibera erabili behar duzu. 
Baina "nor-nori" sistemakoa. 
Hortarako jakin behar duzu sistema honen ezaugarri nagusia "zai" dela indikatiboeran ("ZAIgu, ZAIzu,..), eta "ki" duzula subjuntibera eta ahaleran. 
Trikimailu bat! Jakin aditzaren antzeko formak suertatzen dira. Gure esaldi honetan "nori" --> "Martini" dugu, 3. Pertsona, lehen-aldian. Eta hortaz ZEKI + (hirugarren pertsonako ezaugarria) + N

erantzuna:
Eskukada bat gatz sutara jaurti eta keinu egingo zion amandreak Martini, ingura zekion.


galdera:
Keinu egingo zion amandreak Martini, inguratzeko. Haretxen zain egon zen Martin.

AdibideaIkasteko:
Gizon bat agertu zen. Horixe zen nire aita---> agertu zen GIZONA nire aita zen

Komentarioak:
Bi esaldi behar dituzu lotu. Zeren inguruan?.
 "haretxe" hitzak esaten dizu. 
Zeinen erreferentzia da? "keinu" hitzarena. 
Beraz, "keinu" hitzaren inguruan lotu behar bi esaldiok. 
Izen bat denez erlatiboa erabili behar dugu.
 Gogoan izan antolamendua honelakoxea dela: 
1. Esaldia + aditza + "keinu" + bigarren esaldia.
 Gure kasuan "Martin" hasieran jarri behar. 
Baina horrek ez du ezer aldatzen.

erantzuna:
Martin amandreak inguratzeko egingo zion keinuaren zain egon zen.


galdera:
Propagandak eskaintzen dizkigun kimerei eta alferrik estutu gaitzaketen helburu guztiei bizkarra emanez, bizitze soilari begiratu behar diot.

AdibideaIkasteko:
Jendeari bizkarra emanez bizi da ---> Jendea -- ALDE BATERA UTZITA bizi da

Komentarioak:
Esaldi luzea benetan!. 
Honelakoetan egin ezazu prozesu hau: 
1.- Bilatu goiko esaldian arrastoaren ordezko bat edo sinonimo bat (alde batera ---> bizkarra eman) 
2.- Ordezkatu  
3.- Egin "transplantea"ren egokitzapenak 
(-ri bizkarra emaneZ ---> -- alde batera utziTA)

erantzuna:
Propagandak eskaintzen dizkigun kimerak eta alferrik estutu gaitzaketen helburu guztiak alde batera utzita, bizitze soilari begiratu behar diot.


galdera:
Mutiko honek zorte pixka bat duela, diru sorta ederrak bereganatuko ditu.

AdibideaIkasteko:
Hori dakizula, edozer lor dezakezu --> Hori baldin badakizu, edozer lor dezakezu

Komentarioak:
Trukaeketa ez-ohikoa. 
Goian "-ela" gerundiala duzu. 
Eta arrastoan baldintza. 
Aldaketa oso sinplea da. 
Ikusi adibidea

erantzuna:
Mutiko honek zorte pixka bat badu, diru sorta ederrak bereganatuko ditu.


galdera:
Mutikoak aitaren antza dauka. Ikusi dudanerako igarri diot.

AdibideaIkasteko:
Zure antza du. Igarri diot ---> Igarri diot zure antza duELA

Komentarioak:
Tira. Goikoan bi esaldi dituzu.
 Eta zure esaldian lotu behar dituzu.
Galdetu zure buruari "ZER igarri diot?"
Eta izen bat bada zure erantzunaren gakoa, 
erlatiboa erabili behar duzu. 
Baina, aditz baten inguruan erantzuten baduzu 
"-ela" bat jarri behar duzu.

erantzuna:
Ikusi dudanerako igarri diot mutikoari aitaren antza daukala.


galdera:
Mutil harroa zen; hizketan hasten zenean, ez zen bera bezalakorik.

AdibideaIkasteko:
Mundu osoan  ez da zu bezalorik --> Mundu osoan ez duzu PAREKORIK

Komentarioak:
Arrastoa "zuen" hitza duzu.
 Goiko esaldian "zen" duzu. 
Aldaketa interesgarria. 
Zer bilatu behar duzu? 
Bada, "bera bezalakorik" hitzen sinonimo bat. 
Ikusi adibidea

erantzuna:
Mutil harroa zen; hizketan hasten zenean, ez zuen parekorik.


galdera:
Mutil koskor batzuk elkarrengana bildu eta esan zuen batek: "Gaur bazkari ederra egin dugu!".

AdibideaIkasteko:
Etorri eta esan zuen: "ongi dago". Etorri eta ongi zegoELA esan zuen

Komentarioak:
Goikoa lotuago jarri behar duzu zure ariketan. 
Arrastoan "esan" aditza duzu.
 Baietz "-ela" erabili behar!. 
Komunikazio aditzak tartean badira, normalean, "-ela" edo "-nik" behar dira lotura gisa. 
Kontuan izan, aditzen pertsonak eta denbora aldatzen direla konpletiboak erabiltzean
 (hau da, estilo zuzenetik zehar-estilora pasatzean)

erantzuna:
Mutil koskor batzuk elkarrengana bildu eta egun hartan bazkari ederra egin zutela esan zuen batek.


galdera:
Ez zenekiten? Patxi apaiz egitekotan dabil!

AdibideaIkasteko:
Ez zenekien? Irabazi nuen! --> Ez zenekien irabazi nueLA?

Komentarioak:
Tira, goiko bi esaldi horiek bakar batean lotu behar dituzu. 
Zer ez zenekiten? 
Eta lokarri gisa (-ela, -n, -enik) 
konpletiboa erabili behar duzu. 
Kontuz!. 
Ikasi duzu esaldi nagusia ezezkoa denean, 
bestean "-nik" erabili behar duzula.
 Baina ez da beti horrela. Bigarren esaldia baiezko borobila bada, "-ela" erabili behar duzu

erantzuna:
Ez zenekiten Patxi apaiz egitekotan dabilela, ala?.


galdera:
Neska lirain horrek zoratu egingo luke bat bere edertasunaz.

erantzuna:
Hain neska lirain izanda, zoratu egingo luke bat bere edertasunaz.


galdera:
Guardia zibilak agertu baino lehentxoago egin ditu horrek egin beharrekoak.

AdibideaIkasteko:
Hori hartu baino lehentxeago ---> hori hartu AURRETIK

Komentarioak:
Arrastoari zati bat falta zaio. 
Beraz, "aurreTIK" dugu. 
Goiko esaldian beronen sinonimo bat bilatu behar dugu: denborazkoa ---> baino lehentxeago. 
Hortaz, egin trukaketa eta listo!

erantzuna:
Guardia zibilak agertu aurretik egin ditu horrek egin beharrekoak.


galdera:
Gogoan dut, ongi gogoan ere, aitak bizikleta gorria erosi zidala.

AdibideaIkasteko:
Gogoan dut zu izan zinela ----> Ez dut AHAZTUKO nola zu izan zineN

Komentarioak:
Bi aldaketa egiteko eskatzen dizute. 
Esaldiaren hasieran "gogoan izan" 
aditzaren antonimoa jarri behar duzu
(bai horixe, "ahaztu").
 Eta bigarren lekuan konpletibo berezia "nola............... -n",
 hau da, "nola" jarri hasieran e
ta "-ela"ren ordez "-n" bat paratu

erantzuna:
Ez dut ez ahaztuko, nola aitak bizikleta gorria erosi zidan.


galdera:
Gogor egon ziren. Sekula halakorik aditu ez balute bezala.

Komentarioak:
Goian bi esaldi dituzu,
 eta "bezain" horren inguruan lotu behar dituzu. 
Gogoratu "bezain" hitzak atzean hartzen duela adjetiboa edo adberbioa. 
Zein dugu? ---> "Gogor". 
Eta goiko esaldian zein dugu konparatzaile?.---> "bezala". 
Tira, "bezain" jar ezazu "bezala"ren lekuan.

erantzuna:
Sekula halakorik aditu ez balute bezain gogor egon ziren.


galdera:
Gogoz ikasi behar ez baduzu, hobe duzu ikasketak utzi eta lan bila hastea.

AdibideaIkasteko:
Hori erosi behar baduzu ----> Hori erosTEKOTAN

Komentarioak:
"-tzekotan" erabili behar duzu zure esaldian.
 Gogoan izan "behar ba-"ren ordez jartzen dela
 (ez bakarrik "ba-"ren ordez)
. Normalki baiezkoetan erabiltzen da "-tzekotan" hau. 
Eta goikoan ezezkoa duzu. 
Kasu hauetan erabili antonimo bat. 
Gogoz ez = gogo txarrez

erantzuna:
Gogo txarrez ikastekotan, hobe duzu ikasketak utzi eta lan bila hastea.


galdera:
Neurrian eta puntuetan ez da gaurko bertsolarietan Lasarte bezalakorik

AdibideaIkasteko:
Ez dago ikasleen artean zu bezalakorik ---> Ez dago ....... zuRE MAILA dueNIK

Komentarioak:
"bezalakoRIK" hitzaren ordez "maila" jarri behar duzu.
 Baina "-REN maila" da; 
eta, gainera, 
"maila du"
 idaztera behartzen zaitu.
 Hortaz?

erantzuna:
Neurrian eta puntuetan ez da gaurko bertsolarietan Lasarteren maila duenik.


galdera:
New York aldrebeskeria guztien Meka da, grina txar eta drogaren paradisua, eta baita onbidearen gordelekua ere.

AdibideaIkasteko:
Zurea da, baita nirea ere ---> zurea IZATEAZ GAIN, nirea ere Bada

Komentarioak:
Bi esaldi esaldi bakar batean bildu behar dira.
 Hortarako hainbat egitura daude.
 Horietako bat "-z gain" egitura duzu. 
Gogoan izan aditz nagusi bati loturik erabili behar duzula. 
Zein da "da" aditzaren aditz nagusia?. 
Ohar garrantzitua: "ere" egituraren atzean "da" agertzen bada, "ba-" bat jarri behar duzu aditzaren aurrean

erantzuna:
New York aldrebeskeria guztien Meka eta grina txar eta drogaren paradisua izateaz gain, onbidearen gordelekua ere bada.


galdera:
Ni ezin nintzen iritsi barruak eskatzen zidan hura betetzera eta estuaren estuz lehertzen hasi nintzen, garrazten.

AdibideaIkasteko:
Hori ezin NUEN egin eta amore eman nuen --> Hori egin EZIN nueNEZ GERO

Komentarioak:
"nez gero" egitura kausala da. 
Goian ikusten al duzu horrelakorik? 
Bada, bai.       "eta" egitura duzu.
 Eta, ez, ez da egitura sinplea, gauza asko adieraz baitezake. Kasu honetan, garbi dago kausa adierazten duela. 
"-nez gero" laguntzaileari lotuta egon behar eta 
"ezin" hitza ere laguntzaileari lotuta jarri behar duzunez,
 kontuz ordenarekin!

erantzuna:
Barruak eskatzen zidan hura betetzera ezin iritsi nintzenez gero, estuaren estuz lehertzen hasi nintzen, garrazten.


galdera:
Ni haren lagun handia, egin nintzen; bera nirea ere bai.

AdibideaIkasteko:
Ni zure etsaia naiz, zu nirea ---> elkarREN etsaiak GARA

Komentarioak:
Goiko bi esaldiak 
"elkar" 
hitzaren bitartez lotu behar dira. 
"haren" eta "nire" hitzak bat egin behar direnez,
 "elkarREN" 
behar du izan.


galdera:
Ia ez dakite erdaraz neskame horiek. Neskame horien inguruan eman dute oporraldia Alejandrok eta Marianak.

AdibideaIkasteko:
Mutilak ez ziren atzo azaldu. Errieta egin nien -->Atzo azaldu ez zireN mutilEI errieta..

Komentarioak:
Goiko bi esaldi horiek bakar batean eman behar duzu,
 eta lotura "neskame" hitza duzu. 
Gogoan izan antolamendua: 
esaldiko elementu gehienak + aditza + -n + neskame. 

Baina ezezko esaldia denez, aditzaren aurrean "ez" jarri behar duzu.
 Nola deklinatu behar duzu "neskame" hitza? 
Bada, bigarren esaldiaren arabera.

erantzuna:
Erdaraz ia ez dakiten neskame horien inguruan eman dute oporraldia Alejandrok eta Marianak.


galdera:
Idazle batzuei aberriak ez die ezer esaten; txikia, ziztrina, hutsaren hurrengoa da aberria halakoentzat.

AdibideaIkasteko:
Guretzat gizon hori ergela da -->guK gizon hori ergelTZAT DAUKAGU

Komentarioak:
Goiko "ez die ezer esaten" 
hitz multzoaren ordez
 beste bat jarri behar duzu ,
"-tzat eduki" erabiliz. 
Gauza inportante bat: 
Eduki aditza "nor-nork" sailekoa da 
eta zerbait eskatzen dio subjektuari

erantzuna:
Idazle batzuek aberria txiki, ziztrin, hutsaren hurrengotzat daukate.


galdera:
Idazle eta kirol kazetari horiei esker, gaur egun zenbait kirolek bere hizkuntza eta argot ia propioak ditu.

AdibideaIkasteko:
Guri esker egin zen hori guztia -->guri ZOR ZAIGU hori guztia egiTEA

Komentarioak:
"zor" aditza duzu arrasto gisa. 
Ea asmatzen duzun goiko esaldiko 
zeren ordez jarri behar duzun.
Bai, horixe: "-ri esker".
 Ematen du kontrako esanahia dutela.
 Baina, apur bat pentsatuta, 
mezu bera adierazten dutela konturatuko zara. 
.Kontuan izan ez dugula subjektu zehatzik eta, 
hortaz, inpertsonala duzula esaldia.

erantzuna:
Idazle eta kirol kazetari horiei zor zaie gaur egun zenbait kirolek bere hizkuntza eta argot ia propioak izatea.


galdera:
Igandero egin ohi zuenez, mendira jo zuen goizeko eguzkiaren printzetan.

AdibideaIkasteko:
Goizero egin ohi dueNEZ, gosaldu gabe joan da -->Goizero egin duEN LEGEZ, gosaldu..

Komentarioak:
"legez" egitura modala duzu.
 Goiko esaldian zein da egitura modala?.
Horren ordez jarri eta listo!.
Ikusi adibidea!

erantzuna:
Igandero egin ohi zuen legez, mendira jo zuen goizeko eguzkiaren printzetan.


galdera:
Zure pintura itsusiegia zen saria lortzeko.

AdibideaIkasteko:
HAIN luzea zen esaldi hura NON ezin BAITzen ordu bakar batean idatzi

Komentarioak:
"Hain", "Hainbeste" hitzekin hasten bada esaldi bat, 
gehienetan "ondoriozko" baten aurrean gaude. 
Eta, hortaz, ondoriozkoak ikasi behar. 
Hona hemen eskematxoa:
 Hain(hainbeste) -------- (ezen)(non) ----- (bait-)(-n).

erantzuna:
Hain itsusia zen zure pintura non ezin baitzuen saria lortu.


galdera:
Auzokide guztiek jakingo dute guk atzo etxean egindakoa.

AdibideaIkasteko:
Guztiek gaindituko dute --> Ez da egongo gaindituko EZ duENIK

Komentarioak:
"guztiek" hitza dugu goikoan.
 Arrastoa: "ez".  
Nahikoa duzu horrekin ondoko egitura hau aplikatzeko:
 EZ dago hori egin EZ dueNIK" = ("GUZTIEK egin dute hori")

erantzuna:
Ez da egongo auzokiderik guk atzo etxean egindakoa ez dakienik.


galdera:
Premia ekonomikoak beharturik, lan bila hasi nintzen.

Komentarioak:
Goiko bi esaldien artean, nolako erlazioa dago? 
 Horixe, kausa<--->ondorioa.
 Zure esaldian erlazio bera mantendu behar duzu baina "behartu" aditzari laguntzailea jarri behar diozu. Eta laguntzailetan "-elako" egitura kausala erabiltzen da, besteren artean.
 Zailena!!! 
Agian, laguntzailea bera asmatzea.
 Zerk? Nor? Ba al da "nori" galdera?

erantzuna:
Premia ekonomikoak behartu ninduelako hasi nintzen lan bila.


galdera:
Testua luzatu egin behar zuela zioen. Orrialde haiekin ezin zela liburu bat osatu.

AdibideaIkasteko:
Jateko, gutxi dugu eta gehiago behar dugu ---> jaTEKO ADINA ez dugu

Komentarioak:
Kontuan hartu ondoko egitura hau: "-tzeko adina" .
Nola erabiliko dugu gure esaldian?
"osatu" aditzari lotzen badiozu, goiko esaldien ordena trukatzen baduzu eta beharrezko aldaketa txikiak egiten badituzu, asmatu egingo duzu.
Baina gogoan izan "-tzeko adina" egitura.
Gaztelerak ezin du bi hitzetan adieratzi
egitura honek adierazten duen guztia.

erantzuna:
Orrialde haiek liburu bat osatzeko adina ez zirenez, testua luzatu egin behar zuela zioen.


galdera:
Hitz egiten zuenean emakumeei kilimak egiten dizkietela diruditen horietakoa zen.

AdibideaIkasteko:
Dena ongi egiten duela diruditen horietakoa zen-->dena ongi egiten ZUELA zirudien

Komentarioak:
Goiko esaldia, nolabait, laburtu egin behar duzu. Hau da, "diruditen horietakoa zen" dagoen tokian "zirudien" idatzi behar duzu. Hain erraz!. Ez motel!. Kontuan izan behar duzu aldaketa honek aurreko aditzari eragiten diola, lehenaldiko forma behar baituzu erabili.

erantzuna:
Hitz egiten zuenean emakumeei kilimak egiten zizkiela zirudien.


galdera:
Hitz egiten ez daki baina dena ulertzen du.

AdibideaIkasteko:
Ongi dago baina ez zait gustatzen -->Ongi dagoEN ARREN ez zait gustatzen

Komentarioak:
Arrastoan "dakien" duzu, hau da, "-n" jarri diote laguntzaileari. Erlatiboa?. Bada, ez! Garbi izan behar duzu "-n" ez dela bakarrik erlatibozko esaldiekin etortzen. Modu orokorrean hartuta, hauxe da araua: "zerbait gehitu nahi badiozu laguntzaileari, lotzeko momentuan letra bat jarri behar diozu, hau da, "-n" bat". Orduan, erlatiboetan, modaletan, kontzesiboetan, eta... egitura askotan erabiltzen da. Iker dezagun goiko esaldiak. Nolako egitura ikusten dugu? "baina". (kontrastea). 
Beraz, posiblea da, "-n arren" erabiltzea.

erantzuna:
Hitz egiten ez dakien arren, dena ulertzen du.


galdera:
Hogei egun igaro ondoren itzuliko dizut autoa.

AdibideaIkasteko:
Hamar urteko epea dut hipotekan -->Hamar urteREN BURUAN bukatuko dut hipoteka

Komentarioak:
"buru" hitza bukatu gabe dago, 
eta "-ren buruan" postposizioaren zatia da.
 Denbora adierazten du, epea. 
Hortaz, goiko esalditik 
denbora adierazten duen egitura kendu eta arrastoa jarri. 
Hala ere, arazo txiki bat duzu. 
"Hogei egun" hitz multzoari lotu behar diozu,
 eta deklinazio mugagabea erabili behar duzu

erantzuna:
Hogei egunen buruan itzuliko dizut autoa.


galdera:
Hauteskundeak sozialistek irabaziko ote dituzte? Ni behintzat ez nago seguru.

AdibideaIkasteko:
Ez nago seguru bihar denak etorriko ote dirEN

Komentarioak:
Goiko esaldia bi esaldikoa denean, normalean, esaldi bakar batean lotzeko eskatzen da. Horretarako lokarri erabilienak erlatibozkoak (-ena) eta konpletiboak 
(-ela,-n, -nik) dituzu. Erlatibozkoak izen baten inguruan egituratzen dira, eta konpletiboek aditzari erantzuten diote. Hemen aditza duzu. Beraz, konpletiboa erabili behar.  "Galdera kutsua" "Zalantza". Zein erabiltzen da kasu hauetan guztietan?

erantzuna:
Ni behintzat ez nago seguru hauteskundeak sozialistek irabaziko ote dituzten.


galdera:
Neba-arrebak berehala hasten ziren borrokan, aita aurrean ez bazegoen.

AdibideaIkasteko:
Oso goiz hasi ziren lanean --->Oso goiz EKIN ZIOTEN lanaRI

Komentarioak:
"ezean" = " ez ba-"  
(goiko esaldian bigarren esaldian duzu, eta zurean lehenengo esaldi behar duzu izan; aldatu ordena!). 

"hasi" aditzaren ordez "ekin" aditza jarri behar duzu.
 Gogoan izan, "ekin" aditzak 
"nori" eskatzen duela, 
eta "nor-i-k" sistema ere.

erantzuna:
Aita aurrean egon ezean, neba-arrebek berehala ekiten zioten borrokari.


galdera:
Nahi izan zituen zorakeria guztiak ingurukoei esan ondoren autoa hartu eta alde egin zuen.

AdibideaIkasteko:
Hori bota ondoren, hanka egin zuen ---> Hori bota BEZAIN LASTER, hanka egin

Komentarioak:
Arrastoan "bezain" duzu. 
Konparatiboa erabili behar duzu?. 
Bai??? 
Ikusten al duzu goiko esaldian zerbait konparatzen dela?.
 Ez!!!!. 
Tira, "bezain" ----> "bezain laster" denborazkoa. 
Beraz, goiko "ondoren" egituraren lekuan
 jarri "bezain laster"

erantzuna:
Nahi izan zituen zorakeria guztiak ingurukoei esan bezain laster autoa hartu eta alde egin zuen.


galdera:
Negua gainean duzula ulertu orduko dira komeriak.

AdibideaIkasteko:
Ikasgaia ezagutu orduko hasi zen kezkatan ---> Ikasgaia ezagutu BEZAIN LASTER

Komentarioak:
Denborazkoen arteko trukaketa. 
Goikoan, "orduko" duzu.
 Beraz, zure esaldian,
 hitz horren lekuan jarri behar duzu 
"bezain laster" egitura

erantzuna:
Negua gainean duzula ulertu bezain laster dira komeriak.


galdera:
Nekez bil daitezke pertsona batengana hark zituen hainbat dohain gure bertsolari mundu erdi marjinatu horretan kategoriaz ibiltzeko.

AdibideaIkasteko:
Nekez ikus daiteke zure etxea --> EZ da ERRAZA zure etxea ikustea

Komentarioak:
Goiko esaldia luzea bada ere, 
aldaketa hasieran ematen da.
 "nekez" hitzaren ordez 
"zaila" jarri ahal da. 
Baina arrastoan "erraza" duzu!!!. 
Tira,
 "zaila" = "ez   errraza". 
Prozesuan "daitezke" desagertzen da

erantzuna:
Ez da erraza biltzen pertsona batengana hark zituen hainbat dohain gure bertsolari mundu erdi marjinatu horretan kategoriaz ibiltzeko.


galdera:
Nire aitzinean aparizio tentagarria ez ezik desiragarria ere ikusi nuen dantzatzen lehengo batean.

AdibideaIkasteko:
polita ez ezik, umoretsua ere bada ---> polita BEZAIN umerotsua da

Komentarioak:
"bezain" arrastoa denborazkoa izan liteke, ezta? "bezain laster". Baina, horretarako, goiko esaldian denbora adierazten duen zerbait izan behar. Eta, goikoan, bi elementuen lotura ematen da ("ez ezik...ere").
 "bezain" egitura konparatiboak lotzen ahal ditu bi elementu horiek?         Zorionez, bai.
 Adjektiboak direlako goiko bi elementu horiek. 
Egin honela: adjektiboa + bezain + adjektiboa

erantzuna:
Nire aitzinean aparizio tentagarria bezain desiragarria ikusi nuen dantzatzen lehengo batean.


galdera:
Lotsagarria da benetan prakak bete lan izan eskuartean eta eztabaida antzuetan denbora alferrik galtzea.

AdibideaIkasteko:
lotsagarria da hori ez jakitea --> ZEIN lotsagarrria deN hori ez jakitea!

erantzuna:
Zein lotsagarria den benetan prakak bete lan eskuartean izan eta eztabaida antzuetan denbora alferrik galtzea!.


galdera:
Lotsagarria da berarentzat hainbeste ezagun eta lagunen aurrean pailazokeriak egiten hastea.

AdibideaIkasteko:
Lotsagarria da amaRENTZAT ---> AmaRI lotsa EMATEN dio

Komentarioak:
Ikusi goiko esaldian "hastea" duzula
 eta arrastoan "hasteaKKK". 
Beraz, subjektua aldatzen denez, 
aditz laguntzailea ere aldatu behar da. 
Badugu Zer? Lotsa, Zerk? hasteK, baina ez dugu Nori. 
Tira, baina bai Norentzat.
 Eta Norentzat erraz alda daiteke. 
Ikusi adibidea

erantzuna:
Lotsa ematen dio hainbeste ezagun eta lagunen aurrean pailazokeriak egiten hasteak.


galdera:
Gure zaharrek ondo eta sakonki menderatzen zuten euskara; guk ez hainbeste.

AdibideaIkasteko:
Haiek(1)      (Guk(2)+BAINO+ azkarrAGO)       egingo dute

Komentarioak:
Goiko bi esaldiak bakar batean bildu behar ditugu. 
"baino" 
konparatiboaren inguruan. 
Ez ahaztu: "-ago" sartu behar dela 
                       bi elementu ari garela lotzen
                      subjektua ez den elementua 
                               "baino" aurretik jarri behar dugula

erantzuna:
Gure zaharrek guk baino hobeto eta sakonkiago menderatzen zuten euskara.


AdibideaIkasteko:
Zuk Guri Dirua ----> Zuk guri ogia eman di + EZA + guzu + N

Komentarioak:
Lehenik eta behin
 "-tzearren"
 helburuzkoa dela jakin behar duzu. 
Helburuzkoen trukaketa subjuntibera erabiliz egin daiteke. 
 Hark Guri Ogia ----> "digu". 
Subjuntibera lortzeko, 
(N-I-K formetan),
 "eza" bat sartu behar da "i" letraren atzean.

erantzuna:
Guri ogia ekar diezagun eman diot dirua.


galdera:
Gustu handiz joango nintzateke harat, zuk autoz ekartzekotan.

AdibideaIkasteko:
Zuk gu eramatekotan ---> Zuk gu eramanGO BAgintuzu (-)

Komentarioak:
Baldintzen arteko trukaketa. 
Goikoan "-tzekotan" dagoen lekuan 
baldintza jokatu bat behar duzu erabili. 
Gogoan izan "-ko" marka sartu behar duzula,
 eta laguntzailea lehenaldiko forma dela,
 lehenaldiko marka (-n) kenduta

erantzuna:
Gustu handiz joango nintzateke harat, zuk autoz ekarriko baninduzu.


galdera:
Guztiek zekitena ekarri zien gogora, alegia, gizon ospetsuagoak ere galdu direla.

AdibideaIkasteko:
Hori ekarri zien etxera ----> Hori BESTERIK EZ zien ekarri etxera

Komentarioak:
Bitxia!
Goikoan "ekarri zien gogora". 
Arrastoan "EZ zien ekarri gogora". 
Nola arraio egiten da gauza bera esateko  
baiezko bat dagoen tokian ezezko bat erabiliz? 
NOLA? 
bada, "besterik ez" egitura erabiliz.

erantzuna:
Guztiek zekitena besterik ez zien ekarri gogora, alegia, gizon ospetsuagoak ere galdu direla.


galdera:
Nik ez dakit nola baina gertatu egin da.

AdibideaIkasteko:
etxera joango naiz, baina bueltatuko naiz --> etxera joango naizeN ARREN,

Komentarioak:
Goiko esaldian aurkaria duzu ("baina"). 
Arrastoa kontzesiboa ("arren"). 
Gogoan izan "baina", normalean, bigarren esaldian jartzen dela, eta "arren" lehenengo esaldian. 
Ez kendu laguntzailea
 (erabili -n bat lotura gisa)


galdera:
Nik ez dut ontzat ematen herri hau burutik eginda dagoela esaten dutenen iritzia.

AdibideaIkasteko:
Ez zuen ontzat eman haren jokabidea --->beraren ustez, EZIN ZEN ONARTU haren..

Komentarioak:
Goiko esaldian, iritzia honela adierazten da:
 "ez dut ontzat ematen". 
Arrastoan "nire ustez" duzu, iritzia emateko esamoldea.
 Hortaz, bakarrik falta zaizu "onartu" aditza sartzea.
 Baina ezin duzu 
"nire ustez, ez DUT ontzat ematen" esan. 
Subjektua aldatu behar duzu

erantzuna:
Nire ustez, herri hau burutik eginda dagoela esaten dutenen iritzia ezin da onartu.


galdera:
Nik ez dut uste herrien sentimendu tragiko horretan, inork Unamuno hobeto interpretatzen jakin duenik, Salbatore Mitxelenak baino.

AdibideaIkasteko:
Zu IZAN ZARA tortilak ONDOEN egiten jakin duzuNA

Komentarioak:
Arrastoan ".... izan da" duzu. 
Hori ikusita, erlatibo bat jartzera behartzen zaituzte. 
Goiko esaldian egina duzu erlatibo hori,
 baina beste modu batean:
 "inork jakin duenik Mitxelena baino".
 Zure esaldian "baino" kendu eta baiezko esaldia sortu behar duzu. 
Kontuz ordenarekin (ordena normala erabili behar baituzu)

erantzuna:
Salbatore Mitxelena izan da herrien sentimendu tragiko horretan Unamuno ondoen interpretatzen jakin duena.


galdera:
Droga hartzaile egin da eta ez da horrentzat erraza izango, behin sartu denean, hortik ateratzea.

AdibideaIkasteko:
Ez da erraza niretzat lan egitea ---> kostatzen ZAIT lan egitea

Komentarioak:
Lexiko kontua. 
Arrastoa "kostako" duzu. 
Goiko esaldian sinonimoren bat ikusten al duzu? 
Sinonimoa ez, baina antzeko mezua ematen duen esaldia bai 
---> "ez da erraza izango" <--->"kostako zaio"

erantzuna:
Droga hartzaile egin da eta kostako zaio, behin sartu denean, hortik ateratzea.


galdera:
Irakurri nueneko, halako nazka bat eman zidan neuri ere.

AdibideaIkasteko:
Nekea eragin zion berari ere ---> berari niri BEZAIN nekagarria suertatu zitzaion

Komentarioak:
Goiko esaldian "neuri ERE" agertzen denez, 
suposatzekoa da beste bati ere nazka eman diola. 
Hortaz badugu zer konparatu. 
Konparaburuak: "niri" eta "berari". 
Konparagaia: "nazka". 
Baina "bezain" egiturak ez ditu izenak onartzen, eta adjektibo bihurtu behar: nazka ---> nazkagarri. Hortaz, antolamendua besterik ez zaigu falta:
Lehenengo konparaburua (niri) +bigarrena + bezain + adjektiboa

erantzuna:
Irakurri nueneko, niri ere berari bezain nazkagarria iruditu zitzaidan.


galdera:
Inork ez du esango nagi batzuen aitzakia denik.

AdibideaIkasteko:
Inork ez du lortuko --->EZ DAGO lorTZERIK

Komentarioak:
"ez dago" arrastoa ikusi eta erlatibo bat jarri behar zela iruditu zait.
 Baina, ez!. 
Beste egitura batek ere erabiltzen du horrelako hasiera:
 "ez dago jaterik". 
Eta gure esaldi honetan antzeko aldaketa egin behar duzu. 
"Inork ez du esango" ---> "ez dago ----"

erantzuna:
Ez dago esaterik nagi batzuen aitzakia denik.


galdera:
Horri alferkeria deitzen dionak ez du bururik.

Komentarioak:
Arrastoa "-tzea" aditz-izena duzu. 
Fokatu horretan. Nolako aditzek eskatzen dute "-tzea"?. 
Ez, ez, ez da hain konplikatua. 
Askotan "da" laguntzaileak eskatzen du.
 ("ona da ikastea"). 
Joan bide horretatik. 
Baina ezin duzu esan "burua da". 
Horretan "bururik ez izatea" kontzeptua 
hitz batean adierazi behar duzu.

erantzuna:
Burugabekeria da horri alferkeria deitzea.


galdera:
Azokan gizonak batera eta emazteak bestera ibili baziren ere, tabernan elkartu ziren.

AdibideaIkasteko:
Eskolan lasai badago ere, kalean urduri --->Eskolan EZ BEZALA, kalean urduri dago

Komentarioak:
Beraz, azokan nola ibili ziren? 
Eta tabernan? 
Kontrastea adierazteko oso ongi etortzen zaigu 
"ez bezala" egitura; 
modua eta kontrastea batera adierazten baitu. 
"zuk bezala jokatu zuen" "zuk ez bezala jokatu zuen".
 Goiko esaldian zerk adierazten du kontrastea? 
"ba- ere" egitura kontzesiboak

erantzuna:
Tabernan ez bezala, gizonak batera eta emazteak bestera ibili ziren azokan.


galdera:
Erasotzera zihoan baina lagun gehiago zetozela ikusi zuenean droga zabaltzailea erretiratu egin zen.

AdibideaIkasteko:
Zuzendaria etorri eta erretiratu egin nintzen --> zuzendaria etorri eta HANKA egin nuen

Komentarioak:
Tira goiko esaldiko "erretiratu" aditza aldatu behar duzu. Ezagutzen al duzu gauza bera esateko 
"egin" aditzak duen lokuziorik?
 "alde egin" 
edo ... ?

erantzuna:
Erasotzera zihoan baina lagun gehiago zetozela ikusi zuenean droga zabaltzaileak hanka egin zuen.


galdera:
Mutiko bat hurbildu zitzaigun, argala, bizia eta alaia.

AdibideaIkasteko:
Gizon bat etorri zen, itsusia eta maltzurra-->Itsusia eta maltzurra ZEN etorri zeN gizona

Komentarioak:
Tira!
 Zure esaldia egiteko bi galderari erantzun behar:
 Nolakoa zen mutikoa? 
Eta gero, 
Zein mutiko?. 
Erlatibozko esaldi bat erabili behar duzu
 azkeneko galdera honi erantzuteko

erantzuna:
Argala, bizia eta alaia zen hurbildu zitzaigun mutikoa.


galdera:
Iruñeko epailea izan zen nire laguna kartzelan sartzera behartu zuena.

Komentarioak:
"sartzera behartu" zatia beste modu batez esan daiteke
 "arazi" erabiliz. 
Esaterako "jatera behartu" edo "janarazi". 

Horretaz gain, kontuan izan goiko esaldian 
dagoen erlatiboa desagertzen dela zure esaldian.
Beraz, 
"zu izan zinen kotxea saldu zenidana=Zeuk saldu zenidan kotxea"

erantzuna:
Iruñeko epaileak nire laguna kartzelan sarrarazi zuen.


galdera:
Gaur egun nota onak behar izaten dira zenbait fakultatetan sartzeko eta bestelako laguntzaren bat ere ez da alferrikakoa izaten askotan.

AdibideaIkasteko:
Denbora behar da, eta suertea ere --->Denbora izaTEAZ GAIN, suerte ere behar da

Komentarioak:
"gain" duzu arrastoa.
 Honek ondoko egitura hau betetzen du: "-z gain". 
Eta "ere" hitzarekin batera,
 maila bereko bi elementu lotzen ditu. 
Zeintzuk dira bi elementu hauek? 
Jarri lehenengo elementuaren atzetik "-z gain". 
Kontuan izan gauza bat: 
"-z" hori aditz nagusiari lotu behar zaio, eta horrelakoetan aditzek "-tze" letra multzoa behar dute.

erantzuna:
Gaur egun zenbait fakultatetan sartzeko, nota onak izateaz gain, bestelako laguntzaren bat ere ez da alferrikakoa izaten askotan.


galdera:
Janzteko arropa txar batzuk behar, eta ezin nahikoa irabazi!

Komentarioak:
Tira! Pista handia emango dizut. 
Zure esaldian "erosteko adina" erabili behar duzu.
 Zergatik ematen dizut pista hau? 
Bada, oso interesgarria iruditzen baizait egitura hau. 
(Gazteleraz pentsatuta komeriak horrelakoak sortzeko). 

Beraz, 
"..... erosteko adina ezin irabazi!" 
duzu esaldiaren bukaera

erantzuna:
Janzteko behar ditudan arropa txar batzuk erosteko adina ezin irabazi!.


galdera:
Keinu hura berria zuen. Hogeita hamar urteko pertsona batena baino gehiago, ume urduri batena zirudien.

AdibideaIkasteko:
Hori handia zen, ez txikia --> Hori EZ zen txikia, handia BAIZIK

Komentarioak:
"baizik" dugu arrastoa. 
Bitxia bada ere, beti honela betetzen da: 
Ez........ , ............ baizik. 
Hau da, baizik erabiltzean, esaldi nagusia ezezkoa da. 

Aurreko esaldia ere lotu behar duzu.

erantzuna:
Keinu berri hark ez zirudien hogeita hamar urteko pertsona batena, ume urduri batena baizik.


galdera:
Jesukristok ere beltza botako zion, azken afarian horditzea otu balitzaio.

AdibideaIkasteko:
Ederra egingo zion, huts egin balu --> ederra egingo zion, huts eginEZ GERO

Komentarioak:
"gero" denborazkoa izan daiteke. 
Ba al da goiko esaldian denbora-mezurik? 
Ez. 
Beste zerbait ere izan daiteke "gero" hitza?
 Bai, baldintzazkoa. "-z gero". 
Ba al da goiko esaldian baldintzarik?
 Bai. 
Tira egin ezazu aldaketa.

erantzuna:
Jesukristok ere beltza botako zion, azken afarian horditzea otu izanez gero.


galdera:
Nik auto bi erosi ditut. Aitak ere beste bi erosi ditu.

AdibideaIkasteko:
Nik hiru ogi, zuk ere hiru ogi lortu duzu---> hiruNA ogi lortu dugu

Komentarioak:
"-na" erlatibozkoa izan daiteke. 
Baina kopuru kontua tartean egonik, bestelakoa da.
 Nola adierazten da euskaraz, 
modu labur batean, 
bi pertsonek kotxe kopuru bera erosi dutela?


galdera:
Hiru egun haietan, salmentaren tratua sinatu zenetik heriotza nagusitu zitzaion arte, alegia, ez omen zen Fabian gizon bera izan.

AdibideaIkasteko:
Bi egun horietan, festak bukatu arte.... ---> festak bukatu arteKO bi egun horietan..

Komentarioak:
Oso ongi ulertu behar duzu 
zer den "arteKO" hitzaren "ko" egitura hau. 
Ez da lekuzkoa, ez. "ko" egitura LOTURA bat duzu. 
Gauzak eta sintagmak lotzeko egitura. Erlatibozko esaldiak ordezkatzen ahal ditu modu erraz batean.
 Kasu honetan "heriotza nagusitu zitzaion arte pasatu ziren hiru egun haietan" erabili beharrean nahikoa duzu
 "heriotza nagusitu zitzaion arteKO hiru egun haietan".

erantzuna:
Beste gizon bat izan omen zen Fabian salmentaren tratua sinatu zenetik heriotza nagusitu zitzaion arteko hiru egun haietan.


galdera:
Indianoak esaten zuen Amerikako ibaiak ez zirela itsasoa baino txikiagoak.

AdibideaIkasteko:
Horiek ez dira hauek baino handiagoak --> Horiek hauek BESTEKOAK dira

Komentarioak:
Arrastoari zati bat kendu diote. 
Eta, hortaz, pentsa dezakegu "besterik" dela.
 Baina goiko esaldian "bakarrik" edo kopuru aipurik ez dago. Orduan, beste bide bat bilatu behar dugu. 
Ez da samurra, ez!. 
Ezagutzen al duzu "beste" hitza, "adina"ren sinonimoa?.
 Eta "besteko", "adinako"ren sinonimoa?. 
Bada, azken hau erabili behar duzu. Goiko konparazioa aldatu behar duzu. "ez baino txikiagoak" -->"bestekoak"

erantzuna:
Indianoak esaten zuen Amerikako ibaiak itsasoa bestekoak zirela.


galdera:
Ingelesa erdi ikasia zuenez gero, uda igarotzera Londresera joan zen.

AdibideaIkasteko:
Dirua lortu zuenez gero, ongi bizi da --> ongi bizi da, dirua lortu BAITZuen

Komentarioak:
Kausalen arteko trukaketa.
 "-nez gero" kendu 
eta "bait-" jarri.
Kontuan hartzekoak:
"Bait-" + "-z" = "baitz". 
"bait-"  bigarren esaldian jarri ohi da, 
ez lehenengoan;
 beraz, esaldien ordena aldatu behar duzu

erantzuna:
Uda igarotzera Londresera joan zen, ingelesa erdi ikasia baitzuen.


galdera:
Inguru hartako etxeetan bizi ohi zirenek ziotenez, gar haiek inor ukitu edo gertu harrapatuz gero, hil egiten zen.

AdibideaIkasteko:
Adituek diotenez, galizia gaizki dago -->Adituek diotenAREN ARABERA, galizia

Komentarioak:
Esaldi luzea, baina aldaketa txikia. 
Ea ulertzen duzun metafora hau:
 "ARABE" GUZTIEK "
(H)aren bat 
dute ondoan!!!!.
  Beraz, "diotENEZ" ordez 
sartu "diotenAREN arabera".
 Ez ahaztu emakume horiek guztiak

erantzuna:
Inguru hartako etxeetan bizi ohi zirenek ziotenaren arabera, gar haiek inor ukitu edo gertu harrapatuz gero, hil egiten zen.


galdera:
Gaur zorakeria handiak bururatu zaizkit. Haietaz ezin dizuet hitzik egin.

AdibideaIkasteko:
Ni gurasoei joan na+TZAI+e  ----> Ni gurasoei joan na+KI+e+KE

Komentarioak:
Tira erlatiboa egin ondoren,
 arazo larriago batekin egingo duzu topo:
 Goian "hitz egin" aditza duzu, baina, 
zure esaldian "mintzo" erabili behar duzu, 
eta beraz, nor-i ahalera.
 Gainera "ni" "zuei". Tira "naTZAIzue" da forma sinplea,
 eta "TZAI" horren lekuan "KI" sartu behar duzu. 
(eta ahalera izateko "KE" bat)

erantzuna:
Gaur bururatu zaizkidan zorakeriez ezin nakizueke mintzo.


galdera:
Hamaika urte genituenean begirada xaloa eta orain etsipenezkoa; nik hura nahiago.

AdibideaIkasteko:
NahiAGO dut dirurik ez genuenEKO pakea orainGO egoera BAINO

Komentarioak:
Goiko bi esaldiak bakar batean bildu behar ditugu. 
"baino" dugu arrastoa.
 Ez dugu konparatiboen ordena ofiziala. 
Kontuan hartu bi elementu erkatu behar direla. 
Zeintzuk dira? . 
Bada, bigarrenaren atzean jarri behar duzu "baino". ("-ago" aditzaren barruan duzu, jadanik). Zailena!!! Nola lotu "noizko" galderaren inguruan? Noizko begirada? Begiratu adibidea!

erantzuna:
Nahiago dut hamaika urte genitueneko begirada xaloa oraingo etsipenezkoa baino.


galdera:
Mikel aberatsa balitz bezala agertzen da lagunen aurrean.

AdibideaIkasteko:
Tontoa balitz bezala agertzen da --> Tontoarena egiten agertzen da

Komentarioak:
Moduzkoa dugu landu beharreko egitura. 
Nola adierazten da modua goikoan? 
"ba- bezala" egituraren bidez.
 Eta zure esaldian? 
Begiratu arrastoa---> aberatsaRENA.
 Hau moduzko egitura baten zatia da: 
"-rena egin" 
(ez ikusiARENA egin, esaterako).

erantzuna:
Mikelek aberatsarena egiten du lagunen aurrean.


galdera:
Seme-alabak bideratu nahi nituen, baina nork bere bidea hartu du gure aholkuei jaramonik egin gabe.

AdibideaIkasteko:
Zalantzak argitu nahi, baina ezin ---> Zalantzak argitu nahi izanAGATIK ezin zuen

Komentarioak:
Bi aldaketa: 
1.- "baina" ren ordez "-gatik" kontzesiboa jarri behar 
(ez nahastu "-tzeagatik" egiturarekin) 

2.- "Jaramonik egin" esapidearen ordez 
sinonimo duen "aintzakotzat HARTU" 
erabili behar duzu

erantzuna:
Seme-alabak bideratu nahi izanagatik, nork bere bidea hartu du gure aholkuak aintzakotzat hartu gabe.


galdera:
Guk egindakoaren ondoren, afaritxo bat baino ez bada ere, ordain bezate.

AdibideaIkasteko:
Egin EZAZU hori ---> egin D+ ezazu +LA  esan dizut

Komentarioak:
Bi aldaketa: 1.- Goiko esaldian "baino ez" egitura duzu, horren ordez "bederen" jarri behar (beraz, ezezkotasuna desagertzen da).    2.- Goiko esaldian "bezate" agintera dugu, eta zure esaldian "-ela" lotu behar diozu, eta, hortaz, subjuntibera bihurtu behar. Kontuan izan B(3. Pertsona) + ZA (agintera eta subjuntiberaren marka) + TE( subjektua, haiek). Hasierako letra aldatu behar duzu, "B" hori aginteraren ezaugarria baita, eta, subjuntiberan "D" erabiltzen da.

erantzuna:
Guk egindakoaren ondoren, afaritxo bat bederen ordain dezatela.


galdera:
Nola liteke bizitza osoan aurreratutako sosak era horretan xahutzea!

AdibideaIkasteko:
Nola liteke hori gertatzea! ---> hori gertaTZEA ERE!

Komentarioak:
Harridura adierazteko 
egitura berezia eskatzen dizute oraingoan! 
Aditz-izena erabili behar duzu : 
"-tzea ere!" 
Begiratu adibidea

erantzuna:
Bizitza osoan aurreratutako sosak era horretan xahutzea ere!.


galdera:
Euskaraz mintzatu zait eta euskaraz idatzi dit isunaren papera ertzain batek.

AdibideaIkasteko:
Hori lapurtu zenuen, eta gero bota --> hori lapurtu EZ EZIK, bota ERE EGIN zenuen

Komentarioak:
"ez ezik____ere" erabili baino lehen 
oso garbi behar dugu izan 
zeintzuk diren lotu nahi ditugun bi elementu horiek.
 Gero 
"ez ezik" 
lehenengo elementuaren atzetik jarriko dugu, 
eta "ere" 
bigarrenaren atzetik. Gure kasuan aditzak dituzu elementuok. Erabili bigarren aditzaren ondoren "egin" aditz laguntzailea

erantzuna:
Mintzatu ez ezik, isunaren papera idatzi ere egin dit euskaraz ertzain batek.


galdera:
Nafarroako santutegirik maitatuena Xabierkoa izango da, noski!

AdibideaIkasteko:
Etxerik handiena da Burlatan---> Ez da Burlatan etxe hori BAINO handiaGORIK

Komentarioak:
Baiezko/Ezezko eskema duzu aurrean. Gauza bera esan behar duzu baina ezezko esaldia erabiliz. "ez da" edo "ez dago" ikusi bezain pronto, "-rik" datorkit burura. Gainera goiko esaldian "-ena" konparatiboa dugu. "politENA da" = "Ez da hura BAINO politaGORIK". Antzekoa sortu behar duzu zuk!

erantzuna:
Ez da Nafarroan Xabierkoa baino santutegi maitatuagorik izango, noski!.


galdera:
Santos kupula formako kaiola batekin agertu zen Urte Zahar eguneko arratsalde hartan.

Komentarioak:
Horrela ulertu behar duzu arrastoa: Noizko? ....zeneKO, Hau da, denborazko erlatiboa duzu. Saiatu horrela egiten  zure esaldia "Urte Zahar egunekoa zen........... arratsalde hura" Bestela begiratu erantzun ofiziala eta atera ondorioak!

erantzuna:
Urte Zahar egunekoa zen Santos kupula formako kaiola batekin agertu zeneko arratsalde hura.


galdera:
Santosentzat, mundura ateratzen zen egun bakarra izaten zen azokakoa.

Komentarioak:
Goiko esaldian buelta asko ematen zaio mezuari. Saiatu zurean esaldi sinple bat bilatzen mezu bera adierazteko. Galdetu zure buruari: Nor ateratzen zen? Noiz ateratzen zen?

erantzuna:
Santos azoka egunean bakarrik ateratzen zen mundura.


galdera:
Alkateak berak idatzi dit zorionak emateko!

AdibideaIkasteko:
AitasantuaK beraK deitu dit --> NORK ETA aitasantuaK deitu dit

Komentarioak:
Nire gustuko esapidea. 
Gazteleraz oso xelebre suertatzen da: 
"QUIEN Y EL....". 
"DONDE Y AQUÍ"...
Tira, gure esaldi honetan, hasiera ematen zaizu: 
"Nork....".

erantzuna:
Nork eta alkateak idatzi dit zorionak emateko!.


galdera:
Gure herriko plazetan ez da inor agertzen gizon hori bezain trebea denik.

AdibideaIkasteko:
Ez dago hori bezain jakintsua denik=Ez dago horreK ADINAKO JAKINDURIA duenik

Komentarioak:
Tira, "bezain" adjektiboekin erabiltzen dugu (kasu honetan "trebea"). Zure esaldian "adinako" egitura erabili behar duzu. Kontuan izan izenekin behar duzula erabili. Beraz, "trebea" izen bihurtu behar duzu. Eta hori lortuta, aditza ere aldatu behar duzu: "hori jakintsua da" = "horreK jakinduria DU"

erantzuna:
Gure herriko plazetan ez da inor agertzen gizon horrek adinako trebezia duenik.


galdera:
Nola herriko jaietan, hala edozein ospakizunetan, ez da bake handirik izaten gure auzo honetan.

AdibideaIkasteko:
Nola etxean, hala kanpoan, beti otso!---> etxean deLA, kanpoan deLA, beti otso!

Komentarioak:
Hautakariak lantzean ziuraski "bai... bai..." "zein" "nahiz"  "nola.... hala...ikusi zenituen.
Ba, ikas ezazu "-ela" erabiliz ere egin daitezkeela hautakariak. Aditz laguntzaileei lotu behar zaizkie

erantzuna:
Herriko jaiak direla, edozein ospakizun dela, ez da bake handirik izaten gure auzo honetan.


galdera:
Ingeles apur bat ikasi. Hori da uda honetarako dudan asmo bakarra.

AdibideaIkasteko:
Pentsamendu bakarra dut: irabazi --->IrabazTEA BESTE pentsamenduRIK EZ dut

Komentarioak:
Goiko esaldiko "asmo bakarra" kendu behar duzu, eta horren lekuan "besterik ez" jarri behar duzu. Gauzatxo batzuk: Posiblea da "besterik" zabaltzea, hau da, "BESTE asmoRIK" erabiltzea. Zeren atzean jartzen duzu "besterik"? "ikasi" aditzaren atzean.

erantzuna:
Uda honetarako ingeles apur bat ikastea beste asmorik ez dut.


galdera:
Ez ditugu horrelako kontu gutxi entzun gure bizitzan.

AdibideaIkasteko:
Ez ditugu gauza gutxi galdu ---> HAMAIKA gauza galdu ditugu

Komentarioak:
"hamaika" ez da "11", asko baizik. Goiko esaldian "ez ... .gutxi" dugu = "asko" "hamaika". Beraz, zure esaldia baiezkoa izango da. Bigarrena: "entzun ditugu" = "entzunAK gaude"

erantzuna:
Hamaika horrelako kontu entzunak gaude gure bizitzan.


galdera:
Igandea izaki egun hura, badaiteke gogo handirik ez izatea egunerokoan idazten hasteko.

AdibideaIkasteko:
Berandu izaki, prest nago joateko ---> berandu dELAKO, prest nago joateko

Komentarioak:
Oraingo honetan gerundioa adierazteko gutxi erabiltzen den egitura bat aurkeztuko dizut 
"KI". 
Aditzei lotzen zaio 
 "izanDA = izaKI". 
Tira, egin beharreko aldaketa da, 
gerundiotik kausalera, "-lako" egitura erabiliz. 
Horrek berekin dakar laguntzailea erabili beharra!

erantzuna:
Igandea zelako,  badaiteke gogo handirik ez izatea egunerokoan idazten hasteko.


galdera:
Beste era batera distrai daitekeela pentsatu ere, pentsatzen du noiz edo noiz.

erantzuna:
Beste era batera distrai daitekeela pentsatu behintzat, pentsatzen du noiz edo noiz.


galdera:
Euskara laneko hizkuntza bihurtuko bada, lanerako tresna eroso eta adierazkor izan behar du.

AdibideaIkasteko:
Hori egingo baduzu, azkar eskatu ---> hori egin NAHI BAduzu, azkar eskatu

Komentarioak:
Ongi ulertu behar duzu goiko esaldian dagoen egitura bat: 
"-ko ba-". 
Ez! Ez da baldintza 
(bestela, "bihurtuKO BAlitz" behar zuen izan).
Helburuzkoa da. 
Eta horren atzean "nahi" edo "behar" aditzak egoten dira. 
Beraz, "nahi" aditza baduzu arrastoa, trukatu egitura. 
Gainerako guztia ez da aldatu behar.

erantzuna:
Euskara laneko hizkuntza bihurtu nahi bada, lanerako tresna eroso eta adierazkor izan behar du.


galdera:
Hagitz penagarria izango litzateke niretzat telebista sobera ikusteagatik zuek kurtsoa ez gainditzea.

AdibideaIkasteko:
Penagarria litzateke zuretzat hori--> Pena emango lizuke zuri horreK

Komentarioak:
"penagarria da" --> "pena ematen dit". 
Egin antzeko aldaketa. 
Bi gauza izan behar ditu kontuan. 
"-k" bat eragiten du "eman" aditza erabiltzeak. 
Nor-i-k eragiten du "eman" aditzak.
 Gainera baldintzazkoa. 
Hartu lehenaldiko forma --->
"zidan", kendu "-n" ("zida"), jarri "-ke" ("zidake")
 eta 3. Pertsona dugunez aldatu "z" --> "l"

erantzuna:
Pena handia emango lidake telebista sobera ikusteagatik zuek kurtsoa ez gainditzeak.


galdera:
Guk baino askoz ere gehiago ikusten dute telebista gure seme-alabek.

AdibideaIkasteko:
Zuek baino askoz txikiagoak dira --> ZuEN ALDEAN txikiak dira

Komentarioak:
Ezagutzen al duzu "-ren aldean" postposizio konparatiboa?.
 Bada, horixe, konparazioak egiteko balio du.
 Goiko esaldian zeren bidez egiten da konparazioa? 
Egin trukaketa

erantzuna:
Gure aldean asko ikusten dute telebista gure seme-alabek.


Komentarioak:
Baiezkoa ---> ezezkoa. 
Kasu honetan "aspaldian" hitzaren antonimo bat edo 
bilatu eta horrela lortuko duzu zure esaldia.


galdera:
Azken hamar urteotan ez da liburu berririk agertu "euskara-iberoa" teoriari buruz.

AdibideaIkasteko:
Hogei segundo pasatu dira etorri zarenetik-->BADIRA hogei segundo hemen zaudeLA

Komentarioak:
"azken hamar urteotan" hitz multzoaren lekuan 
denborazko bat jarri behar duzu 
("-ela" egitura eragiten duena). 
Zein da? Agian ez duzu inoiz ikusi 
baina bai, bada 
--> "badira bost segundo ... -ela"

erantzuna:
Badira hamar urte "euskara-iberoa" teoriari buruz liburu berririk agertzen ez dela.


galdera:
Esaiozu Karmeleri ekartzeko neuri Irigoienen liburua!

AdibideaIkasteko:
Esaiozu emateko aitari ! Esaiozu aitari eman (DIO) ---> di +EZA +io +LA

Komentarioak:
Trikimailu bat: Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada (ekar), ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dute ariketa egileek. 
Kasu honetan kontuan izan goikoan
 "-tzeko" zatia duela aditzak, eta, hortaz,
 subjuntibera behar dugula. 
Nork? Karmelek   Nori? Niri    Zer? Liburua ---> "dit". 
Sartu "eza" bat "i"ren atzean, eta "-ela" (agintera delako)

erantzuna:
Esaiozu Karmeleri ekar diezadala Irigoienen liburua!.


galdera:
Nire arreba ezkonduta ikusi nahi dut. Zer ez nuke egingo!

erantzuna:
Edozer egingo nuke nire arreba ezkonduta ikustearren.


galdera:
Ez nuke esan nahi, beharbada, plazan gazteegi hastea ona denik, baina hamasei-hamazazpi urterako azaldu behar du, bertsolaria izango bada gero.

Komentarioak:
Kontuan izan zein arraroa den goiko esaldiko 
"izango bada" egitura.
 Baldintza ematen du, baina "izango balitz" beharko luke izan. Tira! Ez da baldintza, helburuzkoa baizik,
 eta horren ordez, 
arrastoak "nahi" aditza jartzeko eskatzen dizu.
 Uste baino errazagoa.

erantzuna:
Ez nuke esan nahi, beharbada, plazan gazteegi hastea ona denik, baina hamasei-hamazazpi urterako azaldu behar du, bertsolaria izan nahi badu gero.


galdera:
Zuk hori esanagatik, guk ez dizugu jaramonik egingo.

AdibideaIkasteko:
Guk hori ikusiagatik, ez da egia ---> Guk hori ikusi BAdugu ERE, ez da egia

Komentarioak:
Kontzesiboen arteko trukaketa 
"-gatik" <---> "ba- ere". 
Kontuan izan 
laguntzailea erabili behar duzula "ba- ere" egituraren erdian, 
eta, beraz, garbi izan behar duzu
zein den subjektua eta objektuak
 Erabili hiru galdera hauek: 
Nork esaten du?. Zer esaten du? Nori esaten dio?

erantzuna:
Zuk hori esaten badiguzu ere, guk ez dizugu jaramonik egingo.


AdibideaIkasteko:
Ez dago hori ikasiko duenik ---> ez dago hori NORK ikasi

Komentarioak:
Ongi ulertu behar duzu goiko esaldia! 
Pentsa " dituenik" hitzaren barruan "pertsona" edo dagoela izkutuan. 
Beraz, "ez dago pertsonaRIK", "ez dago inor". 
Hori ongi ulertuta, 
zehar galdera bat erabili behar duzu zure esaldian,
alegia, "ZER egin", "NOIZ hartu". 
Tira, begiratu adibidea!


galdera:
Sekulako pena hartu du berria jakin duenean.

AdibideaIkasteko:
Kriston hotza egin du gaur goizean ---> HORI hotza, gaur goizean egin duENA!

Komentarioak:
Harridura esaldiak
Bai      -ela
Zein    -n
Hau   -ena 
(edo hori, edo hura (denbora edo pertsonaren arabera))
Nolako -n

erantzuna:
Hori pena handia hartu duena berria jakin duenean!.


galdera:
Laster amaituko dute bilera. Ordurako kexak prestatuta izan behar ditugu.

AdibideaIkasteko:
Azkar bukatuko dut. Ordurako prest egon!. BukaTZEN dudaNERAKO prest egon!

Komentarioak:
Bi esaldi horiek bakar batean bildu behar dituzu.
 Zerk lotzen ditu? 
"ordurako". 
Horren sinonimoa den egitura bat ezagutzen al duzu? 
Arrastoak ematen dizu zati bat. 
Egitura "-nerako" duzu. 
Laguntzaileari lotuta behar du izan. 
Beste aldaketa txiki garrantzitsu bat suertatzen da.
Ea harrapatzen duzun!

erantzuna:
Bilera amaitzen dutenerako, kexak prestatuta izan behar ditugu.


galdera:
Geltokian erdi lotan egoteagatik autobusa ez zitzaidan gelditu.

AdibideaIkasteko:
Hori egiteagatik ordaindu nuen ---> Ordaindu egin nuen, hori egin BAINuen

Komentarioak:
Kausalen arteko trukaketa.
 "-tzeagatik" kendu 
eta "bait-" jarri.
Kontuan hartzekoak:
 "bait-" jartzeak aditz laguntzailea dakar berekin. 
"Bait-" + "-n" = "bain". 
"bait-"  bigarren esaldian jarri ohi da, ez lehenengoan;
 beraz, esaldien ordena aldatu behar duzu

erantzuna:
Autobusa ez zitzaidan gelditu geltokian, erdi lotan bainengoen.


galdera:
Pertsonaren zorigaitzik handiena mundu honetan bizi eta nork bere burua ez ezagutzea da.

AdibideaIkasteko:
Ez dago munduan arazo larriaGORIK lana ez izatea BAINO

Komentarioak:
"Ez dago" arrastoa ikusi eta beherala "-rik" bat jarri behar dudala etortzen zait burura. 
Gainera, goiko esaldiko "handiENA" hitza aldatu behar duzu eta 
"-AGO" jarri behar diozu,
 hau da, "-ena" konparatiboaren ordez, 
"baino -ago" egitura erabili behar duzu. 
Arazoa izango duzu "baino" hitzaren kokalekuarekin.
 Kontuan izan konparatzen den elementu baten atzetik joan behar duela, estu loturik.

erantzuna:
Ez dago pertsonarentzat zorigaitz handiagorik mundu honetan bizi eta nork bere burua ez ezagutzea baino.


galdera:
Ez zuten elkar hartzen, zeren kartagotarrek Attilo bakarraren alde kartagotar preso guztiak askatzen zituzten

AdibideaIkasteko:
Etorri egin dira, konbentzitu baiTZituzten.

Komentarioak:
Goiko "zeren" egitura hori kendu behar duzu, 
eta horren ordez, "bait-" jarri. 
Bi gauza: 
Laguntzaileari lotu behar diozu.
 Lotzeko momentuan gertatzen diren aldaketak
 jakin behar dituzu. 
T+ Z = TZ

erantzuna:
Ez zuten elkar hartzen, kartagotarrek Attilo bakarraren alde kartagotar preso guztiak askatzen baitzituzten.


galdera:
Musika gustuko zaiola ohartzen garenean bidali behar dugu umea kontserbatoriora. Ez lehenago.

AdibideaIkasteko:
Hori ikusten dugunean egingo dugu ---> EZ dugu egingo hori ikusi BAINO LEHEN

Komentarioak:
Goiko bi esaldiak lotu behar dituzu.
 Nolako erlazioa dute?
 Denborazkoa.
 Bilatu "lehenego" hitzaren sinonimo bat

erantzuna:
Ez da komeni umea kontserbatoriora bidaltzea musika gustuko zaiola ohartu baino lehen.


galdera:
Etxean gelditzea erabaki genuen, bagenekien bidean barrikadak topatuko genituela eta.

Komentarioak:
Kausalen arteko trukaketa. 
"-nez" erabiltzean jakin behar da 
lehenengo esaldian jarri behar dela. 
Horrek suposatzen du, ariketa honetan, 
esaldien ordena aldatu behar duzula.

erantzuna:
Bidean barrikadak topatuko genituela bagenekienez, etxean geldtizea erabaki genuen.


galdera:
Ez nintzatekeen han geratuko lehergailu hark eztanda egingo zuela jakin izan banu.

Komentarioak:
Erraza duzu ariketa hau.
 "-z gero" egiturak baldintza formak ordezkatzen ditu. 
Bilatu goiko esaldian baldintzazko laguntzaileak,
 kendu, 
eta lotu aditzari "-z gero" hori

erantzuna:
Lehergailu hark eztanda egingo zuela jakinez gero, ez nintzatekeen han geratuko.


galdera:
Ez nizun zure anaiarekin mendira joateko esan, baizik eta biharko azterketa prestatzeko.

Komentarioak:
Bizkaieraz 
"baino" "baizik" egituraren sinonimoa duzu. 
Atzean jartzen da. 
Beraz, egin ezazu horrelako trukaketa eta kito.

erantzuna:
Ez nizun zure anaiarekin mendira joateko esan, biharko azterketa prestatzeko baino.


galdera:
Ez nuen behin ere soldata handiagoa eskatu. Ausartu ez!

Komentarioak:
Nolatan goikoan "nuen" laguntzailea eta, 
arrastoan "nintzen"?
 "Ausartu" aditzak nolako laguntzaileak eskatzen ditu?.
 Tira! Betikoa! 
Lotu bi esaldiak.

erantzuna:
Ez nintzen behin ere soldata handiagoa eskatzen ausartu.


galdera:
Ez nuke telenobelaren kapitulurik galdu nahi!

AdibideaIkasteko:
Dirua irabazi nahi nuke --> Dirua irabaziKO  AHAL dut!

Komentarioak:
Ez, ez galdu burua ahalerazko formekin.
 "ahal" arrastoak, gehi "!" harridura ikurra,
 "oxala" 
hitzaz hitz egiten digu. 
Ba al dakizu egitura hau erabiltzen?.
 Laguntzaileari lotuta jarri behar da, 
aurrean.

erantzuna:
Ez ahal dut telenobelaren kapitulurik galduko!.


galdera:
Eginahalak egin zituen Joanek partidua hasi baino lehen etxera tenorez iristeko.

AdibideaIkasteko:
Ahaleginak egin ditu nire aitak --> Ahalegindu da nire aita (-)

Komentarioak:
Goiko "ahaleginak egin" hitz multzoa 
"ahalegindu" arrastoak biltzen ditu.
 Baina "ahalegindu" aditza 
ez da nor-nork sistemakoa. 
Hortaz, "-k" bat soberan dugu

erantzuna:
Ahalegindu egin zen Joan partidua hasi baino lehen etxera tenorez iristeko.


galdera:
Izaskunek uste zuen zinean ikusi ondotik, ez zuela merezi pelikula telebistan ikustea.

AdibideaIkasteko:
Uste dut ez dudala inoiz bukatuko --> inoiz bukatuko ez dudaLAKOAN NAGO

Komentarioak:
Arrastoan egon aditza duzu
 (zegoen).
 Eta goiko esaldian iritzia emateko aditza
 (uste zuen). 
Egoera hau suertatzen denean 
"-elakoan" egitura erabiltzea 
nahi dute ariketa asmatu dutenek.

erantzuna:
Izaskun, zinean ikusi ondotik, pelikula telebistan ikustea merezi ez zuelakoan zegoen.


galdera:
Udazkena betea, oparoa eta baketsua da; ez hainbeste udaberria.

AdibideaIkasteko:
Goxoa da hau; ez hainbeste hori ---> Hau (1) + hori(2) + baino goxoagoa da.

Komentarioak:
Bi esaldi. 
Bata baiezkoa; bestea ezezkoa gehi "hainbeste". 
Bakar bat lortu behar duzu zuk. 
Arrastoa "---goa" (konparatiboa). 
Kontuan izan, konparatiboa erabiltzean, oso garbi behar dituzula izan zeintzuk diren konparatzen diren elementuak.
 Hori garbi izanda : 
(1. Elementua) + (2. Elementua) + baino +......

erantzuna:
Udazkena udaberria baino bete, oparo eta baketsuagoa da.


galdera:
Kanpotik etorri berria izanik ere, urte gutxiren buruan lortu zuen euskara ikastea.

AdibideaIkasteko:
Hori eginik ere, gauzak ez dira aldatzen ---> Hori egin ARREN, gauzak ez dira aldatzen

Komentarioak:
Arrastoa "arren" dugu. 
Goiko esaldian berorren sinonimo bat bilatu behar dugu 
eta elkarren trukaketa egin. 
Ikusten al duzu?     Ez? 
Bada, kontzesiboak egitean, maiz, "ere" erabiltzen da. 
Ikusten al duzu orain?.        Bai? 
Tira --> izanIK ERE (-ta ere, -da ere, -ik ere)

erantzuna:
Kanpotik etorri berria izan arren, urte gutxiren buruan lortu zuen euskara ikastea.


galdera:
Karga mandoaren gainean jartzeko bazituzten aproposeko tresna batzuk, silak esaten zitzaienak.

AdibideaIkasteko:
Hona hemen tresna hau, mailu esaten zaiona---> Hona hemen mailu IZENEKO tresna

Komentarioak:
Ezagutzen al duzu arrastoa?
 "izeneko" = "delako" = "deitutako"....
 Edo goiko esaldian: "esaten zitzaienak". 
Elementuen antolamendua aldatu egin behar duzu. 
Eta erlatibozko esaldi hori soberan duzu.

erantzuna:
Karga mandoaren gainean jartzeko bazituzten sila izeneko aproposeko tresna batzuk.


galdera:
Karmele oso azkarra omen da. Zu ez zara makalagoa.

AdibideaIkasteko:
Zu handia zara. Gu ez gara txikiagoak --> Gu ez gara ZU baino TXIKIAgoak.

Komentarioak:
Arrastoari segida ematen badiogu: 
"Zu ez zara...". 
Eta honek konparatibo bat erabiltzera garamatza. 
Norekin ari gara konparatzen?.
 Horrela jarraitu: 
"Zu ez zara + (konparatzen dugun hori) +baino+ (adjektiboa) + ago


galdera:
Karpeta batzuk hartu ditu, kolore desberdinetakoak, non oharrak bildurik dituen.

Komentarioak:
Ongi ulertzen al duzu goiko esaldia? 
NON ditu bildurik oharrak?.

 Beraz, "karpetak"ren inguruan sortu erlatibozko esaldia,
 hau da, 
(esaldi bat) + (aditza) + n + KARPETAK + (bigarren esaldia)

erantzuna:
Oharrak bildurik dituen kolore desberdinetako karpeta batzuk hartu ditu.


galdera:
Nahikoa lan bazuen egunean zehar etxean amari laguntzen, mandatuak egin eta jolasten, beste ezerekin akordatzeko.

AdibideaIkasteko:
HORRENBESTE ospea hartu duzu, NON ezin BAITuzu ezer egin kalean

Komentarioak:
Esaldi luzea, 
baina aldaketa erraza 
(baldin eta egitura ezagutzen baduzu). 
Hona hemen eskematxoa:
 Hain(hainbeste, horrenbeste...) ----(ezen)(non) ----- (bait-)(-n).

erantzuna:
horrenbeste lan zuen egunean zehar etxean amari laguntzen, mandatuak egin eta jolasten, non ezin baitzen beste ezerekin akordatu.


galdera:
Zenbaitentzat urteak ez dira enbarazu dantza egiterakoan.

AdibideaIkasteko:
Zuretzat ez dute ekarri ---> zuRI ez DIZUTE ekarri

Komentarioak:
Arrastoak "zenbait" hitzaren deklinazio kasua aldatzen du.
 "-rentzat" kendu eta "nori" erabili behar duzu.
 Oso garbi izan behar duzu euskarak badituela hiru galdera garrantzitsu aditz laguntzaileak sortzeko momenturako:
 nork, nor eta nori. 
Eta horien inguruan sortzen dugula laguntzailea. 
Beraz, badugu "nori" (zenbaiti), eta nork?  
("zer?" galderari "enbarazu" hitzak erantzuten dio). 
Hortaz, nor-nori-nork sistema erabili behar

erantzuna:
Zenbaiti urteek ez diote enbarazu egiten dantza egiterakoan.


galdera:
Zentzugabeak izan ziren bulego hartan eman zizkiguten arrazoiak.

AdibideaIkasteko:
Zentzugabea da arazo hori ---> arazo horREK ez DU ez buru ez hankarik

Komentarioak:
"ez buru" zatia zein esapideri dagokio?. 
Bada, "ez buru ez hankarik". 
Eta esapide honen sinonimo bat ba al dugu goiko esaldian?
 Bai, "zentzugabe" hitza. 
Beraz, hor duzu aldaketa. 
Kontuan izan "ez buru ez hankarik" esapideak 
"du" bezalako aditza eskatzen duela, 
eta hortaz, "zerk" behar dugula.

erantzuna:
Bulego hartan eman zizkiguten arrazoiek ez zuten ez hanka ez buru.


galdera:
Zuk ez duzu istripua ikusi; horrek ez du esan nahi gertatu ez denik.

AdibideaIkasteko:
Ez zara joan; Horrek kezkatzen nau --->Zu ez joanAK kezkatzen nau

Komentarioak:
bi esaldiak lotu behar dituzu. 
Zein da hitz gakoa? 
"horreK". 
Hitz honen ordez "-ak" jarri behar duzu, 
hau da, "ikusi" aditzari lotu. 
Normalean, aditzek "-tze" zatia behar dute deklinazioa jaso ahal izateko. 
Baina, kasu honetan, lehen-aldia mantendu nahi dugu, eta hortaz, ez dugu "-tze" jartzen. Alde txiki-handia!

erantzuna:
Zuk istripua ez ikusiak ez du esan nahi gertatu ez denik.


galdera:
Honenbestez, esan beharrik ere ez dago, nik uste, edozein erdaraz idatziriko literatura, abertzalea izanagatik ere, ez dela euskal literatura.

AdibideaIkasteko:
Aita izanAGATIK ERE, larunbatero mozkortzen naiz-->Aita izan ARREN, larunbatero

Komentarioak:
Bi arrasto dituzu. 
1.- "nire aburuz". 
Goiko esaldiko "nik uste" esapidearen ordez jarri behar duzu. 
2.- "arren". Kontzesiboa da. 
Goiko esaldian zerk ematen dio esaldiari kutsu kontzesiboa?.
 Ez al duzu ikusten?
 Egia esan, ez da erraza asmatzea. 
Kausalen itxura du baina ez da kausala. 
Ikusi adibidea!

erantzuna:
Nire aburuz, honenbestez, esan beharrik ere ez dago, edozein erdaraz idatziriko literatura, abertzalea izan arren, ez dela euskal literatura.


galdera:
Hori edozeini gertatzeko modukoa litzateke.

AdibideaIkasteko:
Guri gustatzeko modukoa litzateke --> Guri gusta (zaigu) --> LE +(zai) +KI +gu +KE

Komentarioak:
Goiko esaldian "-tzeko modukoa" duzu, hau da, ahalerazko esapide bat. Eta, hortaz, ahalerazko laguntzaileekin ordezka daitekeen esapidea duzu. Beraz zure esaldian, honela jokatu:
 "edozeini gertatzen ____?" ---> "zaio". 
Aldaketak 1.- "zai" ordez "ki" jarri. 
2.- Ahalera denez "ke" sartu bukaeran 
3.- Goiko esaldia baldintzazkoa denez, ahaleran hipotetikoa behar du izan. Horrelakoetan "le" jartzen da hasieran.
 Beraz! LE+(zai) +KI + o + KE


AdibideaIkasteko:
Bihar etorriko zinela uste zuten ---> Bihar etorriko zineLAKOAN zeuden

Komentarioak:
Goikoan iritzi bat ematen da ("uste nuen")
Egon aditza erabiliz
 ba al da iritzia adierazteko egiturarik?

erantzuna:
Hori egiteko asmotan zinelakoan nengoen.


galdera:
Hori egiteko dirua ez ezik, teknika ere behar da.

AdibideaIkasteko:
Denbora ez ezik, dirua ere banuen --> Denbora IZATEAZ GAIN, dirua ere banuen

Komentarioak:
Maila bereko bi elementu lotzen dira goiko esaldian
 "ez ezik...ere" egituraren bidez
 Hortarako egitura gehiago ere badituzu.
 Horietako bat "-z gain" egitura duzu. 
Gogoan izan aditz nagusi bati loturik erabili behar duzula.

erantzuna:
Hori egiteko dirua izateaz gain, teknika ere behar da.


galdera:
Pago gazte horiek hazten doazen neurrian, gerizpea ugaritzen joango da.

erantzuna:
Pago gazte horiek hazi ahala joango da ugaritzen gerizpea.


galdera:
Hamar urte badira betiko lozorroak harrapatu zuenetik, baina Amelio zaharra ez dago gure bihotzetik apartean.

AdibideaIkasteko:
Hura nahi zuen, baina ez zuen lortu --->Ez zuen hura lortu, nahi zuen arren

Komentarioak:
Goiko esaldian aurkaria duzu ("baina"). 
Arrastoa kontzesiboa ("arren"). 
Gogoan izan "baina", normalean, bigarren esaldian jartzen dela, eta "arren" lehenengo esaldian. 
Ariketa honetan, 
arrastoak behartzen zaitu 
esaldien ordena aldatzera.

erantzuna:
Amelio zaharra ez dago gure bihotzetik apartean, betiko lozorroak harrapatu zuenetik hamar urte izan arren.


galdera:
Han bizi ziren denak begira geratu zitzaizkion irudi ezin ederrago hari, begiak apartatu ezinik.

Komentarioak:
Hartu goiko zati hau: 
"apartatu ezinik". 
Ikusi arrastoari "aparta" zati bat falta zaiola ("-tu"). 
Honek esaten digu ahalera edo subjuntibera erabili behar dugula. Kasu honetan, ahalera. 
Eta nola mantentzen dugu gerundiala? (ezinIK). 
Gerundiala, laguntzaileak erabiltzen ditugunean, 
"-ela"ren bidez lortzen da

erantzuna:
Begiak ezin aparta zitzaketela, han bizi ziren denak begira geratu zitzaizkion irudi ezin ederrago hari.


galdera:
Han-hemengo aldizkarietan argitara eman dituen artikulu banaka guztiak irakurri ditudala uste dut.

Komentarioak:
Goiko esaldian "uste dut  -ela". Arrastoan "ez dut uste  -nik". Baina aldaketa honetaz gain "horietarik" hitzak bestelako trukaketa egitera behartzen zaitu. "artikulu guztiak" hitzen ordez jarri behar da. Eta "artikulu horietarik" jartzen badugu buelta gehiago eman behar diogu esaldiari mezua mantentzeko . "Artikulu guztiak irakurri ditut" --->
 "artikulu horietatik bat ere irakurri gabe dut"

erantzuna:
Ez dut uste han-hemengo aldizkarietan argitara eman dituen artikulu banaka horietarik bat ere irakurri gabe dudanik.


galdera:
Handik jakinarazi zien amari eta amonari guztizko toki onean zegoela eta beragatik kezkatan ez egoteko.

AdibideaIkasteko:
Esan zien larri ez ibiltzeko ----> esan zien ez ZITEZELA larri ibil

Komentarioak:
Goiko esaldian "egoTEKO" duzu. 
Ez, ez da helburuzkoa, agintera baizik. 
Nola adierazten da zehar-agintera?. 
Tira, "-tzeko" erabiliz eta subjuntiberarekin.
 Gogoan izan "-ela" ere jarri behar duzula.

erantzuna:
Handik jakinarazi zien amari eta amonari guztizko toki onean zegoela eta beragatik ez zitezela kezkatan egon.


galdera:
Handik lehenengoz alde egin zuenean, kale luze batean barrena joana gogoan zeukan.

Komentarioak:
Tira, ia ia ez duzu ezer aldatu behar.
 Kontuan izan "nola" arrastoak "joan" aditza behar duela, jokaturik.

erantzuna:
Handik lehenengoz alde egin zuenean, gogoan zeukan nola joan zen kale luze batean barrena.


galdera:
Nire lagun horrek nirekin hitz egin nahi du aspaldi.

AdibideaIkasteko:
Autobusa hartu nahi dugu ---> autobusa hartu NAHIAN GABILTZA

Komentarioak:
Aldez aurretik jakin beharreko erlazioa. 
Nahi du = nahian dabil. 
"nahian" egiturak
 ibili aditza behar du.

erantzuna:
Nire lagun hori nirekin hitz egin nahian dabil aspaldi.


galdera:
Badirudi eztabaida politiko honek otsaileko hego haizeak adina iraungo duela.

AdibideaIkasteko:
Badirudi atzo adina joango direla-->EZ du ematen atzo BAINO GEHIAGO joango direNIK

Komentarioak:
Goiko esaldia baiezkoa eta konparatiboa (adina). 
Zure esaldiak ezezkoa behar du izan. 
Beraz, konparatiboan, kontrako egitura erabili eta listo!.
 "zuk ADINA dut" = "EZ dut zuk BAINO GEHIAGO". 
Horretaz gain, ohartu konpletibo bat dagoela tartean. 
Eta goiko esaldian "-ela" hartzen duela bigarren parteak. 
Baina zure esaldian, ezezkoa da lehenengo esaldia 
eta hortaz....
"-ela"ren ordez....

erantzuna:
Ez du ematen eztabaida politiko honek otsaileko hego haizeak baino gehiago iraungo duenik.


galdera:
Ez zitzaidan aurpegiko makilajea kentzea asko kostatu, malkoek egina baitzuten lan erdia.

AdibideaIkasteko:
Ez naiz mugituko, ongi BAInago---> ongi nagoENEZ GERO, ez naiz mugituko

Komentarioak:
Kausalen arteko trukaketa. 
Goikoan "bait-" egitura duzu. 
Eta zurean "-nez gero" behar duzu erabili.
 Ohituraren arabera, "-nez gero" egitura 
hasierako esaldian jartzen da. 
Hortaz, esaldien ordena behar duzu aldatu.

erantzuna:
Malkoek lan erdia egina zutenez gero, ez zitzaidan aurpegiko makilajea kentzea asko kostatu.


galdera:
Jendearen sua baretzea zaila izango zela pentsatuz, udaltzainei dei egitea erabaki genuen.

AdibideaIkasteko:
Horrela zela pentsatuz, joan egin zen ---> Horrela zeLAKO USTETAN, joan egin zen

Komentarioak:
Tira! Hasi bilatzen goiko esaldian "ustetan" hitzaren pareko bat. Ongi! "pentsatuz". 
Orduan trukaketa egin eta listo!. 
Baina kontuan hartu behar duzu
 egitura horietako bakoitzak nolako lotura eskatzen duen. 
("-ela pentsatuz = -elako ustetan)

erantzuna:
Jendearen sua baretzea zaila izango zelako ustetan, udaltzainei dei egitea erabaki genuen.


galdera:
Neska hori polita da, baina baita ergela ere.

AdibideaIkasteko:
Mutil hori altua da, baita zintzoa ere ---> Mutil hori altua BEZAIN zintzoa da

Komentarioak:
Goikoan, bi elementuen lotura ematen da
 ("baita...ere").
 Arazoa da, "ere" erabiltzen badugu, 
arrastoak honela behar duela izan: "....ergela ere BAda".   "bezain" egitura konparatiboak lotzen ahal ditu bi elementu horiek?       Zorionez, bai.
Adjektiboak direlako goiko bi elementu horiek. 
Egin honela: adjektiboa + bezain + adjektiboa


galdera:
Neskak mutila eta honek hura fineziaz eta leial maitatuko zutela promes egin zuten.

AdibideaIkasteko:
BATAK BESTEARI promes egin ZIOTEN egia esango zutela

Komentarioak:
Arrastoari jarraitzen badiozu,
 "batak besteari"
 egitura erabili behar duzu.
 Eta honek behartzen zaitu nor-i-k erabiltzera?
 Zergatik?
 "besteARI" (nori) erabiltzen ari zarelako

erantzuna:
Batak besteari fineziaz eta leial maitatuko zutela promes egin zioten.


galdera:
Neu, egia esan, erabat konforme nengoen hizlariak esan zituenekin.

AdibideaIkasteko:
erabat konforme nago horrekin ---> GUZTIZ bat NATOR horrekin

Komentarioak:
Esamoldeen trukaketa ematen da ariketa honetan. 
Goiko "erabat konforme -rekin" bihurtu behar duzu 
"bat etorri -rekin". 
Baina "erabat" hitzaren indarra mantentzeko
 beste hitz bat behar duzu.
 Zein? 
"guztiz"

erantzuna:
Neu, egia esan, guztiz bat nentorren hizlariak esan zituenekin.


galdera:
Igitaiz ebaki behar garoa, ez ziguten bestela uzten.

AdibideaIkasteko:
Mailuz apurtu behar, ez bestela ---> Mailuz BAINO EZIN genuen apurtu

Komentarioak:
Begira, arrastoak ezezko esaldi bat egitera behartzen gaitu. Goiko esaldiko mezua da, bakarrik igitaiz ebaki behar zela garoa. 

Nola adieraziko dugu "bakarrik" ezezko modu bat erabiliz? Horixe, 
"baino ez" egitura erabiliko dugu.
 "Utzi" aditzak zein nominalizio mota eskatzen du
 baimena adierazten duenean?

erantzuna:
Igitaiz baino ez ziguten uzten garoa ebakitzen.


Komentarioak:
Eskatzen zaizuen esamoldea ezagutzen ez baduzu, 
jai duzu!. 
Bestela oso erraza da. 
Erantzuna ikus dezakezu nahi izanez gero.  

 Bakarrik pista  arraro bat emango dizut: 
"non.... han" 
"norekin... zurekin" 
"Haizea NORA, zapiak HARA"


galdera:
Iluntze aldera hamabost pauso baino ez genituen ematen, mostradoretik ostatuaren arkupeetara zihoazenak, hain zuzen.

AdibideaIkasteko:
kotxea erosi nuen, kolore gorria zuena --->KOLORE GORRI ZUEN kotxea erosi nuen

Komentarioak:
"pausoak" definitzen duen esaldi oso bat sortu behar duzu 
goiko esaldian ematen den informazioarekin. 
Eta esaldi berria, 
erlatibozko egitura erabiliz, lotu behar arrastoari. 
Gogoan izan sortu behar duzun 
esaldiaren aditza atzean jarri behar duzula 
(baina zenbat pauso?; 
kopurua aditzaren atzean)

erantzuna:
Iluntze aldera mostradoretik ostatuaren arkupeetara zihoazen hamabost pausoak baino ez genituen ematen.


galdera:
Ezin utzi aipatu gabe beste errealitate hau ere, mundu labainkor honetan sor daitezkeen zalantza eta eztabaidak uxa ditzagun.

AdibideaIkasteko:
Hori egin DEZAZUN denbora behar duzu ----> hori egin NAHI BAduzu denbora...

Komentarioak:
Goikoan "helburua" adierazten duen aditz subjuntiboa duzu. Arrastoan "ba-" baldintzazkoa.
 Nola lotu ahal dituzu bi esanahi hauek?
 Tira,
 erabili 
"nahi ba-"

erantzuna:
Ezin utzi aipatu gabe beste errealitate hau ere, mundu labainkor honetan sor daitezkeen zalantza eta eztabaidak uxatu nahi baditugu.


galdera:
Ezkonberri horien ezteietara senitartekoak bakarrik etorri dira.

Komentarioak:
Goikoan baiezko esaldia duzu 
eta "bakarrik" hitza. 
Behekoan "baino" hitza erabili behar duzu
 ezezko egitura batean. 
Ezezko egituretan aditzaren ordena aldatzen da

erantzuna:
Ezkonberri horien ezteietara senitartekoak baino ez dira etorri.


galdera:
Gari jotzea egindakoan, oraindik lana gelditzen zen. Hura dena garbitu edo haizatu egin behar izaten zen.

Komentarioak:
Arrastoan dituzu zure esaldia egiteko beharrezko hitzak
 "bazen" zer? "beharra". 
Sartu informazioa, bere horretan, bi mulltzo hauen artean

erantzuna:
Bazen, gari jotzea egindakoan, hura dena garbitu edo haizatu beharra.


galdera:
Gasolina merkatzen denean hasiko da auto industria indar hartzen.

AdibideaIkasteko:
Hori egiTEN DUZUnean  ---> hori egin ETA GERO

Komentarioak:
Denborazkoak dira biak.
 Goikoan "-nean" duzu, 
eta behean "eta gero" jarri behar duzu. 
Trukaketa prozesuan
 aditz laguntzailea galtzen da.

erantzuna:
Gasolina merkatu eta gero hasiko da auto industria indar hartzen.


galdera:
Komunikabide, egoitza eta zerbitzu aldetik ongi hornituak daude lekuok eta euskal giroa ere izaten da bertan.

AdibideaIkasteko:
Pozik gaude eta lasai ---> Pozik egoTEAZ GAIN, lasai ERE bagaude

Komentarioak:
Bi esaldi luze hauek "eta" egiturak lotzen ditu. 
Honen ordez "-z gain" jarri behar duzu. 
Baina  lehenengo esaldiko aditz nagusiari lotu behar diozu. Aditza "daude" duzu.
Beraz "egon". 
Lotu honi!

erantzuna:
Komunikabide, egoitza eta zerbitzu aldetik lekuok ongi hornituak egoteaz gain, euskal giroa ere izaten da bertan.


galdera:
Orduko baserri zaharretan ia egunero errezatzen zen errosario santua. Bestela, ez zuten amore ematen aiton-amonek eta gurasoek.

AdibideaIkasteko:
Hori egin zuen, bestela ezin jan ---> Hori egin EZEAN, ezin jan

Komentarioak:
Goiko esaldian "bestela" hitza duzu,
 bi esaldiak lotzen dituena. 
Esaldi bakar batean lotzeko "ezean" erabili behar duzu,
 hau da, ezezko baldintza. 
Ez duzu ezer aldatu behar; "bestela" hitza kendu eta kito!!. Zergatik? "bestela" hitzak kontra egiten du. 
Hori kentzen badugu, kontra egiteko beste hitz bat behar dugu, edo ezezko bat, hau da, "ezean".

erantzuna:
Orduko baserri zaharretan errosario santua ia egunero errezatu ezean, ez zuten amore ematen aiton-amonek eta gurasoek.


galdera:
Osasun-agiria eskuratzearren eramaten zituzten haurrak txertatzera eta ez txertoan sinesten zutelako, ez.

AdibideaIkasteko:
Ongi egotearren eta ez behar zutelako-->Ez  behar zutelako, ongi egotearren baizik

Komentarioak:
Goikoan hauxe dugu: "eta ez". 
Arrastoari jarraiki, hauxe jarri behar dugu:
"ez.... , .... baizik".  Beraz, honela hasi behar duzu zure esaldia: " haurrak EZ zituzten eramaten txertatzera". Eta gero elementuen ordenaren aldaketa.

erantzuna:
Haurrak ez zituzten eramaten txertatzera txertoan sinesten zutelako, osasun-agiria eskuratzearren baizik.


galdera:
Osasungarriago litzateke gaueko ordu luze horiek ohean igarotzea.

AdibideaIkasteko:
Ona litzateke nik hori egitea ---> ona litzateke nik hori eginGO Banu (nuen - n = nu)

Komentarioak:
Goiko esaldian baldintzazko egitura duzu "litzateke", 
baina bigarren zatian baldintza jarri beharrean "-tzea" idatzi dute. Zuri egokitu zaizu baldintza-laguntzailea asmatzea. 
Pentsatu honela: Nork igaro? Zuk. Zer igaro? Ordu luze horiek (plurala, "it"). 
Gero, gogoan izan baldintza-formak lehenaldiko formetatik sortzen direla. Beraz, "zuk" "horiek" --> "zenituen". 
Baldintza lehenaldiko "-n" kenduta sortzen da, "zenitu".

erantzuna:
Osasungarriago litzateke gaueko ordu luze horiek ohean igaroko bazenitu.


galdera:
Oso azkarra zen. Horregatik berehala egiten zituen agindutako lan guztiak.

AdibideaIkasteko:
Mutil guztiak atzean zituen, HAIN ZEN polita

Komentarioak:
"Hain" hitza duzu arrastoan. 
Beraz, ondoriozkoa erabili behar duzu.
 Baina, kasu honetan, egitura sinplea erabili behar duzu
 ("hain" ez dago esaldiaren hasieran).
 Eta, hortaz, ez duzu inolako marka berezirik erabili behar. Ohartxo bat: "hain" hitzari indar berezia emateko, 
aditza ondo-ondoan jarri behar duzu.
 Ikusi adibidea.

erantzuna:
Berehala egiten zituen agindutako lan guztiak, hain zen azkarra.


galdera:
Lehen Elizondon egiten zuen lan eta astero egiten zigun bisita; orain Iruñean egiten du eta inoiz ez gaitu bisitatzen.

Komentarioak:
Gauza batzuk aldatu behar dira. 
Ezin azaldu guztiak hemen.
 Baina, bederen, kontuan izan "-z geroztik" arrastoak
 denbora adierazten duela.
 Eta, hortaz, goiko esaldian 
nolako denbora-erlazioa dagoen ikertu behar duzu. 
Bi hitz gako duzu horretarako: "orain"   "eta"

erantzuna:
Lehen Elizondon lan egiten zuenean astero bisita egiten zigun arren, Iruñean egiten duenez geroztik ez gaitu inoiz bisitatzen.


AdibideaIkasteko:
Ez daukazue nork lagundu --> ez daukazue lagunduKO dizueNIK

Komentarioak:
Kontuz! Oraingo honetan "-nik" arrastoa ez da konpletiboa, erlatibozkoa baizik, hau da, 
-N + pertsona +RIK.  
Beraz, 
"ez daukagu .............. -n (pertsona)ik


Komentarioak:
"zertan" hitzaren ondoren 
ez da "behar" aditza erabiltzen. 
Hori kendu eta...


galdera:
Tximista kiskalgarria alboan erori zitzaiola zirudien. Horrelaxe hartu zuen berria Joxek.

AdibideaIkasteko:
Hori egingo zuela zirudien, baina ez. --> Hori egingo BAlu BEZALA jokatu zuen

Komentarioak:
Goikoan "iruditu" aditza agertzen zaigu: 
"ziurtasun eza", iritzia
Antzeko mezua adierazten du "ba- bezala" egiturak. 
Baldintzaren ezaugarria bat hartzen du: "l" letra. 
Ikusi adibidea!

erantzuna:
Tximista kiskalgarria alboan erori izan balitzaio bezala hartu zuen berria Joxek.


galdera:
Kanpoan ere zakurrak oinutsik dabiltzala ikustean aldatuko zaio, agian, hemengo bizimoduari buruz duen iritzia.

erantzuna:
Baliteke kanpoan ere zakurrak oinutsik dabiltzala ikusteak hemengo bizimoduari buruz duen iritzia aldaraztea.


galdera:
Bizimodu berria aurkitzeko asmotan hartu omen zuen Ameriketarako bidea.

AdibideaIkasteko:
Hori egiteko asmotan, trena hartu zuen--->hori eginGO zueLAKOAN, trena hartu zuen

Komentarioak:
"-lakoan" egitura iritzia emateko erabiltzen da. 
Baina goiko esaldian ez da iritzirik ematen. 
Orduan?. 
Tira! Batzuetan mezu bera ezin eman
 eta antzeko mezu bat sortu behar duzu. 
Goiko esaldian baduzu "asmotan" hitza. 
Horren ordez jarri "-elakoan". 
Kontuan izan, laguntzailea ere jarri behar duzula.

erantzuna:
Bizimodu berria aurkituko zuelakoan hartu omen zuen Ameriketarako bidea.


galdera:
Eztabaidetan nahiz solasaldi gozoetan beti ere apaltasuna adierazten zuen.

AdibideaIkasteko:
Etxean nahiz kanpoan, beti otso ---> Etxean otso, BAITA kanpoan ERE

Komentarioak:
"baita" hitza 
"baita    ere"    emendiozko loturaren zatia duzu, 
hau da, bi elementu lotzeko egitura. 
Goiko esaldian, gauza bera, "nahiz" egiturak lortzen du. 
Horren ordez jarri.
 Gogoan izan
 "bokadilo, ogitarteko" bat sortzen duela "baita   ere" egiturak, hau da, 
markatu nahi duzuen elementua erdian jarri behar duzula

erantzuna:
Apaltasuna adierazten zuen beti ere eztabaidetan, baita solasaldi gozoetan ere.


galdera:
Nire mendizaletasunaren jatorria umetan aitonarekin egin ohi nituen joan-etorrietan dago.

AdibideaIkasteko:
Gaixotasunaren jatorria zikinkerian dago-->Gaixotasuna zinkekeriaTIK datorkizu

Komentarioak:
Tira! 
Zure esaldia egiteko 
ondoko galdera honi erantzun behar diozu: 
NONDIK datorkit mendizaletasuna? 
Ez ahaztu "-tik" deklinazioa jarri behar duzula,
 eta modu plurala erabili behar duzula

erantzuna:
Mendizaletasuna aitonarekin egin ohi nituen joan-etorrietatik datorkit.


galdera:
Zoritxarrez ez daukagu umeak nork zaindu.

AdibideaIkasteko:
Ez daukate nork eraman -->ez daukate eramango dituENIK

Komentarioak:
Kontuz!
 Oraingo honetan "-nik" arrastoa ez da konpletiboa,
 erlatibozkoa baizik, 
hau da, 
-N + pertsona +RIK.  
Beraz, 
"ez daukagu .............. -n (pertsona)ik

erantzuna:
Zoritxarrez ez daukagu umeak zainduko dizkigunik.


galdera:
Zabaleta baserritik urruntzen zen neurrian bizimodu nagiagoa egiten zuen gure gazteak.

AdibideaIkasteko:
ZENBAT ETA gutxiago ETORRI etxera, HAINBAT ETA jende gehiago behar dugu

Komentarioak:
Zenbat eta  -----------hainbat eta ------------ 
egitura erabili behar dugu. 
Erne!. Hasierako esaldian ez da normala aditza agertzea, eta, agertuz gero, normalki laguntzailerik gabe ibiltzen da. 
Ordena ere garrantzitsua da. 
(1)zenbat eta, (2)konparagaia,(3)aditza. 
Eta hauen artean ezin ezer sartu.

erantzuna:
Zenbat eta gehiago urrundu Zabaleta baserritik hainbat eta bizimodu nagiagoa egiten zuen gure gazteak.


galdera:
Berrogeita zortzi ordu beharko dira dituen zauriak zeinen larriak diren jakin ahal izateko.

AdibideaIkasteko:
Hamar minutu emango dut horretan -->hamar minutuREN BURUAN bukatuko dut

Komentarioak:
"buruan" duzu arrastoa 
eta "-ren buruan" postposizioaren zatia da.
 Denbora adierazten du, epea. 
Hortaz, goiko esalditik 
denbora adierazten duen egitura kendu eta arrastoa jarri. 
Hala ere, arazo txiki bat duzu. 
"Berrogeita zortzi ordu" hitz multzoari lotu behar diozu,
 eta deklinazio mugagabea erabili behar duzu

erantzuna:
Berrogeita zortzi orduren buruan jakin ahal izango da dituen zauriak zeinen larriak diren.


galdera:
Hogei urterekin zuek baino lan gogorragoak egiten genituen.

AdibideaIkasteko:
Gu baino altugoak dira --> GuRE ALDEAN altuak dira

erantzuna:
Hogei urterekin zuen aldean lan gogorrak egiten genituen.


galdera:
Baserriz baserri hasi zenean ohi zituen bisitak egiten, bertako sabaietan bilduak aurkitu zituen bideetako lohi guztiak.

AdibideaIkasteko:
Hori guztia aldatzen hasi zenean --->hori guztia aldatzen hasi ORDUKO

Komentarioak:
"orduko" denborazkoa duzu. 
Bilatu goiko esaldian denbora adierazten duen hitz zatia, 
eta egin trukaketa. 
Kontuan izan "orduko" hitzak 
aditzaren ondoan jartzen dela, 
baina lotu gabe. 
Eta "orduko" lehenengo esaldiaren bukaeran jarri behar duzula.

erantzuna:
Baserriz baserri ohi zituen bisitak egiten hasi orduko, bertako sabaietan bilduak aurkitu zituen bideetako lohi guztiak.


galdera:
Irristatu egin zen eta hortzak lurrean utzi ez zituenean!

Komentarioak:
Ariketa hau ongi egiteko, hainbat esapide ezagutu behar dituzu. 1.- "utzi ez zituenean"
 (ez da, benetan, ezezko esaldia;
 "ia-ia" adierazteko esapidea duzu)
 
2.- "-tzeko zorian egon" esapidea ere "ia-ia" adierazteko esapidea duzu. 
Hortaz, "utzi" aditzari
"-tzeko" lotu eta jokatu "egon" aditza

erantzuna:
Irristatu egin zen eta hortzak lurrean uzteko zorian egon zen.


galdera:
Autobusak geldiune bat egin zuen. Guk leku hartan gertatutako istripua ikusteko aprobetxatu genuen.

AdibideaIkasteko:
Ixilunean arnasa hartu genuen --> ixildu ginen UNEAn arnasa hartu genuen

Komentarioak:
ZER aprobetxatu genuen?
 "geldiunea" ezta?.
 Hortaz, hitz hau erabili behar da 
erlatiboaren ardatz moduan. 
Baina, arrastoan "unea" agertzen da. 
Tira, 
"geldiunea" = "gelditzeko unea" 
Ea asmatzen duzun

erantzuna:
Autobusa gelditu zen unea leku hartan gertatutako istripua ikusteko aprobetxatu genuen.


galdera:
Josuren ustez hau izan da istripurik handiena

AdibideaIkasteko:
Hura izan zen arazorik handiena -->Ez da izan hura ADINAKO arazorik

Komentarioak:
Bitxikeria bat: 
Goiko "handiena" hitz konparatiboa ez da agertu behar zure esaldian, "adinako" arrastoak horren esanahia betetzen baitu. (adinaKO --> nolaKO istripua?) 
Beti bezala, konparatzaileak 
konparatzen duten bigarren elementuari loturik joaten dira. Zerekin konparatzen dugu "istripua"?. 

Ezezko borobila + berdintasuna = superlatiboa.

erantzuna:
Josuren ustez ez da hau adinako istripurik izan.


galdera:
Edurnek abokatu baten eskuetan jarri behar izan zuen. Bestela ez zatekeen konponduko aseguru agentziarekin eduki zuen arazoa.

AdibideaIkasteko:
Hori ikasi behar izan zenuen. Bestela ez zenuen lortuko-->Hori ikasi EZ BAZENU, ez...

Komentarioak:
Goiko bi esaldi horiek bakar batean jarri behar dituzu. 
Goian, "bestela" hitzak lotzen ditu, 
hau da, ezezko baldintza. 
Beraz, ezezko baldintza bat erabili behar duzu 
lehenengo esaldian lotura gisa. 
"zuen" baina baldintzako forma!. 
Gogoan izan baldintzazkoak lehenaldiko formak direla, "n" kenduta eta "ba-" edo "-ke" , kasuan kasuko, erantsita. 3. Pertsona direnean, ezaugarri berezi bat: "l" bat agertzen da.

erantzuna:
Edurnek abokatu baten eskuetan jarri izan ez balu ez zatekeen konponduko aseguru agentziarekin eduki zuen arazoa.


galdera:
Eta nire anaiaren istripuari dagokionez gauza da denek bazenekitela eta nik, berriz, ez.

AdibideaIkasteko:
Denok badakigu zurea; zuk, ez-->zu EZ BESTE GUZTIAK jakinaren gainean gaude

Komentarioak:
"ez" bat agertzen da arrasto moduan. 
Egitura berezia behar duzu jakin: 
"...ez beste guztiak",
 hau da, "ni izan ezik"
 Horretaz gain, "gainean" hitza duzu jarri beharrekoa.
 Ezagutzen al duzu "jakin" aditzaren ordezkoa izan 
eta "gainean" hitza duen esapiderik? 
Bai, "jakinaren gainean egon". 
Egin beharrezko aldaketak.

erantzuna:
Eta nire anaiaren istripuari dagokionez gauza da ni ez beste guztiak jakinaren gainean zeundetela.


galdera:
Herri bezala astindu ederrak hartu ditugu gizaldiz gizaldi.

erantzuna:
Herri bezala astindu ederrak hartuak gara gizaldiz gizaldi.


galdera:
Juana Bixentak bakean uzteko eskatzen zion behin eta berriz.

AdibideaIkasteko:
Hori egiteko eskatu zidaten ---> hori egin (nuen)---> n + EZAn eskatu zidaten

Komentarioak:
Goian "-tzeko" agintera. 
Beraz, zurean subjuntibera erabili behar duzu. 
Begira gauzatxo bat! 
Subjuntibera asmatu aurretik
 "zuen" laguntzailea hartzen baduzu, 
errazago duzu. 
Hortik "u" dagoen tokian "za" jarri 
eta, "z-e-ZAn" ateratzen zaizu.

erantzuna:
Juana Bixentak bakean utz zezan eskatzen zion behin eta berriz.


galdera:
Kalean ikusi zaitut eta zuk ere ikusi nauzu.

AdibideaIkasteko:
Zuk lagundu didazu. Nik ere lagundu dizut --->ELKARri lagundu DIOGU

Komentarioak:
Goiko bi laguntzaileak
 ("zaitut", "nauzu")
 bakar batean bildu ditu "dugu" arrastoak.
 Zein egiturak lortzen du horrelako batuketa? 
"ELKAR" egiturak


galdera:
Kartagotarrak asko baziren ere ez zuten irabazteko modurik izan.

AdibideaIkasteko:
Azkar bada ere, txukundu etxea --> azkar izanAGATIK, txukundu etxea

Komentarioak:
Tira "-agatik" ikusi eta, 
ziuraski, 
kausala dela pentsatu duzu.
Bada, ez!. 
Ikusi goiko esaldian zer dugun.
Kontzesiboa (ba- ere)!

erantzuna:
Kartagotarrak asko izanagatik ez zuten irabazteko modurik izan.


galdera:
Kasino hartan ez neukala segitzerik esan nien ene onetik aterata.

AdibideaIkasteko:
Ez geneukan bustitzerik ---> EZIN buka (genuen) g + ZAKE+ en

Komentarioak:
Goiko esaldian "ez (eduki) -tzerik" ahalerazko esapidea duzu. 
Eta arrastoan "segi", 
hau da, ahalera eskatzen duen aditz-zatia. 
Beraz, ahalera erabiliko dugu laguntzailea egitean:
 "ezin segi + (ahalerazko forma). 
Nork ? Nik  Denbora? Lenenaldia.
 --> (nuen) ---> Sartu "u"ren lekuan "zake".

erantzuna:
Kasino hartan ezin segi nezakeela esan nien ene onetik aterata.


galdera:
Kateme batek bere katakumeak bezala jagoten zituen bereak amak.

AdibideaIkasteko:
NOLA zuhaitz bat udaberrian HALA loratzen dira gure artean ikastaroak

Komentarioak:
Arrastoa? "nola.... hala...".
Goiko esaldian zerk betetzen du eginkizun bera? 
" bezala". 
Hau behin jakinda, kontua da jakitea 
lotzen diren bi elementuak zeintzuk diren.
 Eta honela jarri: 
nola + lehenengo elemetua + hala + aditza + bigarren elementua

erantzuna:
Nola kateme batek bere katakumeak, hala jagoten zituen bereak amak.


galdera:
Kobazulotik atera orduko bidexka bat hartu eta artzain txabola batera iritsi zen.

AdibideaIkasteko:
Hori lortu ORDUKO, beste zerbaiti ekin behar --> hori lortu BEZAIN LASTER,

Komentarioak:
Arrastoan "bezain" duzu. 
Konparatiboa erabili behar duzu?. 
Bai??? 
Ikusten al duzu goiko esaldian zerbait konparatzen dela?.
 Ez!!!!. 
Tira, "bezain" ----> "bezain laster" denborazkoa. 
Beraz, goiko "orduko" egituraren lekuan
 jarri "bezain laster"

erantzuna:
Kobazulotik atera bezain laster bidexka bat hartu eta artzain txabola batera iritsi zen.


galdera:
Koldok Nekaneri gezurrak esaten zizkion, baita Nekanek Koldori ere.

AdibideaIkasteko:
Zuk eman diozu, amak eman dizu --> Zuk eta amak ELKARRI eman dioZUE

Komentarioak:
Tira, "elkar" egitura menderatu behar duzu. 
Bildu goiko bi subjektuak bakar batean, 
eta aldatu aditz-laguntzailea: 
"zizkion" --> "zizkioten"
Kontuan izan 
"elkar" deklinatzen dela.

erantzuna:
Koldok eta Nekanek elkarri gezurrak esaten zizkioten.


galdera:
Aurpegi berriak, landare gazteak behar ditu pilotak osasun onik izatekotan.

AdibideaIkasteko:
Hori egitekotan, burua zaindu behar duzu---> hori eginGO BAduzu, burua zaindu

Komentarioak:
Kontuz esaldi honekin. Goikoa "baldintzazkoa" da  "-tzekotan"   du eta. Baina, aldi berean, helburuzkoa ere bada, "nahi" aditza erabiltzen baitu. Arrastoan "ba-" duzu, baina helburua ere adierazi behar duzu, horren bidez. Ezagutzen al duzu baldintza forma izan eta helburua adierazten duen egitura bat?
Bada, horrelakorik badugu Euskaraz, bai. 
Baina oso erraza da baldintza normalekin nahasten!. 
Tira, aditz laguntzailea ez da baldintzazkoa. Laguntzaile normala duzu. Ikusi adibidea!

erantzuna:
Aurpegi berriak, landare gazteak behar ditu pilotak osasun onik izango badu.


galdera:
Ebaki behar dituzten egurren erdiak Larretxeak eramango ditu, beste erdiak Olasagastik.

AdibideaIkasteko:
Zuk erdiak jan dituzu. Nik beste erdiak -->Erdi BANA jan ditugu

Komentarioak:
Tira, Goikoan bi esaldi dituzu, subjektu bana izanda.
 Zurean esaldi bakar bat egin behar duzu,
 goiko bi subjektu horiek batean emanda. 
Egoera arraroa bada ere, normalean, 
banatzailea erabili behar dugulako seinalea da. 
Goiko esaldian zein hitzek adierazten du kopurua? "erdiak" hitzak.
 Bada, honi lotu behar diozu "-na" egiturak. 
 "bat" hitza erabili behar duzu horretarako!

erantzuna:
Larretxeak eta Olasagastik erdi bana eramango dituzte ebaki behar dituzten egurrak.


galdera:
Norberak ikusitakoaz askoz errazago eta trankilago hitz egiten da, besteri entzundakoaz baino.

AdibideaIkasteko:
Lasaiago bizi naiz ni, zu baino ---> Zu EZ zara ni BEZAIN lasai bizi

Komentarioak:
Hara! Goiko esaldian "baino -ago" egitura erabiltzen dute,
 eta nahi dute gurean,
 kontrako mezua ematen duen "bezain" egitura erabiltzea. 
Lasai , 
kontrakoa + kontrakoa = gauza bera.
 Hortaz 
"baino -ago = ez bezain". 
Garbi izan behar dituzun konparatzen diren
 bi elementuak zeintzuk diren.

erantzuna:
Besteri entzundakoaz ez da norberak ikusitakoaz bezain erraz eta trankil hitz egiten.


galdera:
Goizeko ordu txikietan ez zen bere arrastorik etxean; horrek sortu zituen gugan kezka eta ezinegona.

AdibideaIkasteko:
Atzo ez zen ezer gertatu; horrek mindu ninduen---> atzo ezer ez gertaTZEAk mindu..

Komentarioak:
Bi esaldi dituzu. Bakar batean bildu behar. 
Zein hitzek lotzen ditu bi esaldiak? 
"horrek". 
Begira: Zerk sortu zituen? Horrek. 
Baina "horrek" hitza erabili gabe zein da erantzuna.
 Zerk sortu zituen? 
Eta aurreko esaldian, zein hitz edo hitz multzok erantzuten du? "ez izan" multzoak erantzuten du
. Nola sartuko diozu "-k" hori? Erabili "-tze/-te" zatia

erantzuna:
Goizeko ordu txikietan etxean bere arrastorik ez izateak sortu zituen gugan kezka eta ezinegona.


galdera:
Nabari zen oraindik jende aurreko goxotasuna gutxi dastatuta zegoela, gehiago nahi zuela.

AdibideaIkasteko:
oraindik ez zuen gehiegi jan, gehiago nahi --> ordura arte BAINO GEHIAGO jan nahi..

Komentarioak:
Tira, "oraindik" hitzaren ordez,
 arrastoak "ordura arte" egitura ematen dizu. 
Eta gero "baino" ematen dizu.
 Goiko esaldiko zein hitzekin dago lotuta? 
"gehiago" hitzarekin. 
Beraz, jarri "baino gehiago" eta moldatu esaldia horren inguruan

erantzuna:
Ordura arte baino gehiago dastatu nahi zuela jende aurreko goxotasuna nabari zen.


galdera:
Nahiago nuke hemendik aurrerakoak zuek zeuek guri kontatzea.

AdibideaIkasteko:
Nahiago nuke zuek egitea --> Nahiago nuke zuek eginGO Bazenidate

Komentarioak:
Suerte txarra! 
Goikoan "nahiago nuke..... -tzea" ren ordez baldintza-forma asmatu behar duzu! 
"Nahiago nuke ...... -ko ba- ". 
Ondo pentsatu zein den subjektua, objektua, aditz-sistema, pluralizantea. Trikimailu bat: galduta bazabiltza, asmatu laguntzailea lehen-aldian, eta gero jarri "ba-" eta kendu azkeneko "-n" letra hori. "genizuen" ---> "BAgenizue(n)"

erantzuna:
Nahiago nuke hemendik aurrerakoak zuek zeuek kontatuko bazenizkigute.


galdera:
Ez zen erraza hura gezurretan harrapatzen.

AdibideaIkasteko:
Ez zen erraza ulertzea ---> NEKEZ uler ZI(-)TEKEEN

Komentarioak:
Nekez hitza ulertu behar duzu ("dificilmente")
 eta, beraz, baiezko erabili behar duzu zure erantzunean,
 gehi ahalera forma bat.
 Lehenaldian---> Nintekeen, H......, 
eta hirugarren pertsona singularrean Z.....
 (baina "n" bat kenduta)


AdibideaIkasteko:
egin zUenik ------->  egin z + "ezake" (e) +nik

Komentarioak:
Kontuan izan "-nik" zatia ez dela konpletiboa, erlatiboa baizik, hau da, " -n pertsonarIK" dagoela izkutuan.
 Beraz, nor-k sistemako ahalera sortu behar duzu. 
"zUen" ----> ("u" horren lekuan "ezake" sartu behar duzu)


galdera:
Ez zen lanerako gauza eta luzaro samar egon zen hala.

AdibideaIkasteko:
bi minutu eman zuen nor zen ez zekieLA (horreLA eman zuen bi minutu)

Komentarioak:
Goiko esaldian "hala" hitza duzu bukaeran,
 eta "nola" galderari erantzuten dio. 
NoLA? ---> haLA.
 Beraz, honi jarraiki: 
noLA egon zen?  ---->   (lanerako gauza ez zen) + LA.

erantzuna:
Luzaro samar egon zen lanerako gauza ez zela.


AdibideaIkasteko:
Ez duzu erosi behar ---> Ez duzu zertan erosi (-)

Komentarioak:
"zertan" hitzaren ondoren ez da "behar" aditza erabiltzen


galdera:
Norbere egiteak epaitzeak seriotasuna eskatzen du. Norbere egitasmoak neurtzeak ere bai.

AdibideaIkasteko:
Honek malgutasuna behar du; horrek ere bai-->Honek horrek+hainbatEKO+malgutasun

Komentarioak:
Maila bereko bi esaldi dugu goikoan. Lotu behar dira berdintasunezko konparatiboa erabiliz. Ongi! Arrastoan "hainbat" hitza dugu = adina = adinbat = beste. Baina "hainbat" honi letra batzuk falta zaizkio. Gauza garrantzitsu bat "hainbat"(adina) egiturak izenak konparatzen ditu, baina kopurua, hau da, "zuk adina diru dut". "dirua" kontagarria da. Baina "seriotasuna"? Zenbat seriotasun? Ezin da kontatu. Kasu hauetan, azpian, "nolako" seriotatuna galdera duzu. Eta erantzutean "-ko" lotura mantendu behar duzu. Ikusi adibidea

erantzuna:
Norbere egiteak epaitzeak norbere egitasmoak neurtzeak hainbateko seriotasuna eskatzen du.


galdera:
Jon zerbaitek haserretzen bazuen, gure herritarren azalkeriak haserretzen zuen.

AdibideaIkasteko:
Inork(1) ez zuen GEHIAGO irabazten Manolok(2) BAINO

Komentarioak:
Goiko bi esaldiak bakar batean bildu behar ditugu. 
"baino" dugu arrastoa.
 Ez dugu konparatiboen ordena ofiziala. 
Kontuan hartu bi elementu erkatu behar direla. 
Zeintzuk dira? . "Ezerk" eta "azalkeriak"
Bada, bigarrenaren atzean jarri behar duzu "baino".

erantzuna:
Ezerk ez zuen Jon gehiago haserretzen gure herritarren azalkeriak baino.


galdera:
Jonek bere adiskiderik maiteena hil zuen,  Xalbador bere etsai doilorra hil ustetan.

AdibideaIkasteko:
Ederki izorratu zenuen, lagundu ustetan --->.... Laguntzen zenioLAKOAN

Komentarioak:
Esaldi luzea, 
baina har ezazu iritzia emateko zati txikia.
 Goiko esaldian "ustetan". 
Arrastoa "-an",
 hau da, "-elakoan" .
Normalean "-elakoan" egon aditzarekin etortzen da, 
baina, gerundioa denean ez du aditzik behar. 
Laguntzailea eta aspektoa jarri behar dituzu!

erantzuna:
Jonek bere adiskiderik maiteena hil zuen, Xalbador bere etsai doilorra hiltzen zuelakoan.


galdera:
Nire ustez, merezimendurik ez izan arren, elkarteko buru aukeratu ninduten.

AdibideaIkasteko:
Hori egin arren ez gintuzuen agurtu --->Hori egin bagenuen ere ez gintuzuen agurtu

Komentarioak:
Kontzesiboen trukatzea: "arren" dagoen tokian
 "ba- ere" jarri behar duzu. 
Baina, aditz laguntzailea bilatu behar duzu 
eta berorren inguruan jarri. 
Zein da subjektua?

erantzuna:
Nire ustez, merezimendurik ez banuen ere, elkarteko buru aukeratu ninduten.


galdera:
Niretzat, momenturik politena izaten da kanpandorreraino kanpaiak jotzeko asmoz igotzen garenean.

AdibideaIkasteko:
Momentu larria galdu ginenean! --->momentu larria galdu ginenEKOA

Komentarioak:
Arrastoa bitxia duzu.
 Ongi ulertzeko, 
izkutatzen duen hitza erakutsi behar dizut. 
"koa" = "ko momentua". 
Konturatu zaitez, goiko esaldiaren hasieran 
"momenturik politena" agertzen dela,
 eta, beraz, azken "-koa" honek
 horri egiten diola erreferentzia

erantzuna:
Niretzat, momenturik politena izaten da kanpandorreraino kanpaiak jotzeko asmoz igotzen garenekoa.


galdera:
Nobela hau orain dela urte bat idatzia da, arazo desberdinak zirela eta orain arte kaleratu ez bada ere.

AdibideaIkasteko:
gaur bukatu dugu, jaso ez baduzu ere-->gaur bukatu duguN ARREN, ez duzu jaso

Komentarioak:
Ematen du, arrastoarei begira, erlatibo bat erabili behar duzula. Bada, ez!!. Kontuan izan "-n" lotura gauza askotarako erabiltzen dugula. 
Argibide moduan, esango dizut laguntzailei zerbait lotu nahi badiogu, "-n" dugula lotura.
 Esaterako, duguNean, (duguN uneAN), duguNetik (duguN tokiTIK), baita dugu + arren = duguN arren.
Beraz, zure esaldian "arren" bat erabili behar duzu.

erantzuna:
Nobela hau orain dela urte bat idatzia den arren, arazo desberdinak zirela eta ez da kaleratu orain arte.


galdera:
Nola daiteke hain arima lerden eta azkarrak horren umore txarra izatea?

AdibideaIkasteko:
Nola daiteke hain paketsua izatea ---> GEZURRA DIRUDI hain paketsua izatea

Komentarioak:
Lexiko trukaketa.
 Goiko esaldian kendu
 "nola liteke" 
eta jarri 
"gezurra ...?....". 
Gainerako guztia bere horretan utzi

erantzuna:
Gezurra dirudi hain arima lerden eta azkarrak horren umore txarra izatea.


galdera:
Irakurketa hau interesgarria da, baina beste hori askoz interesgarriagoa.

AdibideaIkasteko:
Ni jakintsua naiz, zu jakintsuagoa -->NiK ez dut zuK ADINA jakinduria

Komentarioak:
"adina" duzu arrastoa. 
Egitura honek izenak konparatzen ditu. 
Goiko esaldian, konparagaia adjektiboa duzu : "interesgarria". Honi dagokion izena zein da?. 
Hau argituta, erabili honelako ordena:
 Subjektua + konparatzen den beste elementua + adina + konparagaia (izena)

erantzuna:
Irakurketa honek ez du beste horrek adina interesik.


galdera:
Garai bateko idazleek eleberri mardulak idatzi ohi zituzten; baita oraingo zenbaitek ere.

AdibideaIkasteko:
Liburua lodia da; baita hiztegia ere --> Liburua EZ EZIK, hiztegia ERE lodia da

Komentarioak:
Goioan "baita.... ere" emendiozko lotura dugu. 
Behean "ez ezik___ere" emendiozko lotura.
 Baina garbi izan behar duzu 
lotu behar ditugun bi elementuak zeintzuk diren.
Zertarako? 
Ba, lehenengo elementuaren atzetik "ez ezik" paratzeko, 
eta bigarrenaren atzean "ere" jartzeko.

erantzuna:
Garai bateko idazleek ez ezik, oraingo zenbaitek ere eleberri mardulak idatzi ohi dituzte.


galdera:
Ogi zatitxo bat eman iezadazu?. Hori erregutu zidan eskaleak.

AdibideaIkasteko:
Erregetu zizun dirua emateko-->Erregetu zizun dirua eman (zenion) zeni +EZA +ioLA

Komentarioak:
Goiko bi esaldiak lotu behar dituzu. 
Errazena: "erregutu zidan emaTEKO". 
Baina, ez,  subjuntibera forma erabili behar duzu. 
Beraz,
 Nork? Nik      Nori? Eskaleari            Zer? Ogi zatitxo bat 
(---> "nion"). 
Sartu "eza" bat "i"ren atzetik eta listo!

erantzuna:
Eskaleak erregutu zidan ogi zatitxo bat eman niezaiola.


galdera:
Zenbaitek droga legeztatzea ez du bidezkotzat jotzen.

AdibideaIkasteko:
Alde egitea ez du bidezkotzat jotzen -->alde egiteaRI oker DERITZO

Komentarioak:
Ezagutzen al duzu "iritzi" trinkoaren egitura berezia?
" Hark + adjetibo bat + ZERI"  
Kasu honetan "zenbaitek" + oker + ?

erantzuna:
Zenbaitek droga legeztatzeari oker deritzo.


galdera:
Esango nuke txakur hau ez dela hori bezain gaiztoa.

AdibideaIkasteko:
Esango nuke azkarra dela gizona ---> gizonaK azkarra EMATEN DU

Komentarioak:
Zer adierazten du "esango nuke" hitz multzoak?
 Zerbait esaten duela? 
Ez!. Iritzi bat emateko balio du. 
Arrastoan "eman" aditza duzu.
 Ezagutzen al duzu "ematen du" esapidea? 
Itxura edota iritzia emateko balio du.
 Beraz, egin trukaketa.
 Kontuan izan: 
zerK ematen du?

erantzuna:
Txakur honek ez du horrek bezain gaiztoa ematen.


galdera:
Telebista kate honetan lelokeriak entzun daitezke eta besteetan ere bai.

AdibideaIkasteko:
Etxean arazoak daude, kanpoan ere bai -->Etxean EZ EZIK, kanpoan ERE arazoak

Komentarioak:
"ez ezik" egitura erabiltzeko
 bi elementu behar ditu lotu.
 Goiko esalditik atera bi elementu horiek 
eta jarri baten atzean "ez ezik" 
eta bestearen atzean "ere"

erantzuna:
Telebista kate honetan ez ezik, besteetan ere lelokeriak entzun daitezke.


galdera:
Txakurra ez zen mugitu traktorearen ondotik, semeak tresna hura etxera ekarri arte.

Komentarioak:
Txakurra ez zen mugitu etxera ekarri arte. 
Beraz, "bitartean" erabiltzean kontuz! 
Zer da? 
Etxera ekarri bitartean
 edo 
etxera ekarri ez bitartean?

erantzuna:
Semeak tresna hura etxera ekarri ez zuen bitartean txakurra ez zen mugitu traktorearen ondotik.


galdera:
Isilik utzi nuen, Frantziako ministroari idazten ari zela baitzirudien.

AdibideaIkasteko:
Ongi zegoela zirudien --> ongi zegoela EMATEN ZUEN

Komentarioak:
"iruditu" aditzaren sinonimoa izan daiteke "eman" aditza.
 Egin aldaketatxoa.

erantzuna:
Isilik utzi nuen, Frantziako Ministroari idazten ari zela ematen baitzuen.


galdera:
Berak kantatutako bertsoak erakutsi nahi nizkion, magnetofonotik paperera xuxen kopiatuak ote ziren esateko.

AdibideaIkasteko:
Hori erakutsi zenidaten nik zuzentzeko -->... nik zuzen (nizuen) ni +EZA+zuen

Komentarioak:
Esaldi luze-luzea <---> aldaketa txikia. 
Tira, arrastoan "esan" duzu, eta goiko esaldian "esaTEKO". Horrek esan nahi du subjuntibera erabili behar dugula. 
Nork? Hark
 Zer? Kopiatuak ote ziren 
Nori? Niri 
 ("zidan") 
Sartu "i"ren atzean "eza" eta listo!

erantzuna:
Berak kantatutako bertsoak erakutsi nahi nizkion, magnetofonotik paperera xuxen kopiatuak ote ziren esan ziezadan.


galdera:
Ezer esan ez bazidan ere, baninduen maite, nire ustez.

AdibideaIkasteko:
Nire ustez, berandu etorriko dira ----> Berandu etorriko dirELAKOAN nago

Komentarioak:
Goikoan iritzi bat ematen da ("nire ustez")
"Nago" erabiliz ba al da iritzia adierazteko egiturarik?

erantzuna:
Ezer esan ez bazidan ere, maite ninduelakoan nago.


galdera:
Ezertan laguntasunik ez eskaintzekotan, hobe duzu antzarrak ferratzera joan.

AdibideaIkasteko:
Hori egitekotan ......     ---->  Hori egin BEHAR Baduzu......

Komentarioak:
Goikoan "-tzekotan" baldintzazko egitura duzu.
 Kontuz! 
"-z gero" = "ba-" 
baina 
"-tzekotan" = "behar ba-" edo "nahi ba-".
 Beraz zure erantzunean 
"-tzekotan" dagoen lekuan 
"behar ez ba-" jarri behar duzu.

erantzuna:
Ezertan laguntasunik eskaini behar ez badidazu, hobe duzu antzarrak ferratzera joan.


galdera:
Angina ez da prozesu itzulezina; infartua itzulezina da.

Komentarioak:
Oso garbi izan behar duzu "ordea", "berriz" eta...,
 ez direla markatzen duten esaldiaren hasieran, 
markatzen duten elementuaren atzean baizik.
 Garbi izan, beraz, 
zein hitz markatu nahi duzun "ordea" arrastoarekin

erantzuna:
Angina ez da prozesu itzulezina; infartua, ordea, itzulezina da.


galdera:
Angina mingarria da; infartua are mingarriagoa.

AdibideaIkasteko:
Aita zorrotza da; ama zorrotzagoa-->Aitak ez du amak bezainbesteko zorroztasunik

Komentarioak:
"adina" = "bezainbeste". 
Hortaz, "adinako" = "bezainbesteko". 
Gogoan izan konparatzaile hauek izen bat behar dutela alderatu. Eta goiko esaldian izenik ez dagoenez, 
"mingarri" adjektiboa izen bihurtu behar duzu.
 Gero esaldiaren antolamendua honela doa: 
subjektua + bigarren konparaburua + bezainbesteko+ izena  (Ezezko esaldia egin behar duzunez, antolamendua apur batez aldatzen da)

erantzuna:
Anginak ez du infartuak bezainbesteko minik eragiten.


galdera:
Aholkurik eskatzekotan, ni eskarmentua duenarengana joango nintzateke.

AdibideaIkasteko:
Hori lortzekotan, azkar joan behar ---> Hori lortu NAHI Baduzue, azkar joan behar

Komentarioak:
1.- "-tzekotan" baldintzazko egitura da 
eta "nahi ba-" edo "behar ba-" ren ordez jartzen da.
 Oraingo honetan kontrako bidea egin behar duzu. 

2.- Arrastoan "nuke" dugu, eta goiko esaldian "nintzateke". 
-arengana joango nintzateke  ---> -arengana JOKO nuke (Dakikezunez, "jo" aditzak, esanahi askoren artean, mugimendua ere adierazten du).

erantzuna:
Aholkurik eskatu nahi izango banu, nik eskarmentua duenarengana joko nuke.


galdera:
Jendea zutik eta txaloka jarri zuen atzo entzun genuen kontzertuak.

AdibideaIkasteko:
alkohola edaTEtik drogak harTZEra berehala pasatzen da.

Komentarioak:
Tira, aprobetxatu esaldi hau gauza interesgarri bat ikasteko. Nola deklinatzen dira aditz nagusiak.
 Bere horretan?
 Ez. Oso finak dira,
 eta deklinabide kasu bat hartu baino lehen 
"-tze" zati babesgarria behar dute. 
Hortaz, "jarri" aditzari 
"-rainokoa" deklinazioa lotu behar diozu.

erantzuna:
Jendea zutik eta txaloka jartzerainokoa izan zen atzo entzun genuen kontzertua.


galdera:
Bidaia ongi egitekotan hobe zenuke aurretik mekanikariari galdetzea.

AdibideaIkasteko:
Hobe duzu hori egitea ---> Hobe duzu hori egiten Baduzu

Komentarioak:
Bi aldaketa behar dituzu egin. 
Bigarrenaren berri emango dizut. 
Honelako egitura duzu goikoan: 
"Hobe zenuke ... -tzea". 
Horren ordez honako hau ere onartzen da: 
"Hobe zenuke ... eginGO BAzenu". 
Antzeko aldaketa egin behar duzu.

erantzuna:
Bidaia ongi egin nahi baduzu hobe zenuke aurretik mekanikariari galdetuko bazenio.


galdera:
Azkenean, ezin izan zaituztegu itsasora eraman.

AdibideaIkasteko:
Ezin izan dugu egin ---> ez DUGU egiTERIK izan

Komentarioak:
Ahalera ari gara lantzen ariketa honen bidez. 
Gogoan izan ahalera adierazteko
 laguntzaileak baino modu gehiago daudela: 
"-tzea",
"-tzeko modukoa izan", 
"-tzerik" 
"-garri"

erantzuna:
Azkenean, ez dugu zuek itsasora eramaterik izan.


galdera:
Institutuko zuzendariak azaldu dien asmoa aho batez onartu dute ikasle guztiek.

AdibideaIkasteko:
Aho batez onartu dute erabakia -->EZ DAGO erabakia onartu EZ dueNIK

Komentarioak:
Bi gauza aldatu behar dira oraingoan.
 Lehenik eta behin, "-tako" arrastoa ikusi eta goiko erlatibozko egitura aldatzera behartzen gaitu. 
Bigarrenik "ez dago" arrastoak
 eramaten gaitu "ez dago .... ez dueNIK" egitura erabiltzera. Ikusi, gainera, 
goiko esaldian nola erabiltzen duten "aho batez".
 Hori kendu eta aipatutako egitura jarri

erantzuna:
Ez dago institutuko zuzendariak azaldutako asmoa onartu ez duen ikaslerik.


galdera:
Josek artaldea inoiz baino hobeto zaintzen du.

AdibideaIkasteko:
Inoiz baino hobeto kantatzen du --> Ez du INOIZ HAIN ONGI kantatu

Komentarioak:
"inoiz baino hobeto" zatiaren ordez
 "ez du" arrastoaren inguruan asmatu behar duzu zerbait, 
mezu bera mantetzearren. 

"Ez du inoiz....."

erantzuna:
Josek ez du inoiz hain ongi zaindu artaldea.


galdera:
Joseren gutun batek adierazten duen bezala, problema larriak izan dituzte joan den urte osoan itsasoan ibili direnek.

AdibideaIkasteko:
Ikusi duzun bezala, lana erraza da --> Ikusi duzuNEZ, lana erraza da

Komentarioak:
"-z" arrastoa
 [gerundiala "-z"] 
edo [emendiozkoa "-z gain"] 
edo [modala "-nez"] 
edo... izan daiteke. 
Betiko kontua. Ikertu goiko esaldia eta ikusi zer nolako erlazioa dagoen. 
Hara! "-n bezala" aurkitu duzu ezta?. 
Badakizu! Horren ordez "-nez" jarri

erantzuna:
Joseren gutun batek adierazten duenez, problema larriak izan dituzte joan den urte osoan itsasoan ibili direnek.


galdera:
Jostun lana utzi behar izan zuenetik, bonbardinoa jotzea zen bere zaletasun bakarra.

AdibideaIkasteko:
Dirua zen bere pentsamendu bakarra-->Dirua BESTE pentsamenduRIK ez ZUEN

Komentarioak:
Goiko esaldiko "zaletatasun bakarra" kendu behar duzu,
 eta horren lekuan "besterik ez" jarri behar duzu. 
Gauzatxo batzuk: 
Posiblea da "besterik" zabaltzea, 
hau da, "BESTE zaletasunIK" erabiltzea
Ezezkoa eragiten du egitura honek. 
Eta, hortaz, "ez" hitza 
laguntzailearen aurrean jarri behar duzu, 
estu loturik

erantzuna:
Jostun lana utzi behar izan zuenetik, bonbardinoa jo beste zaletasunik ez zuen.


galdera:
Josunek maite duen mutilak hark halako hamar balio du lanerako.

AdibideaIkasteko:
nik halako bost balio du --> ni baino bost gehiago da

Komentarioak:
Ziur aski "halako hamar" egitura ez duzu ezagutzen!. 
Bada, konparatzeko balio du, 
kopuru bat handitzeko alegia. 
"hura bider hamar"
 Egitura berri honen ordez 
"baino hamar gehiago" jarri behar duzu. 
Hain erraza? 
Txikikeria bat ez dizut azaldu, baina,
 aurkitu zuk zeuk!

erantzuna:
Josunek maite duen mutila hura baino hamar gehiago da lanerako.


galdera:
Joxepa kaskagorra zela esan zigun norbaitek, Potzolo, berriz, ero gaizto horietakoa.

Komentarioak:
Goikoan bi esaldiok lotzen ditu "berriz" hitzak.
 "bezala" hitzak horretarako ere balio dezake:
 maila bereko bi esaldi lotzeko, alegia.

erantzuna:
Joxepa kaskagorra zen bezala, Potzolo ero gaizto horietakoa zela esan zigun norbaitek.


galdera:
Pilpilka hasi zitzaidan bihotza baketzeko, zurrupada luze bi eman nizkion Iñasioren pipari.

AdibideaIkasteko:
Zeurea egiteko, dena aldatu zenuen-->Zeurea egiTEKO ASMOTAN dena aldatu zenuen

Komentarioak:
Interesgarria iruditzen zait ariketa hau, 
aberastasunaren aldetik.
 Goiko "-tzeko" sinplea jarri beharrean 
"-tzeko asmotan" erabili ahal duzu 
helburu bat adierazi nahi duzula garbiago uzteko.
 Besterik ez duzu aldatu behar

erantzuna:
Pilpilka hasi zitzaidan bihotza baketzeko asmotan, zurrupada luze bi eman nizkion Iñasioren pipari.


galdera:
Gaztelania euskararen gainetik uztea, hori zen Nafarroako Gobernuaren asmo nagusiena "Vascuenceren Legea" atera zuenean.

AdibideaIkasteko:
Premia nagusiena gosea zuen  -->EZ zuen BESTE premiaRIK gosea kentzea BAINO

Komentarioak:
Goiko esaldia baiezkoa. 
Zurea ezezkoa. 
Erabili "baino ez" egitura. 
"Hori hartuko duzu ---> EZ duzu hori BAINO hartuko". 
Tartean "nagusiena" adjektiboa kendu beharko duzu.
 Erabili "beste"

erantzuna:
Nafarroako Gobernuak ez zuen beste asmorik "Vascuenceren Legea" atera zuenean gaztelania euskararen gainetik uztea baino.


galdera:
Bere diru apur guztiak eman zizkigun; bestela, ez genuen onartuko gure lagunartean.

AdibideaIkasteko:
Hori egin zuen; bestela, ez zuen lortuko -->Hori egin EZEAN, ez zuen lortuko

Komentarioak:
Zer da "ezean" arrastoa? 
Ezezko baldintza, hau da, 
"ekartzen ez baduzu" = "ekarri EZEAN". 
Eta goiko esaldian ba al da antzeko mezua ematen duen hitzik? Bai, "bestela".

erantzuna:
Bere diru apur guztiak eman ezean, ez genuen onartuko gure lagunartean.


galdera:
Sakanako gazte hura ziur zegoen lehenengo intsumisoak gartzelan sartuko zituztela.

AdibideaIkasteko:
Horrela dela ziur nago ni ---> Horrela dela ziurTZAT jotzen dut niK

Komentarioak:
Goiko "ziur egon" esapidearen ordez
 beste bat jarri behar duzu ,"-tzat jo" erabiliz. 
Gauza inportante bat: 
Jo aditza "nor-nork" sailekoa da 
eta, "egon" aditza ez.

erantzuna:
Sakanako gazte hark ziurtzat jotzen zuen lehenengo intsumisoak gartzelan sartuko zituztela.


galdera:
Zintan gelditu zena bere hartan utzi dut gehienetan.

AdibideaIkasteko:
Bere hartan utzi dugu --->aldatu GABE utzi dugu

Komentarioak:
Oraingoan, ongi ulertu behar duzu goiko esaldiko 
"bere hartan" 
esapidea. 
Eta horren sinonimo bat jarri zure esaldian
 ("gabe" erabiliz). 
Tira! 
Esango dizut: 
"aldatu gabe".

erantzuna:
Zintan gelditu zena aldatu gabe utzi dut gehienetan.


galdera:
Historiagileek diotenez lehenak erakusten du etorkizunean nola jokatu.

AdibideaIkasteko:
Adituek diotenez ---> adituek dioteN BEZALA

Komentarioak:
Egitura modalen arteko trukaketa. Goiko esaldian "-nez" duzu. Eta arrastoan "-n" bat. Posiblea al  da "diotenaren arabera" erabiltzea. 
Bada, ez!!.
Arrastoaren aurrean letra gehiago jar daitezke, baina atzean ez. Eta "arabera" egiturak "-naren" behar du. 
Erabili honako hau: "-n bezala"

erantzuna:
Historiagileek dioten bezala lehenak erakusten du etorkizunean nola jokatu.


galdera:
Oilarraren kukurruku ozenak haurrak ez beste guztiak iratzarri ditu.

AdibideaIkasteko:
Ni ez beste guztiak etorri ziren --> Ni izan nintzen etorri EZ zen BAKARRA

Komentarioak:
Erlatibo bat erabili behar duzu. 
"guztiak" erabili beharrean 
"bakarra" erabili behar duzu. 
Antonimoak dira, eta beraz, kontrako esanahia dutenez,
 mezu bera sortzeko bi buelta eman behar diogu esaldiari:
guztiak  -----> EZ zuen bakarra

erantzuna:
Haurrak dira oilarraren kukurruku ozenak iratzarri ez dituen bakarrak.


galdera:
Okilak habia sugez beterik aurkitzen duenean amorrua sentitzen du. Hala sentitu zuen Jonek ere.

AdibideaIkasteko:
Nik gose naizeN bezalaKO amorrua sentitzen dut lo gutxi egin dudanetan.

Komentarioak:
Erreferentzia hiza dugu goikoan: "Hala". 
Zeren ordez dago? "amorrua" hizaren ordez, 
baina "hala" hitzak badu "-la" bat bukaeran, hau da, "nola" galderaren marka. Beraz, zeri egiten dio erreferentzia? 
"nolaKO amorrua" kontzeptuari. 
Eta, hortaz, "-ko amorrua" behar duzu erabili, edo argiago, "bezaLA+ko amorrua". 
Ea asmatzen duzun ongi lotzen!

erantzuna:
Jonek okilak habia sugez beterik aurkitzen duen bezalako amorrua sentitu zuen.


galdera:
Horrelako gertaera mingarriak, urrutienekoak ere, hurbil izaten direla esan genezake.

Komentarioak:
Bitxia bada ere, 
hartu "ere" egitura, 
eta horren ordez
 sartu "nahiz eta". 
(aditza behar duzu)

erantzuna:
Horrelako gertaera mingarriak, nahiz eta urrutienekoak izan, hurbil izaten direla esan genezake.


galdera:
Horrelako musika ederra entzuten ez naiz aspertuko; ez zait iruditzen.

AdibideaIkasteko:
Ez naiz gustora egongo; Ez dut uste, bederen-->EZ dut uste gustora egongo naizENIK

Komentarioak:
Goiko bi esaldiak lotu behar dituzu. 
Zein izango da esaldi nagusia?
 Esaldi nagusia ezezkoa da? 
Beste esaldia egia hutsa al da, edo zalantzan uzten du mezua?. 

Galderak erantzun ondoren eta 
ezezko zalantza bat agertuz gero,
 "-nik" egitura 
erabili behar duzulako seinale duzu

erantzuna:
Ez zait iruditzen horrelako musika ederra entzuten aspertuko naizenik.


galdera:
Horren nahia edozein haizek dantzan jar dezakeen nahikundea dela bakarrik esan dut.

AdibideaIkasteko:
Irabazi duela bakarrik entzun dut --->irabazi duela BESTERIK EZ dut entzun

Komentarioak:
Goiko "bakarrik" hitzaren tokian
 "besterik EZ" sartu behar duzu. 
Gogoan izan "ez" jartzean 
aditz laguntzailea estu loturik jarri behar dela.

erantzuna:
Horren nahia edozein haizek dantzan jar dezakeen nahikundea dela besterik ez dut esan.


galdera:
Hura gisa hartan ikusita, harriturik eta pozez beteak gelditu ziren serora guztiak.

AdibideaIkasteko:
Hori eginda, alde egin nuen --> hori eginda + ko + an -->Hori egindaKOAN

Komentarioak:
Goiko esaldian "ikusita" duzu.
 Nola emango diozu denborazko kutsu handiagoa, hau da, 
"Noiz gelditu ziren pozik?" 
Eta "noiz" galderari erantzuteko 
"-(e)an" deklinazio erabili behar da. 
Hitz normalekin ez dago problemarik:
 "astelehen" +"ean"="astelehenean". 
Baina "ikusiTA" hitzari ezin zaio besterik ezean lotu,
 loturak egiteko "-ko" lokarria behar da eta.

erantzuna:
Hura gisa hartan ikusitakoan, harriturik eta pozez beteak gelditu ziren serora guztiak.


galdera:
Hurrengo ostegunean ez ziren elkarrengana bildu, nonbait, zeren Petirik ez baitzuen ikusi ez beherakoan ez gorakoan.

AdibideaIkasteko:
Bihar, NONBAIT, eguzkia aterako da -->DIRUDIENEZ, bihar eguzkia aterako da

Komentarioak:
Esaldi luzea bada, lasai, nahiko aldaketa txikia duzu eta. "zirudienez"
arrastoaren sinonimo bat 
bilatu behar duzu goiko esaldian. 
Kendu eta listo!

erantzuna:
Zirudienez, hurrengo ostegunean ez ziren elkarrengana bildu, zeren Petirik ez baitzuen ikusi ez beherakoan ez gorakoan.


galdera:
Hurrengo urtean aurrekontu zehatzagoa egiteko agindu zidan.

AdibideaIkasteko:
Bihar emateko agindu nion -->Bihar eman (dit)-->di +EZA + da +N agindu nion

Komentarioak:
Nola agertzen da goiko esaldian "egin" aditza? 
"egiTEKO". Helburuzko egitura. 
Horrelako kasuetan aldaketa subjuntiberaren bidez egiten da. 
Noiz? Hurrengo urtean       Nork? Nik             Nori? Hari?. 
Beraz, (diot)-->
sartu "eza" bat "i" ondoren, 
eta bukaeran sartu "n" bat

erantzuna:
Hurrengo urtean aurrekontu zehatzagoa egin diezaiodan agindu zidan.


galdera:
Lagunek zuei kontatutako xelebrekeriekin zeharo harrituta geratu zineten.

AdibideaIkasteko:
Zuek guri esandakoa ez zaigu gustatu -->Zuek guri esan DIGUZUENA ez zaigu gustatu

Komentarioak:
"-n" duzu arrastoa. 
Eta goiko esaldian erlatibozko esaldia. 
Gainera,  aguntzailerik gabeko erlatiboa ("kontatuTAKO"). Hortaz, erlatiboa aldatu behar duzu, 
eta laguntzailea jarri. 
Kontuan hartu 
Nork? Lagunek        Nori? Zuei         Zer? Xelebrekeriak.

erantzuna:
Lagunek zuei kontatu zizkizueten xelebrekeriekin zeharo harrituta geratu zineten.


galdera:
Leihatila atzean zeuden txoro haiek zure arazoa konponduko zutela pentsatzea ere!

AdibideaIkasteko:
Hori eskatzea ere --> NOLA pentsa DEZAKEZU hori emango dizuteLA

Komentarioak:
Tira! Nahikotxo konplikatua duzu esaldi hau. 
Komentatuko dizut "zuri" arrastoak zertan eragiten duen. 
Ikusi ondoko adibidea: 
"zure kotxea lapurtu dute" = zuRI kotxea lapurtu DIZUTE". 
Hau da, 
"nori" galdera sartzen baduzu, 
aditz-sisteman eragin zuzena izaten du.

erantzuna:
Nola pentsa zenezakeen leihatila atzean zeuden txoro haiek zuri arazoa konponduko zizutela.


galdera:
Ez ziren hamarrera iritsiko une hartan tabernan zeuden bezeroak.

Komentarioak:
Ez badira hamarrera iristen 
zenbat bezero izango ziren?
 "x" BAINO GUTXIAGO

erantzuna:
Hamar baino gutxiago izango ziren une hartan tabernan zeuden bezeroak.


galdera:
Ezustean ume bat atera zitzaidan errepide erdira eta harrapatu ez nuenean!

Komentarioak:
Ariketa hau ongi egiteko, 
ondoko esapide hau ezagutu behar duzu: 
"harrapatu ez nuenean" 
(ez da, benetan, ezezko esaldia; 
"ia-ia" adierazteko esapidea duzu) 
Horren ordez arrastoa jarri behar duzu.

erantzuna:
Ezustean ume bat atera zitzaidan errepide erdira eta gutxigatik ez nuen harrapatu.


galdera:
Haserre bizian, lepotik hartu eta astindu ederra eman zion ia-ia ito zuelarik!

Komentarioak:
Tira! "ia-ia ito zuelarik" zatia aldatu behar duzu. 
Ezin azaldu ezer.
 Asmatzen ez baduzu, 
begiratu erantzuna eta ikasi hurrengorako.

erantzuna:
Haserre bizian, lepotik hartu eta astindu ederra eman zion itotzeko gutxi falta ez zela.


galdera:
Aurten adiskideek ez didate oparirik ekarri; nahigabeak ekarri dizkidate.

AdibideaIkasteko:
Arazoak etorri dira; Opariak ez --> EZ dira opariak etorri, arazoak BAIZIK

Komentarioak:
"baizik" dugu arrastoa. 
Bitxia bada ere, beti honela betetzen da: 
Ez........ , ............ baizik. 
Hau da, baizik erabiltzean, esaldi nagusia ezezkoa da. 

Baina "-n" arrastoa zer da?
 Erlatiboa. 
Egitura hau erabiliko dugu
 goiko esaldiko bigarren esaldia lotu ahal izateko.

erantzuna:
Aurten adiskideek ekarri dizkidatenak ez dira opariak izan, nahigabeak baizik.


galdera:
Goizeko bostak jo zituenean, kale kantoian sekulako zalapartak entzun nituen.

AdibideaIkasteko:
Hori egin genuenean, arrakasta lortu genuen --> Hori egiTEAZ BATERA, arrakasta

Komentarioak:
Denborazko esaldia goikoa. 
Denborazkoa arrastoa. 
Jakin behar trukaketa nola egin behar den.
 "-tzeaz batera" aditz nagusiari lotzen zaio. 
Eta, hortaz, 
laguntzailea desagertu egiten da.

erantzuna:
Goizeko bostak jotzeaz batera, kale kantoian sekulako zalapartak entzun nituen.


galdera:
Norberak egiteak hainbat nekatzen du alferrak noiz egingo duen zain egoteak.

AdibideaIkasteko:
Zuzentzeak hainbat eskatzen du egokitzeak  -->zuzentzea BEZAIN zorrotza da...

Komentarioak:
"hainbat" egitura konparatiboa ezagutzen al duzu. 
Tira, "adina" ren sinonimoa duzu. 
Hortaz, goiko esaldiko "nekatu" hitza, arrastoan, adjektiboa duzu, eta ondorioz, "hainbat" egituraren ordez, "bezain" erabili behar duzu. 
Garbi izan behar dituzu zeintzuk diren 
konparatzen diren bi elementuak. 
Subjektua ez den elementuari "bezain" lotu behar diozu.

erantzuna:
Norberak egitea bezain nekagarria da alferrak noiz egingo duen zain egotea.


galdera:
Liburu kontuan, kalterik handiena zenbait txoriburuk idazten duten guztia sinestea litzateke.

erantzuna:
Liburu kontuan, ez legoke kalte handiagorik zenbait txoriburuk idazten duten guztia sinestea baino.


galdera:
Domingok bi pentsakizun bakarrik zituen buruan: dirua eta apustuak.

AdibideaIkasteko:
Hori bakarrik egin nuen --> hori BAINO EZ nuen egin

erantzuna:
Domingok bi pentsakizun baino ez zituen buruan: dirua eta apustuak.


galdera:
Ongi hartuak izan ginen Baionako etxe hartan.

erantzuna:
Ongi hartu gintuzten Baionako etxe hartan.


galdera:
Bere amaren bitxiak, punta-puntakoak ez baziren ere, banaka-banaka ahitzen ari ziren.

AdibideaIkasteko:
Hori egin bazenuen ere, ez zenuen lortu -->hori eginAGATIK, ez zenuen lortu

erantzuna:
Bere amaren bitxiak, punta-puntakoak ez izanagatik, banaka-banaka ahitzen ari ziren.


galdera:
Behin batean, hala galdetu zion Santiren aitak Iñakiri: nabararitzen al diozue ezer estrainiorik nire semeari?

AdibideaIkasteko:
Hala galdetu zidan: Ekarriko didazu? -->Galdetu zidan EA ekarriko NION

Komentarioak:
"ea" hitza zehar-galderak egiteko erabiltzen da. 
Beraz, goiko esaldian bi puntu horiek kendu (":") eta lotu behar. Euskarak esaldiak lotzeko marka bat jartzen du 
esaldi nagusia ez denaren laguntzailean. 
Zein da zehar-galderen marka?. 
Gogoan izan markaz gain bestelako aldaketak ere 
eragiten duela zehar-estiloak: 
galderaren aditza esaldi nagusiko aditzari egokitu behar
 (denbora, pertsona)

erantzuna:
Behin batean, Santiren aitak Iñakiri galdetu zion ea ezer estrainiorik nabaritzen zioten bere semeari.


galdera:
Eguna zabaltzen denean hasten da jendea hiritzarretan auto eta zarata arteko dantzan.

AdibideaIkasteko:
Lanean hasi ziren berehala ---> lanaRI EKIN ZIOTEN berehala

Komentarioak:
"hasi" aditzaren ordez "ekin" jarri behar duzu.
Aditz laguntzailea nor-i-k sistemakoa erabili behar, ezta? Kontuan izan, goiko esaldian "dantzaN hasi" duzula
 eta zurean " dantza ??? ekin" 
erabili behar duzula,
 hau da, "nori" ez duzula ahaztu behar.
 Ezta "nork" ere.

erantzuna:
Eguna zabaltzen denean ekiten dio jendeak hiritzarretan auto eta zarata arteko dantzari.


galdera:
Gure iritziek egunkari batean inprimatzeko adina balio duten zalantzan jartzen dut.

AdibideaIkasteko:
Hori horrela den zalantzan jartzen dut ---> ez dakit hori horrela deN

Komentarioak:
Goiko "zalantzan jartzen dut" zatia aldatu behar duzu. 
Eta "ez dakit" erabili behar duzu. 
Gauzatxo bat: 
Zehar galderek "zalantza" adierazten dute. 
Kontuan izan ---> "ez dakit -------------------  -n"

erantzuna:
Ez dakit gure iritziek egunkari batean inprimatzeko adina balio duten.


galdera:
Gure lagunek egin zaien deiari garaiz ez diote erantzungo. Hori da nire susmoa.

AdibideaIkasteko:
egingo ez duzueLA susmatzen dut ---> egingo ez duzuLA + KO + susmoa dut

Komentarioak:
Aditzari zerbait lotzeko "-ela" izan daiteke lotura normal bat:
 "garaiz erantzungo ez diotela uste dut"
Baina Arrastoan izena topatzen dugu: 
SUSMOA. 
Eta izenei aditz laguntzaile bat lotzeko "-n" izaten da normalena "erantungo ez dioten susmoa dut" 
Hemen beste modu bat nahi dugu landu. Ez dugu "-ela" galdu nahi eta "susmoa" izena lotu behar dugu. Zein da lotura?

erantzuna:
Gure lagunek egin zaien deiari garaiz erantzungo ez diotelako susmoa dut.


galdera:
Nik bederatzi urterekin hasi nintzen organoa jotzen ikasten.

AdibideaIkasteko:
Hamar urterekin Donostiara joan zen --> Hamar urte zueLA Donostiara joan zen

Komentarioak:
Arrastoak adierazten dizu "bederatzi urte" hitz multzoa
 ezin duzula deklinatu zure esaldian. 
Goiko esaldian "bederatzi urteREKIN" zer adierazten da?
Bada, tira, denbora. 
Beraz, sartu aditza, eta horretan adierazi denbora.
 Nola? Bitxia bada ere, gerundiala (-ela) erabiliz. 
Gerundialak modua, denbora, etabar. adieraz dezakeelako.

erantzuna:
Nik bederatzi urte nituela hasi nintzen organoa jotzen ikasten.


galdera:
Nik era batera pentsatzen dut; zuk, bestera.

AdibideaIkasteko:
Aitak era batera egin zuen; nik, bestera --->Aitak EZ zuen nik BEZALA egin

Komentarioak:
Bi esaldi dituzu. 
Zein galdera dago bietan? 
"nola". 
Bestetik, bi esaldiak kontrajarriak daude.
 "bestera". 
Hortaz, esaldi bakar bat lortu behar duzu,
 ezezkoa, eta modala. 
Ikusi adibidea


galdera:
Gure herrian futbol federazio baten beharra dagoela azpimarratu dute behin eta berriz jokalariek eta futbolaren inguruan dabiltzan beste guztiek.

AdibideaIkasteko:
Hau EZ EZIK, hura ERE behin baino gehiagotan ibili da mendian barrena

Komentarioak:
"ez ezik____ere" erabili baino lehen 
oso garbi behar dugu izan zeintzuk diren
lotu nahi ditugun 
bi elementu horiek.
 Gero "ez ezik" lehenengo elementuaren atzetik jarriko dugu, 
eta "ere" bigarrenaren atzetik.
Gero, gainerako guztia, aldatu gabe, jarri behar duzu atzean

erantzuna:
Jokalariek ez ezik, futbolaren inguruan dabiltzan beste guztiek ere gure herrian futbol federazio baten beharra dagoela azpimarratu dute behin eta berriz.


galdera:
Gure herriaren hizkuntza, guztiz ez bada ere, bere jatortasunean ezagutzeko lan baliotsuak direla uste dut.

AdibideaIkasteko:
Hemen dagoela uste dut ---> Hemen dagoELA+KO+AN nago

Komentarioak:
Goikoan iritzi bat ematen da ("uste dut")
Egon aditza erabiliz 
ba al da iritzia adierazteko egiturarik?

erantzuna:
Gure herriaren hizkuntza, guztiz ez bada ere, bere jatortasunean ezagutzeko lan baliotsuak direlakoan nago.


galdera:
Gure herriko alkateak duen baino diru gehiago duela uste du jendeak.

AdibideaIkasteko:
Gure zuzendaria EZ da jendeak USTE BEZAIN zintzoa

Komentarioak:
Ikusi arrastoari
 "alkate"ari 
"k" hori kendu diotela. 
Eta, tartean, konparatibo bat dugu. 
Kasu hauetan "baino" ren ordez "ez bezain" jarri behar da. 
Eta, hortaz, izenaren ordez ("diru")
 adjektibo bat bilatu behar dela("aberatsa"). 
Tira, ondo lotu gauza guztiak!

erantzuna:
Gure herriko alkatea ez da jendeak uste bezain aberatsa.


galdera:
Inork ez bezala ikasi zuen Pakik gidatzen.

AdibideaIkasteko:
Zuk bezala egiten ditut gauzak -->zuk BEZAIN ONGI egiten ditut gauzak

Komentarioak:
Tira "bezala" konparatiboa da,
baina ez du behar 
konparagairik, adjektiborik, aditzlagunik, adberbiorik atzean, "bezain" konparatiboa, berriz, bai.
 Hori bakarrik bilatu behar duzu,
 zerbait jarri "bezain" hitzaren atzean.

erantzuna:
Inork ez zuen Pakik bezain ongi gidatzen ikasi.


galdera:
Nire anaiak ez du nahi istripuan gertatu zen lekukoak hitz egitea.

AdibideaIkasteko:
Zuk hitz egitea nahi dut ---> zu (-) mintza ZAITEZEN nahi dut

Komentarioak:
Atzeko partea aldatu behar duzu bakarrik,
 hau da, "-tea" ren ordez subjuntibera jarri. 
Kontuan izan "mintzatu" aditza 
nor sistemakoa dela. 
Ea gogoratzen zaren 
"-k" bat 
kendu behar duzula

erantzuna:
Nire anaiak ez du nahi istripuan gertatu zen lekukoa mintza dadin.


galdera:
Trafiko arauak gogortuko balira gidari arrunta ez liteke atera.

AdibideaIkasteko:
Hori gertatuz gero, ez genezake egin --> ...., ez GENUKE egiTERIK izango

Komentarioak:
Goiko "ez liteke atera" aldatu behar duzu. 
Arrastoan "ateratzerik" duzu, ahalerazko esapide baten zatia: "ez DU ateraTZERIK", esaterako. 
Esapide honek ahalera "-tzerik" zatiaren bidez adierazten du,
 ez laguntzailearekin. 
Beraz, laguntzailea ez da ahalerazkoa. 
Gure esaldian, "liteke" dugu, ahalera hipotetikoa. 
Nola arraio ematen dugu "hipotetikoa"?.
 Tira, baldintzek betetzen dute lan hori

erantzuna:
Trafiko arauak gogortuko balira gidari arruntak ez luke ateratzerik izango.


galdera:
Badakit Aurkenek zenbait arazo sortu duela istripua dela medio.

AdibideaIkasteko:
Hori ikusi behar duzu --> horREN ikusLE izan behar duzu

Komentarioak:
Interesgarria egin beharreko aldaketa!.
 Goiko aditz bat, "sortu", 
izen bihurtu behar duzu. 
Eta, horren ondorioz, 
esaldiko elementuen arteko lotura aldatzen da.
 Ikusi: 
"etxea erosi dut" -->"etxeaREN eroslea naiz". 
Izenak LOTU behar dira!.

erantzuna:
Badakit Aurkene zenbait arazoren sortzailea izan dela istripua dela medio.


galdera:
Pelikula ikusten sortutako isiltasunak etxeko guztien poztasuna adierazten zuen.

AdibideaIkasteko:
Kotxea saldu zuen ---> kotxeaREN salTZAILE izan zen

Komentarioak:
Interesgarria egin beharreko aldaketa!.
 Goiko aditz bat, "adierazi", 
izen bihurtu behar duzu. 
Eta, horren ondorioz, 
esaldiko elementuen arteko lotura aldatzen da.
 Ikusi: 
"etxea erosi dut" -->"etxeaREN eroslea naiz". 
Izenak LOTU behar dira!.

erantzuna:
Pelikula ikusten sortutako isiltasuna etxeko guztien poztasunaren adierazle zen.


galdera:
Senide gazteenak, erotu beharrean, hasi ziren telebista pizteko, oihuka.

AdibideaIkasteko:
Burua lehertu beharrean dut --> burua leherTZEKO ZORIAN dut

Komentarioak:
Gogoan izan, "beharrean" hitzak 
hainbat esanahi ezberdin biltzen dituela. 
1.- "ordez" hitzaren sinonimoa
 2.- "behar" aditzaren parekoa
 3.- "zorian" hitzaren sinonimoa. 

Pentsatu ongi mezua eta erabaki. 
Laguntza handi bat ematen dizu arrastoak: "-tzeko ---"

erantzuna:
Senide gazteenak, erotzeko zorian, hasi ziren telebista pizteko, oihuka.


galdera:
Zuk diozun hori benetan gertatua izanez gero, kontuz ibili beharko genuke.

AdibideaIkasteko:
Zuk hori ikasia izanez gero ---> Zuk hori ikasia izanGO BAZENU

Komentarioak:
Euskarak badu, besteren artean, 
gauza bera adierazteko bi aditz-egitura, 
jokatua eta jokatu gabea.
 Gure esaldi honetan biak ezagutuko ditugu.
 Goikoan, baldintza adierazteko jokatu gabeko egitura (-z gero). Horren ordez zuk aditz jokatua behar duzu jarri 
(laguntzailea eta guzti). 
Kontuz! Aditza ez da "gertatu", "izan" baizik.

erantzuna:
Zuk diozun hori benetan gertatua izango balitz, kontuz ibili beharko genuke.


galdera:
Herri honetan ez da oraingoz aurrehistoriaz gizon horrek adina dakienik.

AdibideaIkasteko:
Nik adina daki horrek ---> ni bezain jakintsua da hori

Komentarioak:
Interesgarria honetan egin behar duzun aldaketa. 
"Adina"ren ordez "bezain" jarri behar duzu. 
Gogoan izan "adina"k izenak eskatzen dituela eta nor-k sistema erabiltzera behartzen duela. 
Eta "bezain"k adjetiboak eta, normalean, nor sistemaren barruan erabiltzen dela.
 Beraz, bilatu adjektibo egokia eta bihurtu aditz-sistema. 
Kontuz "k" ergatiboarekin

erantzuna:
Herri honetan ez da oraingoz aurrehistoriaz gizon hori bezain jakintsua denik.


galdera:
Hainbeste jende itxaroten zegoela ikusirik, espetxetik atera zen momentuan bertan negarrari eman zion Felipek.

AdibideaIkasteko:
Etorri zen momentuan hasi zen lanean --->etorTZEAZ BATERA hasi zen lanean

Komentarioak:
Denborazko esaldia, goikoa. "-n momentuan"
Denborazkoa, arrastoa. 
Jakin behar trukaketa nola egin behar den.
 "-tzeaz batera" aditz nagusiari lotzen zaio. 
Eta, hortaz, 
laguntzailea desagertu egiten da.

erantzuna:
Hainbeste jende itxaroten zegoela ikusirik, espetxetik ateratzeaz batera negarrari eman zion Felipek.


galdera:
Liburu batzuk erostekotan, horko liburu-denda horretara joango nintzateke.

AdibideaIkasteko:
Hori egitekotan, egin azkar --> hori egin BEHAR BAduzu, egin azkar

Komentarioak:
Baldintzen arteko trukaketa. 
Goikoan "-tzekotan" dagoen lekuan 
baldintza jokatu bat behar duzu erabili. 
Gogoan izan 
"-tzekotan" = "BEHAR BA-" 
izaten dela, normalean.

erantzuna:
Liburu batzuk erosi behar banitu, horko liburu-denda horretara joango nintzateke.


galdera:
Liburua, dakarren egituragatik, hitz lauz egina da; ez bertsotan.

AdibideaIkasteko:
atzo egin zuten, ez gaur ---> EZ dute gaur egin, atzo BAIZIK

Komentarioak:
"baizik" dugu arrastoa. 
Bitxia bada ere, beti honela betetzen da: 
Ez........ , ............ baizik. 
Hau da, baizik erabiltzean, esaldi nagusia ezezkoa da.

erantzuna:
Liburua, dakarren egituragatik, ez da bertsotan egina, hitz lauz baizik.


galdera:
Marisak Susanaren antza du eta Susanak Marisarena.

Komentarioak:
Tira, "elkar" egitura menderatu behar duzu
Kontuan izan 
"elkar" deklinatzen dela. 
Kasu honetan "elkar" + "-ren antza"

erantzuna:
Marisak eta Susanak elkarren antza dute.


galdera:
Lo gelditu nintzen, hain nekaturik nengoenez gero!

AdibideaIkasteko:
HAIN pozik nengoen, NON oihuka hasi BAInintzen

erantzuna:
Hain nekaturik nengoen, non loak hartu baininduen.


galdera:
Txertoak indarrik ez hartzeko, txistuz ondo-ondo bustitako mukizapiarekin garbitzen zioten haurrari txertoaren zauritxoa.

Komentarioak:
Lehenik eta behin, kontuan izan,
 goiko bi esaldi horiek kontrako ordenean jarri behar dituzula. Arrastoa "har" duzu, hau da, "hartu" aditzaren erroa, eta horrek pista ederra ematen digu. Helburua adierazten du goiko "hartu" aditzak?- BAI!.  Hortaz, subjuntibera behar dugu. Galderak. Nork? Txertoa, Zer? Indarra Denbora? Lehen-aldia.   
ZUEN----> (kendu "u" hori) --> (jarri "za" utzitako lekuan).
 Z +(e) + ZA + N

erantzuna:
Txistuz ondo-ondo bustitako mukizapiarekin garbitzen zioten haurrari txertoaren zauritxoa, txertoak indarrik har ez zezan.


galdera:
Txindoki zorrotza da; Aizkorri ez da hainbeste.

AdibideaIkasteko:
Ni azkarra naiz; zu ez hainbeste ---> Zu EZ zara ni BEZAIN azkarra

Komentarioak:
Bi esaldi. Bakar batean bildu behar dituzu. 
Bigarren esaldian "hainbeste" konparatzailea.
 Konparazioa erabiliko dugu gure esaldian. 
Goiko esaldietako bat ezezkoa, bestea baiezkoa. 
Honelako egoera baten aurrean, normalean, 
"ez adina", "ez bezain" erabiltzen dira. 
Oraingo honetan "bezain" behar dugu, 
konparagaia izena ez delako (izenekin "adina" erabili behar)

erantzuna:
Aizkorri ez da Txindoki bezain zorrotza.


galdera:
Txipiroi frijituen usaina usnatzen zuen neurrian listuz betetzen zitzaion ahoa.

AdibideaIkasteko:
Hori egiten duzuN NEURRIAN ----> hori egin (-) AHALA

Komentarioak:
Tira! Hartu goiko esaldiko "neurrian" hitza, 
kendu, 
eta beraren ordez "ahala" jarri.
 Baina.... "ahala" hitzari 
ez zaio batere gustatzen ondoan...... zera... izatea. 
 (kendu laguntzailea)

erantzuna:
Txipiroi frijituen usaina usnatu ahala listuz betetzen zitzaion ahoa.


galdera:
Ubideak berritzea, urak egindako sakonak berdintzea, larreak ebakitzea... baztertu egiten dituzte gaurko baserritar gazteek.

AdibideaIkasteko:
Dirua baztertu behar da --> diruaRI muzin egin behar ZAIO

Komentarioak:
Arrastoa ez da egitura bat, 
hitz bat baizik. 
"muzin" hitzaren sinonimo bat bilatu behar dugu goiko esaldian. Beraz, "baztertu" hitzaren ordez 
jarri "muzin" eta kito!.
 
Baina....  "muzin" aditzak 
deklinazio berezia eskatzen du.

erantzuna:
Ubideak berritzeari, urak egindako sakonak berdintzeari, larreak ebakitzeari... muzin egiten diote gaurko baserritar gazteek.


galdera:
Udan gaudela! Udan gaudela! zioen, hiru kenduta, plazako jende guztiak.

AdibideaIkasteko:
Bost KENDUTA denok onartu zuten ---> bostEK izan ezik, denok onartu zuten

Komentarioak:
Nire gustoko trukaketa duzu begi aurrean!.
 Arrastoan "ezik" duzu (izan ezik). 
Zeren truke? 
Bada, goiko esaldian oso sinple omen den egitura duzue...
"kenduta" 
(baina gazteleraz pentsatuta inoiz erabiliko ez duzuena). 
Jarri "izan ezik" horren lekuan eta. ... 
(kontuz! "hiru" hitza subjektua dugu esaldi berrian)

erantzuna:
Udan gaudela! Udan gaudela! zioen, hiruk izan ezik, plazako jende guztiak.


galdera:
Hain tontoa zela ohartu nintzenean, gertatutako guztia merezia zeukala pentsatu nuen.

AdibideaIkasteko:
Hain handia zela konturatu nintzenean---> Zein handia zen konturatu nintzenean

Komentarioak:
Arrastoak garbi uzten dizu zer eskatzen dizuten. 
Zergatik hain garbi? 
Bada, Galderak egiteko egiturek (kasu honetan, "zein") 
galderak sortzen dituzte, 
eta esaldi baten menpean daudenean, zehar galderak.
 Eta hortaz, "-n" bat jarri behar duzu

erantzuna:
Zein tontoa zen ohartu nintzenean, gertatutako guztia merezia zeukala pentsatu nuen.


galdera:
Hainbeste iskanbila sortzeko hobe da etxean geratu.

erantzuna:
Hainbeste iskanbila sortzez gero, hobe da etxean geratu.


galdera:
Hainbeste lan egiten zuelako, berehala porrot egin zuen.

AdibideaIkasteko:
HAINBESTE ardo hartu zuen, NON ezin BAITzen ongi ibili

erantzuna:
Hainbeste lan egiten zuen, non berehala porrot egin baitzuen.


galdera:
Guk hainbeste ordu eta izerdi eman ondoren merezi du lanari ekitea.

AdibideaIkasteko:
Ez du merezi guk negarrari eman di + EZA + iogu + N

Komentarioak:
Merezi aditzarekin bi egitura erabil daitezke.
 Goiko esaldian baduzu bat ---> "-tzea". 
Zure esaldian bestea erabili behar duzu ---> subjuntibera. Kontuan izan 
Guk(subjektua) hari (nori) 
Beraz ---> "diogu". 
Sartu "eza" bat "i" letraren ondoren eta listo!

erantzuna:
Guk hainbeste ordu eta izerdi eman ondoren merezi du lanari ekin diezaiogun.


galdera:
Zuk hamazazpi urte dituzu baina nik hamazortzi.

AdibideaIkasteko:
Nik arazo asko ditut, baina zuk gehiago-->nik EZ dut zuk+ ADINA arazo

Komentarioak:
Goiko esaldiak, biak, baiezkoak dira.
 Eta zuri ezezko bat egiteko eskatzen dizute. 
Baina mezu bera eman behar duzu. 
Horrelakoetan trikimailua bi buelta ematea da,
 hau da, "zu handia zara" + bi buelta (ez, handia->txikia) 
---> zu EZ zara TXIKIA. 
Erabili "adina" zure esaldian. (konparatzen den elementu bati estu loturik jarri behar duzu "adina")


galdera:
Gizon karreraduna zen Indalezio, baina medio handirik ez eta lanean hasi behar izan zuen.

AdibideaIkasteko:
Dirurik ez eta etxean gelditu behar --> Dirurik EZEAN etxean gelditu behar

Komentarioak:
Arrastoa "ezean" duzu, hau da, ezezko baldintza. 
Baina goiko esaldian ez da agerian baldintzarik. 
Ezezkorik ikusten al duzu?.  
Begiratu nola trukatu ahal duzun!.

erantzuna:
Gizon karreraduna zen Indalezio, baina medio handirik ezean lanean hasi behar izan zuen.


galdera:
Orain ez da garirik ereiten; ez da jotzen

AdibideaIkasteko:
Aspaldi ez da edaten bulegoan ---> Aspaldi UTZI zitzaion edaTEARI bulegoan

Komentarioak:
Aldaketa txikia eta bitxia!. 
Goiko esaldia ezezkoa da. Behekoan "ez" hori ez da erabiliko, 
eta horren ordez, "utzi" aditza erabili behar duzu gauza bera adierazteko. 
"egiten EZ denari UTZI ZAIO" 
Gogoan izan "utzi" aditzak, esanahi honetan, "-ri" eskatzen duela, eta aditz nagusiek, deklinatzen direnean, "-tze" zatia erabili behar dutela lotura behar bezala egin ahal izateko.

erantzuna:
Orain garia ereiteari eta jotzeari utzi egin zaio.


galdera:
Haien gurasoek poz galanta hartuko zuten atzokoan.

Komentarioak:
Konturatu zaitez 
arrastoaren hitza (makala) 
goiko esaldiko beste hitz baten antonimoa dela (galanta).
 Hortaz, zure esaldia ezezkoa izan behar da, 
mezua mantentzearren.

erantzuna:
Haien gurasoek ez zuten poz makala hartuko atzokoan.


galdera:
Haietako inork erdaraz ez zekielako, izenak hartu beste lanik ez zuten egin

AdibideaIkasteko:
Jendeari deitu BESTE lanIK ez duzu egin ---> jendeari deitu BAINO ez duzu egin

Komentarioak:
Ezagutzen al duzu "besterik ez" egitura?. 
Hortaz, ondotxo dakizu "besterik ez" egituraren ordez, zenbaitetan, "baino ez" jar daitekeela. 
Eta arrastoan "baino" duzu. 
Hala ere, goiko esaldian ez da "besterik ez" agertzen. 
Baina, bai "beste lanik ez". 
Eta honela ulertu behar duzu --> beste (lan)ik ez ~ = besterik ez

erantzuna:
Haietako inork erdaraz ez zekielako, izenak hartu baino ez zuten egin.


galdera:
Hain geldirik zegoen, postea zela uste nuen.

AdibideaIkasteko:
Tontoa zela uste nuen ----> TontoTZAT HARTU nuen

erantzuna:
Hain geldirik zegoen, postetzat hartu nuen.


galdera:
Zeregin handirik ez zuenez, azken egunetako oroimenei buruzko pentsakizunak grabatzen hasi zen.

AdibideaIkasteko:
Botatzen hasi zen ---> botatzeARI ekin zion

Komentarioak:
Tira, 
esaldi luze honetan, 
zati txiki bat besterik ez da aldatu behar: 
"-tzen hasi" ren ordez
 "-ri ekin" jarri behar duzu.

erantzuna:
Zeregin handirik ez zuenez, azken egunetako oroimenei buruzko pentsakizunak grabatzeari ekin zion.


galdera:
Zeruak ate bakarra omen du. Infernuak, aldiz asko.

AdibideaIkasteko:
Nik hiru kotxe ditut. Zuk gehiago --> Nk EZ dut zuk(2)+ adina +kotxe (konparagaia)

Komentarioak:
Goiko bi esaldiak baiezkoak dira, 
eta zuk ezezkoa erabili behar duzu. 
Goiko esaldien arteko erlazioa konparazioa da.
 Laburbilduz: esaldi konparatibo bat asmatu behar dugu, ezezkoa dena (bi buelta eman behar: ez + berdin = ezberdin). Zeintzuk dira konparatzen diren bi elementuak? (izenak direnez "adina" behar dugu erabili). Konparagaia "zenbat ate" dugu. 
Ordena: 2garren elementua + adina + konparagaia("ate").


galdera:
Zigarroak saltzen nituen, baina erre ere bai. Erre saldu baino gehiago

Komentarioak:
Konparatiboa duzu goikoan, 
konparatiboa egin behar duzu zurean ere. 
Esaldiaren antolamendua oso garbi behar duzu izan!. 
Bilatu konparatzen diren bi elementuak. 
Eta hori jakinda, 
"baino" hitzari estu loturik, aurrean, 
konparatzen den elementu bat jarri behar da.
 Gure kasuan maila gutxiagoko elementua

erantzuna:
Gehiago ziren erretzen nituen zigarroak, saltzen nituenak baino.


galdera:
Zigortu ere gupidarik gabe zigortu zuen lapurra; beretzat, hala ere, ez zen aski.

AdibideaIkasteko:
Ongi jokatu zuten; hala ere triste! ---> Ongi jokatu ARREN, triste gelditu ziren!

Komentarioak:
Goiko esaldian aurkaria duzu ("hala ere"). 
Arrastoa kontzesiboa ("arren"). 
Gogoan izan "hala ere", normalean, 
bigarren esaldian jartzen dela, 
eta "arren" lehenengo esaldian. 

 Ikusi adibidea!

erantzuna:
Lapurra zigortu ere gupidarik gabe zigortu arren, beretzat ez zen aski.


galdera:
Irribarre horren atzetik nork sinetsiko luke euskal esamolde adierazkorren biltzaile bat dagoenik?

erantzuna:
Sinets ote daiteke irribarre horren atzetik euskal esamolde adierazkorren biltzaile bat dagoela?.


galdera:
Irtenbide errazak proposatu ditu zuzendariak, baina egingaitzak dira. Hori da nik argitu nahi nuena.

AdibideaIkasteko:
Patatak ekarri ditu. Oso garestiak dira --> Ekarri dituEN patatak oso garestiak dira.

Komentarioak:
Tira! Bi esaldi. 
Bigarrenari ZER argitu nahi duen galdetzen badiozu 
aurreko esaldi osoa duzu erantzun moduan. 
Horrelakoetan, konpletibo baten aurrean zaude (-ela, -n, -nik). Hala ere, hasierako bi esaldi horiek ere lotu behar dituzu. 
Egin gauza bera! 
ZER dira egingaitzak? Kasu honetan ez da esaldi osoa erantzuna, "irtenbide errazak" baizik (izen bat baizik)
 Horrelakoetan erlatibo bat moldatu behar duzu

erantzuna:
Zuzendariak proposatu dituen irtenbideak errazak baina egingaitzak direla argitu nahi nuen.


galdera:
Itaurrean ibili behar genuen, eta goiz jaiki ohatzetik mezatara garaiz eta eskolara berandu ez ailegatzeko.

AdibideaIkasteko:
Hori egin zuten  zuek ez joateko --> hori egin zuten zuek joan ez ZINTEZTEN

Komentarioak:
Esaldi luzea, baina aldaketa gutxi.
 Trikimailu bat: 
Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada, 
ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dutela ariketa egileek. 
Goikoan, gainera, "-tzeko" helburuzkoa duzu. 
Hortaz, subjuntibera behar dugu.
 Zein da subjetua? Gu Denbora? Lenenaldian

erantzuna:
Itaurrean ibili behar genuen, eta goiz jaiki ohatzetik mezatara garaiz eta eskolara berandu ailega ez gintezen.


galdera:
Itsasoan barna sartzen zaren neurrian lehorra txikitu egiten dela begitantzen zaizu.

AdibideaIkasteko:
Lan egiten duzun neurrian --->  lan egin AHALA

erantzuna:
Itsasoan barna sartu ahala lehorra txikitu egiten dela begitantzen zaizu.


galdera:
Izeko moja baten eraginez hasi nintzen lehenengo erredakzioak idazten, hamabi urterekin.

AdibideaIkasteko:
Gurasoen eraginez ibili nintzen neska horrekin -->GurasoEK eragin NINDUTEN ..

Komentarioak:
Interesgarria. 
Hitz aldagarria "eragin" duzu. 
Goikoan, deklinaturik agertzen da ("-ren eraginez"). 
Baina arrastoak behartzen zaitu aditz modura erabiltzera.
 Nola aldatzen da deklinazioa?. 
"Noren eraginez" izatetik "NorK eragin" izatera pasatzen da. Horrek berekin dakar laguntzailea jarri beharra.

erantzuna:
Izeko moja batek eragin ninduen lehenengo erredakzioak idaztera, hamabi urterekin.


galdera:
Izurrite horien errealitatea aski ezaguna dugu eta, gainera, jasan ere egin behar izaten dugu zoritxarrez.

AdibideaIkasteko:
Hori egina dago eta ikasia ere ---> Egina EZ EZIK, ikasia ERE badago

Komentarioak:
Goioan "eta" emendiozko lotura dugu. 
Behean "ez ezik___ere" emendiozko lotura.
 Baina garbi izan behar duzu lotu behar ditugun bi elementuak zeintzuk diren.
Zertarako? 
Ba, lehenengo elementuaren atzetik "ez ezik" paratzeko, 
eta bigarrenaren atzean "ere" jartzeko.

erantzuna:
Izurrite horien errealitatea aski ezaguna ez ezik, jasan ere egin behar izaten dugu zoritxarrez.


galdera:
Jaialdira ahalik eta jende gehien ekartzea komeni da.

Komentarioak:
"ekar"  duzu arrastoa.
 Horrek, zuzenean, ahalera, subjuntibera edo agintera formak erabiltzera garamatza. 
"komeni da" hitz multzoak subjuntiberaz hitz egiten digu.

erantzuna:
Guk jaialdira ahalik eta jende gehien ekar dezagun komeni da.


galdera:
Jainko guztiz ahaltsua, zure esanetara gauzkazulako, lagun iezaguzu heriotzako orduan.

AdibideaIkasteko:
Ama, gurekin bizi zarelako, lagundu! --->gurekin bizi zaren HORREK lagundu

Komentarioak:
Begira "horrek" arrastoa berezia duzu. 
Goian ez omen dago horren erreferentziarik. 
Baina! Gogoan duzu erlatibo esaldi berezi horiek? 
" artista naizen hau (ni)" 
Horixe!. 
Erlatibo bat sortu behar duzu hasierako esaldiarekin.
 Ea lortzen duzun! 
(kendu -lako)

erantzuna:
Zure esanetara gauzkazun Jainko guztiz ahaltsu horrek lagun iezaguzu heriotzako orduan.


galdera:
Jainkoa lagun, bihar bertan ekingo diogu lanari.

Komentarioak:
Ez nekatu burua!. 
"Jainkoa lagun" zatiari 
erantsi "dugula" 
eta kito!

erantzuna:
Jainkoa lagun dugula, bihar bertan ekingo diogu lanari.


galdera:
Jainkoak dizula hau eta hura San Matiasen gisan irabazteko grazia.

Komentarioak:
Ez nekatu burua!. 
"Jainkoak dizula" zatiari
 erantsi "eman diezazula"
 eta kito!

erantzuna:
Jainkoak eman diezazula hau eta hura San Matiasen gisan irabazteko grazia.


galdera:
Jakina zen alferrikakoa zela hura ikustera joatea, zeren gau eta egun oihuka eta maldizioka ari baitzen eta, gainera, ez zuen inor ezagutzen.

AdibideaIkasteko:
Hor ari zen, eta, gainera, etxean ere ---> hor aritzeAZ GAIN, etxean ere

Komentarioak:
Oso esaldi luzea. Eta bi aldaketa. 
"-z gain" jartzeko kontuan izan 
"eta" emendiozko bat bilatu behar duzula goiko esaldian. 
"-z gain" aditz nagusiari lotzen zaio.
 Zein da "ari" ren aditz nagusia?. 
Bigarren aldaketa, "bait-" duzu. 
Tira, "ari" aditzari "-z gain" sartu diozunez 
ezin duzu "bait" mantendu.
 Hortaz, bigarren parteari erantsi behar diozu

erantzuna:
Jakina zen alferrikakoa zela hura ikustera joatea, gau eta egun oihuka eta maldizioka aritzeaz gain, ez baitzuen inor ezagutzen.


galdera:
Nire burua ez da orain hogei urteko hura, eta liburu hau orduko nire buruaren etekina da eta ez gaurko nire buruarena.

AdibideaIkasteko:
Gaur egingo dugu eta ez bihar---> Bihar EZ dugu egingo, gaur BAIZIK

Komentarioak:
Ahaztu lehenengo esaldia, 
eta bigarren eta hirugarrenekin geldituko gara.
Goikoan hauxe dugu: "eta ez". 
Arrastoari jarraiki, hauxe jarri behar dugu:
"ez.... , .... baizik". 
Konturatzen bazara ordenaren aldaketa besterik ez da
. Ezezko mezua aurrean, 
eta baiezkoa atzean + baizik

erantzuna:
Nire burua ez da orain hogei urteko hura, eta liburu hau ez da nire gaurko buruaren etekina, orduko nire buruarena baizik.


galdera:
Nire etxetik joan zedin eman nion baietza.

AdibideaIkasteko:
zure kotxetik atera zedin...    ---->  ZuRI kotxetik atera ZEKI + ZU + N

Komentarioak:
Agian arrastoan ez duzu ezer berririk ikusten,
 baina bai, gauza garrantzitsu bat aldatu dute
Goiko esaldian "nire" duzu, eta arrastoan "niRI". 
Horrek behartzen zaitu laguntzailea aldatzera. (Nori elementua baldin badu esaldi batek, laguntzaileak nor-NORI edo nor-NORi-nork izan behar du nahitaez). Beraz "zedin" jarri beharrean zer? Nor-nori subjuntibera guztiak honela hasten dira: DAKI(orain) edo ZEKI(lehen). Bakarrik "niri" jartzea falta zaizu.

erantzuna:
Niri etxetik joan zekidan eman nion baietza.


galdera:
Nire gogo eta nahia ahotan hartu dutenez gero, zilegi izan bekit neronen mingainez adieraztea.

AdibideaIkasteko:
Berandu etorri direnez gero, banoa ---> Banoa, berandu etorri BAITira

Komentarioak:
Kausalen arteko trukaketa.
 "-nez gero" kendu 
eta "bait-" jarri.
Kontuan hartzekoak:
"Bait-" + "-d" = "bait". 
"bait-"  bigarren esaldian jarri ohi da, ez lehenengoan;
 beraz, esaldien ordena aldatu behar duzu

erantzuna:
Zilegi izan bekit neronen mingainez adieraztea, nire gogo eta nahia ahotan hartu baitute.


galdera:
Handiak bezala gaztetxoak gaur azkar hasten dira munduan zehar ibiltzen eta bazterrak ezagutzen.

AdibideaIkasteko:
Zikinak EZ EZIK, ganoragabeak ERE izaten dira, gaur egun, irakasle asko

erantzuna:
Handiak ez ezik, gaztetxoak ere gaur azkar hasten dira munduan zehar ibiltzen eta bazterrak ezagutzen.


galdera:
Haurra eskolatik noiz etorriko zain egoten bagara ere, joaten ikusteak ez digu penarik ematen.

Komentarioak:
Kontzesiboen arteko trukaketa. 
Kontuan izan "ba- ere" egiturak laguntzailea behar duela, 
baina "nahiz eta" egiturak ez du behar, 
baldin eta esaldia ulertzeko beharrezkoa ez bada.
 Ariketa honetan, zoritxarrez, 
aditz laguntzailea mantentzea beharrezkoa denez, 
jakin behar duzu nola markatu behar duzun. 
Ikusi adibidea!

erantzuna:
Nahiz eta haurra eskolatik noiz etorriko zain egoten garen, joaten ikusteak ez digu penarik ematen.


galdera:
Haurra negarrez ari bazen ere ez nion kasurik egin, bai bainekien onik zegoela.

AdibideaIkasteko:
Ongi dago, ongi ikusten baitut ----> Ongi ikusten dudaNEZ GERO, ongi dago

Komentarioak:
Kausalen arteko trukaketa. 
Ez egin kasurik "ba- ere" egiturari, 
bere horretan mantendu behar baita.
 Goikoan "bait-" kausala duzu, bigarren esaldian. 
Arrastoa "-nez gero" kausala dugu, 
eta hasierako esaldiari lotu behar diozu. 
Beraz, esaldien ordena aldatu behar duzu

erantzuna:
Haurra onik zegoela nekienez gero, ez nion kasurik egin, negarrez ari bazen ere.


galdera:
Norbait mindu daitekeen beldurrez denei atea zabaltzen bazaie, txapelketari kategoria kentzen zaio eta bertsozaleei parre egiten.

AdibideaIkasteko:
Hori egiten bada, balioa galtzen du ---> Hori egiTEA balioa galTZEA DA

Komentarioak:
Goiko esaldia baldintza egitura dugu 
"zabaltzen bazaie --- ---- kentzen zaio". 
Arrastoan "zabalTZEA" dugu. 
Beraz honelako egitura erabiliko dugu: 
" atea zabaltzea zer da?" 
Bada, 
"kategoria kentzea eta......."

erantzuna:
Norbait mindu daitekeen beldurrez denei atea zabaltzea txapelketari kategoria kentzea eta bertsozaleei parre egitea da.


galdera:
Gaur, indarra izatea bezain merituzkoa da lantzea eta saiatzea.

AdibideaIkasteko:
Hori bezain merituzkoa da gurea ---> horreK adina meritu du gureaK

Komentarioak:
Konparatiboak dira bi esaldiak. 
Goikoan "bezain" eta zurean "adina". 
Zertan eragiten du trukaketak?
 Bada, "bezain" honek adjetiboak erabiltzen dituela,
 eta "adina" k izenak. 
Hortaz, zure lana da adjetiboak izen bihurtzea

erantzuna:
Gaur, indarra izateak adina meritu du lantzeak eta saiatzeak.


galdera:
Gaur egun arrantzaleak egoera larrian bizi direla ematen du.

AdibideaIkasteko:
Ematen du etorri dELA ----> antza denez, etorri da(-)

erantzuna:
Antza denez, gaur egun arrantzaleak egoera larrian bizi dira.


galdera:
Gauza bat bakarrik esan zidan: isilik egoteko.

AdibideaIkasteko:
Bakarrik hori aipatu zuen ---> hori besterik ez zuen aipatu

Komentarioak:
"besterik" agertu...  eta 
"ez" bat jarri behar dugula etorri behar zaigu burura. 
Horrek ezezko esaldien ordena menperatzen dugun ala ez islatuko du. 
Gogoratu "ez" eta "aditzaren laguntzailea" estu loturik joaten direla, 
eta honek esaldiaren ordenari eragiten diola.


galdera:
Gauza bat bakarrik ulertu nion: gauzak berak esan bezala egiten bagenituen pozik ibiliko ginela.

AdibideaIkasteko:
gauza bat ulertu nion bakarrik ---> gauza bat besterik ez nion ulertu

erantzuna:
Gauzak berak esan bezala egiten bagenituen pozik ibiliko ginela besterik ez nion ulertu.


galdera:
Gauza bera behin eta berriz esan eta esan ari zen. Horregatik aspertu ginen.

Komentarioak:
Goiko esaldian eta arrastoan 
esanahi kausala duten bi letra multzoak daude. 
Goian "horregatik" 
eta arrastoan "-elako". 
Aldaketa bakarra? 
Zure erantzunean esaldi bakar bat lortu behar duzula. 
Lasai ia, ia ez da ezer aldatzen

erantzuna:
Gauza bera behin eta berriz esan eta esan ari zitzaigulako aspertu ginen.


galdera:
Inbertsio ugariago lortzen denean hasiko da Euskal Herriko ekonomia burua jasotzen.

AdibideaIkasteko:
hori bukatzen duzunean deitu! --> hori bukatu BEZAIN LASTER deitu!

Komentarioak:
Arrastoari begiratzen badiogu
 ziuraski ez dugu jakingo zer aldatu behar ote dugun. 
Beraz, iker dezagun goiko esaldia. 
Zein egitura ikusten duzu? "-nean" denborazko egitura.
 Horren ordez ba al dugu beste denborazko bat,
 laguntzailea kendu eta aditz nagusiaren atzean jartzen dena? 

Bai, 
"bezain laster"

erantzuna:
Inbertsio ugariago lortu bezain laster hasiko da Euskal Herriko ekonomia burua jasotzen.


galdera:
Nola pentsa dezakegu gaueko orduotan kalera ateratzea?

AdibideaIkasteko:
Nola ausartu zara hori egiten? --> Hori egiTEA ERE!

Komentarioak:
Harridura-esaldia sortu behar duzu. 
Arrastoa "ere!" duzu. 
Ezagutzen al duzu "-tzea ere" egitura?
 Bada, horixe erabili. 
Ezagutzen ez baduzu, 
ikusi adibidea!

erantzuna:
Gaueko orduotan kalera ateratzea pentsatzea ere!.


AdibideaIkasteko:
Zuri malkoak jarioko zaizkizu(lehenaldian?)Hartu jARIo->"ari" zatia eta zE+(a)ri+zkizu+n

Komentarioak:
Arrastoak bakarrik esaten digu 
"nori" eskatzen duen aditz bat erabili behar dugula.
 Zein? 
Malkoen isuria irudikatu ahal duen aditz bat.
 "jario" aditz trinkoa. 
Gogoan izan "nor-nori" sistema erabiltzen duela. 
Eta, hortaz, 3. Pertsona jarri behar dugunez,
"zaio" laguntzailearen antzeko bat izango dugula.


galdera:
Kaleko isiltasun erori horrekin aldizkarietan sarri irakurritakoak etortzen zaizkit gogora.

AdibideaIkasteko:
Hori ikustean neska etorri zitzaizun gogora-->Hori ikusteaK neska gogorARAZTEN zizun.

Komentarioak:
Hartu goiko esalditik honako zatitxo hau: 
"etortzen zaizkit gogora". 
Horren ordez erabili "gogorARAZTEN". 
Horrela arrastoa erabiltzea lortu dugu. 
Baina bidean 
nor-nori izatetik nor-nori-nork izatera pasatu da. 
Orduan, 
Nork?
 Zer?.

erantzuna:
Kaleko isiltasun erori horrek aldizkarietan sarri irakurritakoak gogorarazten dizkit.


galdera:
Kanpoko atea ireki eta zakurra zaunka hasi zen.

Komentarioak:
Goiko esaldian "ka hasi" ren ordez
 "ekin" aditza sartu behar dugu, 
eta beraz, "-ri ekin" tartekatu behar duzu zure esaldian, 
gehi nor-i-k laguntzaile bat. 
Baina nola sartzen zaio "-ri" edo deklinabide kasu bat aditz nagusiari. 
Tira, "loturatxo bat behar duzu:
 "-te"

erantzuna:
Kanpoko atea ireki eta zakurrak zaunka egiteari ekin zion.


galdera:
Lurrikara edo horrelakoren batek mugitu ezean, ez zen hura eguneroko siesta gozotik aterako zuenik.

AdibideaIkasteko:
Hori egin ezean, beste zerbait egiten zuen ---> Hori egiTEN ez BAzuen, beste ....

Komentarioak:
Baldintzen arteko trukaketa. 
Ezagutzen al duzu "ezean" egitura?. 
Gogoan izan ezezko baldintza dela,
 eta, hortaz, zure esaldian ezezko baldintza sartu behar duzu
. Ez, ez da baldintza hipotetikoa!

erantzuna:
Lurrikara edo horrelakoren batek mugitzen ez bazuen, ez zen hura eguneroko siesta gozotik aterako zuenik.


galdera:
Perretxerako bidean ez genuen gure artean hitz gehiago esan.

AdibideaIkasteko:
Ez zenuten zuen artean hitzik esaten--> ez zeNIOten ELKARRI hitzik esaten

Komentarioak:
Goiko "gure artean" jarri beharrean, 
"elkarri" sartu behar duzu zure esaldian. 
Honek berekin aldaketa txiki bezain inportantea dakar. "elkarri" hitzak "nori" deklinabidea du, eta BETI, "nori" deklinabideak laguntzailean izan behar du islada.
 "genuen" nor-k sistemakoa da eta "nori" sartu behar denez, 
nor-NORI-nork sistema erabili behar. Gogoan izan "elkar" hitzak 3. Pertsona eragiten duela.

erantzuna:
Perretxerako bidean ez genion elkarri hitz gehiago esan.


galdera:
Petiri eta Miñiku gorputzez eta ariurriz tankera desberdinetakoak izan arren, adiskide zinak eta minak dira inor gutxi bezala.

AdibideaIkasteko:
Horrela egin arren, pozik gaude---> pozik gaude, NAHIZ ETA horrela egin duzuN

Komentarioak:
Kontzesiboen arteko trukaketa. 
"arren" jarri beharrean "nahiz eta" jarri behar duzu.
 Kontuan hartzeko bi gauza:
 Ariketa honetan "nahiz eta -N" duzu, 
laguntzailea mantentzearren.
 Esaldien arteko ordena aldatzera behartzen zaitu arrastoak.

erantzuna:
Petiri eta Miñiku adiskide zinak eta minak dira inor gutxi bezala, nahiz eta gorputzez eta ariurriz tankera desberdinetakoak diren.


galdera:
Pikutara joan zaitez. Ez dut beste desiorik.

erantzuna:
Pikutara joan zaitezen beste desiorik ez dut.


galdera:
Pilarrek Bixenteri kontu goxoak esan zizkion eta baita Bixentek Pilarri ere.

AdibideaIkasteko:
Hark aitari esan zion; baita aitak hari ere ---> Aitak eta hark ELKARRI esan ZIOTEN

Komentarioak:
Goikoa laburbildu eta txukundu ahal da 
"elkar..." erabiliz. 
Lehenik eta behin, nola deklinatu behar dugu "elkar" hitza?. Goikoan, Nork Nori erlazioa dagoenez, "elkaRRI" erabili behar duzu. 
Beraz, Nork? Pilarrek eta Bixentek. Nori? Elkarri. 
Zer? Kontu goxoak.
 Hau da, Haiek -- Hari ---plurala. = zizkioten.

erantzuna:
Pilarrek eta Bixentek kontu goxoak esan zizkioten elkarri.


galdera:
Ezertxo ere esan gabe, aulkitik altxa, atea ireki eta Perretxe bordako bidea hartu zuen.

Komentarioak:
Bi auzi dituzu. 
"Txintik ATERA" da esamoldea.  
 "bideARI EMAN" da 
erabili behar duzun bigarren esamoldea.
 Baina "-ari" erabili behar duzunez,
 nor-i-k sistema erabiltzera derrigortuta zaude

erantzuna:
Txintik ere atera gabe, aulkitik altxa, atea ireki eta Perretxe bordako bideari eman zion.


galdera:
Ezin aurkitu nezakeen lanik sortu ninduen lurrean. Horregatik alde egin behar izan nuen Ameriketara.

AdibideaIkasteko:
Hona ekarri ezin duzuNEZ GERO, beste bide bat bilatu behar dugu

Komentarioak:
Bi esaldi dituzu goian. 
Zerk lotzen ditu?
 "horregatik". 
Bada, horren ordez, "-nez gero" jarri behar duzu, 
aditz laguntzaile bati lotuta. 
Kontuan izan "-nez gero" egitura 
bi esaldien artean geratu behar dela
 (eta aditz laguntzaileari lotuta)

erantzuna:
Sortu ninduen lurrean lanik ezin aurki nezakeenez gero, alde egin behar izan nuen Ameriketara.


galdera:
Ezin dezaket hori gaur, behintzat, adierazi.

Komentarioak:
Ahalera lantzen du ariketa honek
. Ahalera forma berezi bat:
"-tzerik" (-tzea).
Zein aditzek laguntzen dio?

erantzuna:
Gaur, behintzat, ez dut hori adierazterik.


galdera:
Ezin kontatu nire kontuak ilobei. Horrek ematen dit pena handia.

AdibideaIkasteko:
(Gaur goizean egin ezin)aK (amorrarazten nau)

Komentarioak:
bi esaldiak lotu behar dituzu. 
Zein da hitz gakoa? 
"horreK". 
Arrastoan ikusten duzunez, "ezin" aditzak hartu du "k" hori. Beraz dena horren inguruan antolatu behar duzu, 
hasierako esaldi osoa "ezinak" hitzaren aurrean 
eta bigarrren esaldia atzean. 
Ea ez zaren galtzen eginkizun honetan!

erantzuna:
ilobei nire kontuak kontatu ezinak ematen dit pena handia.


galdera:
Ongi bizi dena inguruan dituen etsaiak garaitu ondoren baizik ezin etxera daiteke.

AdibideaIkasteko:
Ikusi ondoren baizik ezin da atera-->ikusten dueNEAN BAKARRIK atera DAITEKE

Komentarioak:
Bi aldaketa egin behar dira. 
Lehenik, denborazkoa. "ondoren" ---> "-nean"
 (laguntzailea jarri behar). 
Bigarrenik, "baizik ez" ---> "bakarrik" 
(baiezko esaldi bihurtu behar dugu goiko ahalerazko esaldia).

erantzuna:
Ongi bizi dena inguruan dituen etsaiak garaitu dituenean bakarrik etxera daiteke.


galdera:
Gogora beza nire aurkakoak nire asmoak bete egiten ditudala. Horrelakoxea naiz ni.

AdibideaIkasteko:
Asko jaten dut. Horrelakoa naiz ---> Asko jaten DUEN HORIETAKOA naiz

Komentarioak:
Goiko bi esaldiak lotu behar dituzu. 
Arrastoak berak esaten dizu (-n) zer erabili behar duzun. Erlatiboa. 
Baina, egitura berezi bat ezagutu behar duzu: 
"-n horietakoa izan". 
Hori erabiliz dena ongi!

erantzuna:
Gogora dezala nire aurkakoak bere asmoak betetzen dituzten horietakoa naizela ni.


galdera:
Ez da elizkoia baina, halere, Santa Zezilia eguna poz handiz ospatzen du; horrelakoa da gure Zezilio.

AdibideaIkasteko:
Sanferminetan mozkortzen da --> Sanferminetan mozkortzen direNETAKOA da

Komentarioak:
Bi aldaketa. 
Aurkaria --> baldintza ("baina" --->"ba- ere"). 

Bigarren aldaketa egiteko jakin behar duzu nola lotu bi esaldiok. Hortarako kontuan hartu "horrelakoa" hitzak 
aurreko esaldiari egiten diola erreferentzia eta hortaz, 
horren inguruan (horren ordez) egin behar dela lotze-prozesua. Baduzu egitura berezi bezain interesgarri bat:
 "-etakoa"

erantzuna:
Elizkoia ez bada ere, Santa Zezilia eguna poz handiz ospatzen dutenetakoa da gure Zezilio.


galdera:
Hurrengo goizean, bere poza ezin gorderik, joan zen mendira Jose.

AdibideaIkasteko:
Dirua ezin gastaturik ---> dirua gastatu ezin nueLARIK

Komentarioak:
"larik" arrastoa  gerundioa adierazteko erabilltzen da.
 Goiko esaldian ikusten al duzu 
gerundioa adierazten duen egiturarik?
 Bai, "-rik". 
Aldaketa egitean arazotxo bat topatuko duzu.
 "-rik" aditz nagusiari lotzen bazaio ere, 
"-larik" egiturak laguntzaile bat behar du.

erantzuna:
Hurrengo goizean, bere poza gorde ezin zuelarik, joan zen mendira Jose.


galdera:
Ana Joxepak ez zeukan aitonari ezer aitortzeko gaitasunik.

AdibideaIkasteko:
Eskatu genizun ----> eskatu genI + EZA + zu(nori) + KE + en

Komentarioak:
"gaitasun" hitza duzu goiko esaldian. 
Ahalmena adierazten du. 
Ahalmena adierazteko ahalera-adizkiak ere baditugu. 
Beraz, "ez zeukan   -tzeko gaitasunik" jarri beharrean, 
"ezin aitor ...... " jarri ahal duzu. Baina laguntzailea zein da?. Nork? Ana Joxepak Nori? Aitonari Zer? Ezer. Denbora? Lenen-aldia. 
Hortaz, indikatiboeran "ZION" forma duzu. 
Sartu "eza"("i"ren atzean)  eta "ke"(nori ezaugarriaren atzean)

erantzuna:
Ana Joxepak aitonari ezin aitor ziezaiokeen ezer.


galdera:
Maitasunak, bere agerraldirako, egun, ordu eta garaiak dauzka.

Komentarioak:
Noiz agertzen da maitasuna?. 
Ez kezkatu goiko esaldiko hitz batzuk soberan dituzu

erantzuna:
Maitasuna bere egun, ordu eta garaietan agertzen da.


galdera:
Lapurra zela pentsatu zuen. Izugarrizko makilakada eman zion.

AdibideaIkasteko:
Ongi zegoela pentsatu zuen. Lasai gelditu zen -->Lasai gelditu zen ongi zegoELAKOAN

Komentarioak:
"-lakoan" arrastoa ustea adierazteko erabiltzen da.  
Goiko esaldian "-la pentsatu" baduzu. 
Hortaz, horren ordez "-lakoan" jarri behar duzu. 
(Gogoan izan "pentsatu" aditza ere desagertzen dela)

erantzuna:
Izugarrizko makilakada eman zion lapurra zelakoan.


galdera:
Gure herri maite eta gorrotatu honetan, normaltasuna helburu bakartzat duen herri honetan, umorea mintzagai bakarrik dugu.

AdibideaIkasteko:
Tristura bakarrrik dugu ---> tristura BAINO EZ dugu

erantzuna:
Gure herri maite eta gorrotatu honetan, normaltasuna helburu bakartzat duen herri honetan, umorea mintzagai baino ez dugu.


galdera:
Guztiok dugu hizkuntza geure kabuz aldatzeko eskua eta ez hori bakarrik: aldatzeko kemena ere bai.

AdibideaIkasteko:
Hau hartuko dugu, hori ere bai ---> Hau EZ EZIK, hori ERE hartuko dugu

erantzuna:
Hizkuntza geure kabuz aldatzeko eskua ez ezik, aldatzeko kemena ere guztiok dugu.


galdera:
Haiek adarrik ez jotzeko, zuhur ibili beharko dugu.

AdibideaIkasteko:
Haiek Guri Dirua zor DIGUTE ----> Haiek guri dirua zor di +EZA + gute + N

Komentarioak:
Helburuzkoen trukaketa 
subjuntibera erabiliz egin daiteke. 
 Haiek Guri adarra ----> "digu". 
Subjuntibera lortzeko, 
(N-I-K formetan), 
"eza" bat sartu behar da "i" letraren atzean.

erantzuna:
Haiek adarrik jo ez diezaguten, zuhur ibili beharko dugu.


galdera:
Gauza ederra litzateke gu ere intsumisoak babesten hastea, hain da latza beren borroka!

AdibideaIkasteko:
HAIN nekagarria da EZEN ezin BAITut bukatu

Komentarioak:
"ezen" duzu arrastoa. 
Goiko esaldian "hain" agertzen da.
 Nahikoa dugu!
. Ondoriozkoa erabili behar duzu zure esaldian.
 Eta, hortaz, ondoriozkoak ikasi behar. 
Hona hemen eskematxoa:
 Hain(hainbeste) -------- (ezen)(non) ----- (bait-)(-n)

erantzuna:
Hain latza da beren borroka ezen gauza ederra bailitzateke gu ere intsumisoak babesten hastea.


galdera:
Militar batek soldadutzaren legea laster aldatuko zutela zioen. Oraindik, ordea, ez du aldatuko duten itxurarik.

AdibideaIkasteko:
Gaur bukatuko dut. Ez zaude, ordea, pozik -->Bukatuko dudaN arren, ez zaude pozik

Komentarioak:
"arren" kontzesiboa da, hau da, 
kontrastea adierazteko erabiltzen da. 
Goiko esaldian ere kontrastea adierazten duen hitz bat duzu: "ordea". 
Hortaz, kendu "ordea" eta jarri "arren". 
Baina ez da hain erraza. Non jartzen da "arren"? 
Zerk eragiten du?. Aurreko esaldian jartzen da, aditzaren ondoan, eta laguntzailea desagertarazten du 
(edo, laguntzailea mantendu nahi bada, "-n" marka ezartzen dio)

erantzuna:
Militar batek soldadutzaren legea laster aldatuko zutela zioen arren, oraindik ez du aldatuko duten itxurarik.


galdera:
Kemen eta adore handiko mutila izan arren, ez ditu aise baztertuko intsumiso izateagatik jarriko dizkioten oztopo guztiak.

Komentarioak:
"zaila" arrastoaren antonimoa duzu goiko esaldian:
"aise". 
Egin aldaketa bide horretatik. 
Baina, kontuan izan hitz bakoitzak nola eragiten duen esaldian:
 "ez ditu aise baztertuko" --> "zaila izango du baztertzea"

erantzuna:
Kemen eta adore handiko mutila izan arren, zaila izango du intsumiso izateagatik jarriko dizkioten oztopo guztiak baztertzea.


galdera:
Armadaren aldeko gazte batzuek ezin naute bereganatu.

AdibideaIkasteko:
Zuek ezin gaituzue etxera ekarri-->Zuek ZARETE etxera ezin EKAR gaitZAKEzueNAK

Komentarioak:
Kontuan izan erlatibozko esaldi bat emana duzula
 arrastoan bertan, eta beraz, 
honako eskema hau erabili behar duzula zure esaldian: 
"... dira ....... nazaketeNAK". 
Agian "-k"ren bat desagertzen da. 
Bestetik, nondik sortzen da "nazakete" bezalako laguntzailerik?. Goikoan "ezin naute" duzu. Eta horren pareko egitura honela izaten da: "ezin duzu hartu" == "ezin HAR dEZAKEzu". 
Beraz, aditz nagusiari zati bat kendu behar diozu

erantzuna:
Armadaren aldeko gazte batzuk dira ezin beregana nazaketenak.


galdera:
Jimmy ailegatu zenean ni mimosaren adarrak txukuntzen ari nintzen, umore onean.

AdibideaIkasteko:
Zu agertu zinenean, ama irakurtzen ari zen -->ama irakurtzen ari zELA, zu agertu zinen

Komentarioak:
Tira! "-la" arrastoa ez da oraingoan konpletiboa. 
Denbora adierazteko erabiliko dugu. 
Aldiberekotasuna!. 
Hau da, aldi berean gertatzen dira goiko bi momentu horiek. 
Eta horretarako "-enean" erabiltzen dute goikoan. 
"-ela" honek badu denbora kontzeptuaz gain 
"zertan" galderaren mezua ere. 
Non jarriko dugu "-ela" ?

erantzuna:
Ni, umore onean, mimosaren adarrak txukuntzen ari nintzela, Jimmy ailegatu zen.


galdera:
Joan daitezela bere amarengana dirua eskatzera.

AdibideaIkasteko:
Galdetuko dizugu? Hori agindu du aitak --> Aitak agindu du galde di (+eza) zugu +la

Komentarioak:
Goiko laguntzailea, "daitezela" aldatu behar duzu. 
Arrastoan "eska" aditza duzu. 
Hasi galdezka! 
Nork? Haiek.    Nori? Amari      Zer? Dirua.
Hortaz! Nor-nori-nork erabili behar, eta gainera, subjuntibera. Atera forma normala: "diote".
 Eta sartu "i" horren atzean "eza" zatia.


galdera:
Joan den urtean zapata batzuk utzi nizkizun konpontzeko eta oraindik ez ditut jaso.

AdibideaIkasteko:
Lana egin zuten? Hori nahi nuen --->lana egin zUten --->"u"-->"za" ---> z-e-Zaten

Komentarioak:
Trikimailu bat: 
Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada, ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dute ariketa egileek. 
Kasu honetan kontuan izan goikoan "-tzeko" zatia duela aditzak, eta, hortaz, subjuntibera behar duzu.
 Zein da laguntzaile normala? 
Nork? Zuk        Zer? Zapatak
 --> zenituen ---> (kendu "u" hori, eta beraren lekuan jarri "za")

erantzuna:
Joan den urtean zapata batzuk utzi nizkizun konpon zenitzan eta oraindik ez ditut jaso.


galdera:
Joan eta barrikari atzeko kabila edo kortxoa atera zion, eta istant batean hustu zen barrika.

AdibideaIkasteko:
Hori aipatu nuen, eta istan batean agertu zen--> hori aipatu ORDUKO agertu zen

Komentarioak:
"orduko" arrastoa denborazkoa da. 
Goiko esaldian ikusten al duzu antzeko egitura bat?
 Bai, "istant batean".
 Kendu eta beraren lekuan sartu "orduko".
 Gogoan izan azken honek 
ez dituela laguntzaileak maite

erantzuna:
Joan eta barrikari atzeko kabila edo kortxoa atera orduko hustu zen barrika.


galdera:
Joandako sasoiak oraingoak baino hobeak direla? Hori ez dut nik esan.

AdibideaIkasteko:
Gustora gabiltza? Nik ez dut hori esan --->Ez dut esan gustora gabiltzaNIK

Komentarioak:
Goiko bi esaldiak batean lotu behar dituzu. 
"ez dut esan" esaldiari ZER? galdetzen badiogu
 esaldi osoa behar dugu erantzuteko. 
Beraz, konpletiboa sartu behar dugu. 
Zein aukeratuko dugu: 
"-ela", "-n", "-nik"? 
Gogoan izan esaldi nagusia 
ezezkoa dela

erantzuna:
Nik ez dut esan joandako sasoiak oraingoak baino hobeak direnik.


galdera:
Janari onak jatea adina gustatzen zaio ardo finak edatea.

AdibideaIkasteko:
Zuk ADINA diru dut ---> EZ dut zuk BAINO diru GUTXIAGO

Komentarioak:
Bi buelta eman behar diozu zure esaldiari,
goiko esaldiaren mezu bera mantendu ahal izateko. 
Kontuan izan 
"adina" eta "baino gutxiago" kontrajarriak direla. 
Baina ez al da egia "adina" = "ez baino gutxiago"?.
 Bada, bide honetatik jo behar duzu, 
ezezko esaldia lortu behar duzu.

erantzuna:
Ez zaio janari onak jatea baino gutxiago gustatzen ardo finak edatea.


galdera:
Onartu beharra dago produktu asko eta asko telebistak saltzen dituela bere zulotxotik.

AdibideaIkasteko:
Onartu beharra dago zurea dela ----> Nola ukatu zurea dela!

Komentarioak:
Ondoko hau bezain erraza: 
"onartu beharra dago..... -ela" = "Nola ukatu...... -ela"

erantzuna:
Nola ukatu produktu asko eta asko telebistak bere zulotxotik saltzen dituela!.


galdera:
Ni liluratu egiten naiz zenbaitek tragaperrasarekin pasatzen dituen orduak ikustean.

AdibideaIkasteko:
Liluratu egiten naiz hori sentitzean --> liluratu egiten NAU hori sentitzeaK

Komentarioak:
Goiko esaldian "liluratzen naiz"
 NOIZ? ikusteAN.
 Baina arrastoan "ikusteaK" duzu,
 hau da, subjektua duzu.
 Hortaz, aditzaren sistema aldatu behar da. 
Zer dugu?
 Zerk? ikusteaK.
 Nori? Ez dago
 NOR? Ni.

erantzuna:
Ni liluratu egiten nau zenbaitek tragaperrasarekin pasatzen dituen orduak ikusteak.


galdera:
Ni mantso eta poliki ibiltzea, horixe nahi zuen gizon ergel hark.

AdibideaIkasteko:
Aita joatea nahi zuen ---> Aita joan ZEDIN BESTERIK EZ zuen nahi

Komentarioak:
Trikimailu bat: 
Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada, ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dutela ariketa egileek. 
Goikoan "-tzea" duzunez, subjuntibera behar dugu erabili.
Kontuz denborarekin. 
Bigarren arrasto bat duzu "ez". Goikoan "horixe" baiezko borobila duzunez, zure esaldian "besterik ez" erabil ezazu

erantzuna:
Ni mantso eta poliki ibil nendin besterik ez zuen nahi gizon ergel hark.


galdera:
Aurkikuntzaz gaur entzun dudana objektiboa da menperatzaileek idatzitako historiaren aldean.

AdibideaIkasteko:
Zure aldean azkarra naiz --> Zu EZ zara ni BEZAIN azkarra

Komentarioak:
Ikusten al duzu goiko esaldian "-ren aldean" hitz multzoa.
 Nolako funtzioa betetzen du?.
 Bai, konparatiboa da.
 Arrastoan "ez" duzu. 
Ezezko konparatiboa sortu behar duzu. 
Laguntza txiki bat: "ez... bezain" erabili behar duzu. 
Baina garbi izan zeintzuk diren konparatzen diren bi elementuak eta bigarren konparaburua lotu "bezain" egiturari, 
aurrean eta estu.

erantzuna:
Menperatzaileek idatzitako historia ez zen Aurkikuntzaz gaur entzun dudana bezain objektiboa.


galdera:
Dena zegoen zuri, etxe aurreko osintxoa bakarrik ikusten zen ilun eta itsusi.

AdibideaIkasteko:
kotxea bakarrik saldu behar izan du --> kotxea BAINO EZ du saldu behar izan

erantzuna:
Etxe aurreko osintxoa baino ez zen ikusten ilun eta itsusi.


galdera:
Gogoa bazuen. Kemena ere hala izan balu, laster helduko zen lagunengana.

AdibideaIkasteko:
Dirua lortu duzu. Adimena bazenu! ---> diru ADINA adimen bazenu!

Komentarioak:
"adina" egiturak bi elementu lotzen ditu. 
Ea asmatzen duzu zeintzuk diren!. 
Esaldi polita eta erabilgarria suertatuko zaizu, asmatuz gero. 

Erabili zure idazlanetan!.

 Kontuan hartu "adina" egiturak 
mugagabe eskatzen duela.

erantzuna:
Gogo adina kemen izan balu, laster helduko zen lagunengana.


galdera:
Arima ez zuen behin ere hain argi, bizi eta azkarra izan.

AdibideaIkasteko:
Ez duzu behin ere hain azkar bukatu ---> INOIZ BAINO azkarrAGO bukatu duzu

Komentarioak:
"baino" arrastoa konparatiboa duzu.
 Goiko esaldian,
 konparatiboa adierazten duen egitura ere baduzu. 
Zein? "Hain". 
Beronek elementu bakar bat hartzen du konparazioan.
 Baina, "baino" egiturak bi behar ditu agerian.
 Tira! Azken esaldia denez laguntza handia emango dizut. 
Erabili "inoiz baino"

erantzuna:
Arima inoiz baino argi, bizi eta azkarragoa zuen.


galdera:
Sargori zegoen egun hartan. Ondo gogoan dut.

AdibideaIkasteko:
Atzo tristura zen nagusi. Gogoan dut -->Ez zait, ez ahaztuko atzoKO tristura.

Komentarioak:
Bi esaldiak lotu behar dituzu. 
"ko" egitura LOTURA bat duzu. 
Gauzak eta sintagmak lotzeko egitura.
 Erlatibozko esaldiak ordezkatzen ahal ditu modu erraz batean. Beraz, hemen, 
erlatiboa erabili beharrean, 
lotu esaldiak "-ko" ren bidez
 (eta ez erabili aditzik)

erantzuna:
Ez zait, ez ahaztuko egun hartako sargoria.


galdera:
Horiek gu baino askoz jakitunago dira lehen jorratzen aritu garen gai horietan.

AdibideaIkasteko:
Gu baino askoz eskuzabalagoak zarete---> Guk baino askoz gehiago EMATEN duzue

Komentarioak:
Tira! Arrastoak planteatzen duen aldaketa honako hau da: adjektibo bat + -ago ---> gehiago. 
Baina, orduan, non gelditzen da "jakitun" hitzaren esanahia?. Ezin duzu "gehiago" erabili adjektiboekin,
 eta gainera ezin duzu "gehiago" hitzaren aurrean ezer jarri. 

Hortaz?

 Probatu aditza aldatzen!

erantzuna:
Horiek guk baino askoz gehiago dakite lehen jorratzen aritu garen gai horietaz.


galdera:
Hormaren kontra jarri zuen gizona eta astindu ederra eman zion.

AdibideaIkasteko:
Hori erosi zuen eta gero saldu zuen -->Hori erosi zuen eta BAITA saldu ERE

Komentarioak:
"baita" arrastoa. 
Begiratu goiko esaldian emendiozko lotura dagoen.
 Bai! "eta" duzu.
 Orduan, "baita.... ere" egitura erabili behar duzu. 
Bi gauzatxo: 
1.- "baita" esaldiaren hasieran eta "ere" bukaeran. 
2.- Egiturak honek aditza markatzen duenean laguntzailea desagertarazten du 
(esaldia ulergarri gelditzen den kasuetan).

erantzuna:
Hormaren kontra jarri zuen gizona eta baita astindu ederra eman ere.


galdera:
Horrek ez daki andere horri nola mintzatu.

AdibideaIkasteko:
Ez du asmatu niri nola mintzatu -->ez du asmatu niri nola mintzatu behar ZAIDAN.

Komentarioak:
Esaldi luzea, baina aldatzekoa bukaeran duzue.
Goikoan zehar galdera baina laguntzailerik gabe
Behekoan laguntzailea jarri behar 
eta zehar galderaren marka.
Laguntzailea jarri beharrak eskatzen du 
zein den aditz sistema jakitea. 
Kontuz "mintzatu" aditzarekin

erantzuna:
Horrek ez daki andere horri nola mintzatu behar zaion.


galdera:
Horrela mintzatu zen, gerrak gorputzean zehar utzi zizkion orbainak harroki erakusten saiatzen zen bitartean.

AdibideaIkasteko:
Loak hartu zuen, telebista ikusten ari zen bitartean --->....telebista ikusten ari zeLARIK

Komentarioak:
"larik" arrastoa egitura gerundiala duzu. 
Baina, zer arraio esan nahi du gerundial hitzak?. 
Egia esan, ez dago oso garbi.
 Hala ere, modua eta denbora adierazi ohi du. 
Beraz, bilatu goiko esaldian 
denbora adierazten duen egitura
 eta egin trukaketa

erantzuna:
Horrela mintzatu zen, gerrak gorputzean zehar utzi zizkion orbainak harroki erakusten saiatzen zelarik.


galdera:
Lorentxo gauza da tratu onak eta txarrak egiteko.

AdibideaIkasteko:
Gauza da hori konpontzeko ---> hori konpon d+EZAKE (u-ren ordez)

Komentarioak:
"gauza da egiTEKO" 
hartu behar duzu kontuan goiko esalditik. 
Baina zure esaldian "-K" dun subjektua erabili behar duzu.
 Beraz, nor-k sistemako aditza erabili behar duzu.  
"egiteko gauza" ahalerazkoa denez, 
ahalkera erabili behar duzu. 
Gizon horrek egin "du" ---> "u" horren lekuan jarrri "(e)zake".

erantzuna:
Lorentxok tratu onak eta txarrak egin ditzake.


galdera:
Ameriketako herri batzuek, gaztelaniak dituen eskubideak lortu nahi dituzte beren hizkuntzentzat.

AdibideaIkasteko:
Amodioak duen sua nahi dut lanean ---> Amodioak ADINAKO sua nahi dut lanean

Komentarioak:
"adinako" arrastoa konparatzeko erabili behar duzu.
 Zer konparatzen da goiko esaldian? 
"eskubideak". 
Bada, horren inguruan jarri behar duzu arrastoa.

erantzuna:
Ameriketako herri batzuek, gaztelaniak adinako eskubideak lortu nahi dituzte beren hizkuntzentzat.


galdera:
Zein pozik gelditu zineten loteria egokitu zitzaizueneko hartan!.

AdibideaIkasteko:
Zein azkar etorri zineten! --> BAI azkar etorri zineteLA!

erantzuna:
Bai pozik gelditu zinetela loteria egokitu zitzaizueneko hartan!.


galdera:
Bere burua hain estu eta larri ikusita, edozein astakeria egitetik gertu zen.

AdibideaIkasteko:
Kotxea hartuta, alde egin zuen --> alde egin zuen kotxea hartu zuenEAN

Komentarioak:
Garbi dago "-nean" arrastoak
 denbora adierazten duela.
 Baina goiko esaldian, 
zerk adierazten du denbora kontzeptua?
 "-ta" zatiak 
("ikusi"+"-ta"). 
Hortaz, egin trukaketa leku horretan bakarrik

erantzuna:
Edozein astakeria egitetik gertu zen bere burua hain estu eta larri ikusi zuenean.


galdera:
Hainbat egun joan dira hura gertatu zenetik.

Komentarioak:
"hainbat egun" hitz multzoaren lekuan 
denborazko bat jarri behar duzu 
("-ela" egitura eragiten duena). 
Zein da? Agian ez duzu inoiz ikusi 
baina bai, bada 
--> "badira bost segundo ... -ela"


galdera:
Istripuak saihesteko hartzen diren bide guztiak atsegin zaizkit.

Komentarioak:
"bide guztiak" hitz multzoa dugu goiko esaldian.
"bideRIK" duzu arrastoa. 
 "EZ dago bideRIK zaila EZ deNIK" = ("bide GUZTIAK zailak dira"). 
Gauzatxo bat, 
aldaketa-prozesuan pluralizantea desagertzen da!

erantzuna:
Ez dago istripuak saihesteko hartzen den biderik atsegin ez zaidanik.


galdera:
Zuk ere istripua gertatu den tokira joateko asmorik baduzula diote.

AdibideaIkasteko:
Agertzeko asmoa genuen ---> agerTZEKOAK ginen

Komentarioak:
Asmoa adierazteko egiturak lantzen ditu ariketa honek. 
Goiko esaldian "-teko asmoa duzu" .
 Zure esaldian, "-tekoA zara" sartuz gero 
mezu bera lortuko duzu

erantzuna:
Diotenez, zu ere istripua gertatu den tokira joatekoa zara.


galdera:
Istripua gertatu baino minutu batzuk lehenago hara joanak ziren nire senideak aitaren kotxe berria probatzera.

AdibideaIkasteko:
Etxera joanak ziren telefonoa probatzera-->etxeaN IBILIAK ziren telefonoa probaTZEN

Komentarioak:
Esaldi luzea baduzu ere, 
"ibili" aditza besterik ez duzu sartu behar zure esaldian. 
Zein aditzaren ordez?. 
"joan" aditzaren ordez. 
Baina, kontuz, gauza txiki batzuk aldatzen dira 
"ibili" aditzarekin batera. 
"nora joan" bai, baina, 
"nora ibili"?????. Ez, 
"zertan ibili" edo "non ibili". Atera kontuak!

erantzuna:
Istripua gertatu baino minutu batzuk lehenago han ibiliak ziren nire senideak aitaren kotxe berria probatzen.


galdera:
Gure herrian inork ez luke hain ziurtzat joko Asierren istripua.

AdibideaIkasteko:
Ez dut ziurtzat jotzen garaipena --> ez NAGO ziur garaipenaZ

Komentarioak:
Goiko esaldian "istripua" duzu, 
baina, arrastoan, 
"istripuaZ". 
Beraz, "-z" eskatzen duen aditz bat bilatu behar dugu.
 Zein?

erantzuna:
Gure herrian inor ez litzateke hain ziur egongo Asierren istripuaz.


galdera:
Arriskutsuak izateaz gain Aritzek motoa eta automobila sobera zituela pentsatzen zuen bere aitak.

AdibideaIkasteko:
Egokia zela pentsatzen nuen --> egokia zELAKOAN NENGOEN

Komentarioak:
Arrastoan egon aditza duzu
 (zegoen).
 Eta goiko esaldian iritzia emateko aditza
 (pentsatu). 
Egoera hau suertatzen denean 
"-elakoan" egitura erabiltzea 
nahi dute ariketa asmatu dutenek.

erantzuna:
Arriskutsuak izateaz gain Aritzek motoa eta automobila sobera zituelakoan zegoen bere aita.


galdera:
Aurten ere istripuetan hildakoen kopuruak gora egin omen du. Berri hori kezkagarria da gidarientzat.

AdibideaIkasteko:
Agertu dira!. Berri hori zabaldu da -->agertu dir +ela + KO + berria zabaldu da

Komentarioak:
Erreferentzia hitza dugu goikoan: "berri". 
Zeri egiten dio erreferentzia? Aurreko esaldi osoari. Beraz konpletiboa erabili behar duzu. Kasu honetan "-ela"duzu egitura. Baina bitxikeria bat. Normalean "-ela" egitura aditz nagusiari lotuta joaten da: "etorriko dELA ESAN DU". Baina arrastoak agintzen duen moduan "-lako" erabili behar dugu. 
Eta izenek "-ko" lotura hartzen dute (besteak beste) . Tira zer iruditzen zaizu, beraz, "etorriko dELA + KO+ berria izan dugu"?. Zoragarria ezta?

erantzuna:
Aurten ere istripuetan hildakoen kopuruak gora egin duelako berri hori kezkagarria da gidarientzat.


galdera:
Gizon bat bere buruaz mintzo denean, normalean bere kausaren aldeko auzi-solasa egin ohi du.

Komentarioak:
Bitxia da zernolako erlazio estua dagoen 
denborazko eta gerundialen artean. 
Adibide garbia duzu ariketa honetan. 
Goikoan "-nean" duzu (denborazkoa), 
eta zure esaldian, horren ordez, "-elarik" jarri ahal duzu, bestelako aldaketarik egin gabe.

erantzuna:
Gizon bat bere buruaz mintzo delarik, normalean bere kausaren aldeko auzi-solasa egin ohi du.


galdera:
Gizon horrek asko daki zura lantzeari buruz. Nik ere horretaz beste horrenbeste dakit.

AdibideaIkasteko:
Zuk(1) Amak(2) ----> Zuk(subjektua)  (amak+ adina) dakizu horretaz

Komentarioak:
Bilatu eta isolatu konparatzen diren bi elementuak.
 (nik) (gizon horrek).
 Erabaki zein izango den subjektua (nik).
 Utzi elementu hori, 
eta hartu bigarrena (gizon horrek). 
Lotu honen atzean "adina" egitura. 
Eta kitto!.

erantzuna:
Nik gizon horrek adina dakit zura lantzeari buruz.


galdera:
Gizon lodikote hori ordu erdian bost kilo okela jateko gauza da.

AdibideaIkasteko:
zu hori egiteko gauza zara ----> ZuK hori egin (duzu) ---> D + (e) +za +ke + ZU

Komentarioak:
"jateko gauza da" 
hartu behar duzu kontua goiko esalditik. 
Baina zure esaldian "-K" dun subjektua erabili behar duzu.
 Beraz, nor-k sistemako aditza erabili behar duzu. 
"jateko gauza" ahalerazkoa denez, 
ahalkera erabili behar duzu. 
Gizon horrek jan "du" ---> "u" horren lekuan jarrri "(e)zake".

erantzuna:
Gizon lodikote horrek bost kilo okela jan dezake ordu erdian.


galdera:
Gizona, gizon deino, lurrera begira biziko da.

AdibideaIkasteko:
Emakumea, emakume deN bitartean, zerura begira biziko da

Komentarioak:
Denborazkoen arteko trukaketa sinplea.
 "deino" kendu 
eta "-n bitartean" erantsi aditzari

erantzuna:
Gizona, gizon den bitartean, lurrera begira biziko da.


galdera:
Zure ondasun guztiak ero horri emanez gero nik Ameriketara alde egingo nuke.

AdibideaIkasteko:
Hori eskatuz gero, ez zenioke besterik eman behar -->hori eskatuKO Bazenio

Komentarioak:
Tira, biak baldintzazkoak dira,
 baina behekoan laguntzailea asmatu behar duzu.
 Nork? Zuk     Nori? Ero horri    Zer? Ondasun guztiak. 
Baldintzazkoa asmatzeko lehenaldiko forma hartu behar duzu abiapuntu gisa      ( zenizkion). 
 Gero "-n" kendu eta, 
 kasuan kasuko, "ba-" edo "-ke" lotu

erantzuna:
Zure ondasun guztiak ero horri emango bazenizkio, nik Ameriketara alde egingo nuke.


galdera:
Zuri horrelako ezer gertatzerik ez dugu nahi.

AdibideaIkasteko:
Guri gustatzea nahi dute --> Guri gusta (zaigu)--> DA + KI + GU + N nahi dute

Komentarioak:
Tira, goiko esaldian "-tzerik" ikusi eta, agian,
 ahalerazko esapidea dela pentsa dezakezu. 
Bada, horretarako, "ez dugu nahi" agertu beharrean,
 "ez geneukan" edo beharko genuen. 
Ez, subjuntibera duzu. "-tzerik ~= -tzea". 
Zer? Ezer              Nori? Zuri .
 "zaizu" ---> "zai" ordez "ki" jarri behar duzu. 
Eta hasieran "da" bat paratzearekin nahikoa duzu.

erantzuna:
Zuri horrelako ezer gerta dakizun ez dugu nahi.


galdera:
Zutik dagoena bego kontuz, erori nahi ez badu!.

Komentarioak:
Goiko esaldian agintera adierazteko aditz sintetikoa dugu: "bego". 
Arrastoa erabiltzeko
 ("-ela") subjuntiberazkoa erabili behar dugu. 
Nola egiten dira adizki trinkoak subjuntiberaz? 
Zaila ezta? 
Ez, oso errazak dira?
 "dator" -->"dator + (-n/-ela)"        "nago" --> "nago + (-n/-ela)". Beraz, ez da ezer aldatu behar.

erantzuna:
Zutik dagoena dagoela kontuz, erori nahi ez badu!.


galdera:
Susperraldi honek idazle kopuru berria dakar berekin baina joera honi gehiegizko garbizaletasunak ukitua dela egozten zaio.

AdibideaIkasteko:
Telefonoa erosi duzu, baina esatekorik ez --> telefonoa erosi BAduzu ERE

Komentarioak:
Esaldi luzea.  
Hala ere, arrastoan "ba-" hori dugu, 
eta goikoan "baina" hitza. 
Horrek trukaketa klasiko batera garamatza. 
"baina" <---> "ba- ere". 
Gogoratu hasierako esaldian jarri behar duzula
 egitura kontzesiboa.

erantzuna:
Susperraldi honek idazle kopuru berria berekin badakar ere joera honi gehiegizko garbizaletasunak ukitua dela egozten zaio.


galdera:
Ikusgarriak benetan zuen altzari berriak; modako aldizkarietan ikusten direnak bezalakoak dira.

AdibideaIkasteko:
Zureak bezalakoak dira nireak --->(1)Nireak (2) zureak BEZAIN onak dira

Komentarioak:
Tira, goikoan "bezalakoak" egitura duzu. 
Zurean "bezain" jarri behar. 
"bezala", "bezalako" egiturek ez dute konparagaia behar
 (hau da, ez da berorien atzean inongo adjektiborik agertu behar), baina, "bezain" egiturak, berriz, bai. 
Zein da konparagaia? "ikusgarriak". Hori jakinda, antolatu zure esaldia honela: 
Konparatzen den lehenengo elementua(subjektua) + konparatzen den bigarren elementua + "bezain" + konparagaia.

erantzuna:
Zuen altzari berriak modako aldizkarietan ikusten direnak bezain ikusgarriak dira.


galdera:
Haiek niri barkatzea nahi dut bidean ezeren okerrik izan bazuten.

AdibideaIkasteko:
Haiek niri eman didate ---> (subjuntibera) ---> Haiek niri eman di + EZA + date +N

Komentarioak:
Nahi aditzarekin bi egitura erabil daitezke, 
subjektu ezberdinak daudela adierazteko. 
Goiko esaldian baduzu bat ---> "-tzea". 
Zure esaldian bestea erabili behar duzu ---> subjuntibera. Kontuan izan 
Haiek(subjektua) Niri (nori) 
Beraz ---> "didate". 
Sartu "eza" bat "i" letraren ondoren eta listo!

erantzuna:
Barka diezadaten nahi dut bidean ezeren okerrik izan bazuten.


galdera:
Ezagun da zure buruak ez daukala garai batean zuen indarrik.

AdibideaIkasteko:
Ez zuen nik adina arazo. Ez zuen nik adinaKO suerteRIK.

Komentarioak:
"Adinako" hitzaren esanahia ezagutzen al duzu?  
Adina + ko + (izen bat). 
Gogoan izan "adina" + izena modu mugagabean 
(kopurua adierazten baitu) 
eta "adinako" + izen mugatua 
(kualitatea azaltzearren)

erantzuna:
Ezagun da zure buruak ez daukala garai batean adinako indarrik.


AdibideaIkasteko:
Arazoak areagotzen ari zaizkit --> LEHEN ez nuen HAINBESTE arazo

Komentarioak:
kasuak "areagotzen" ari badira, 
LEHEN
 ez zen kasu asko, agian.

erantzuna:
Lehen ez zen hainbeste infartu orduko bizi-aztura erregularrak zirela medio.


galdera:
Honetan, auzoko guztiak ohartu ziren gure gizonek misterioren bat bazerabiltela esku artean.

AdibideaIkasteko:
Gaizki zegoela ohartu nintzen-->KONTUA DA gaizki zegoela ohartu nintzeLA

Komentarioak:
Tira! Esaldi honetan, ez duzu ezer kendu behar, 
"kontua da" gehitu baizik. 
Baina bi esaldi izango dituzu,
 eta, derrigorrean, lotu behar biak.
 "Kontua da ..... "

 Zein marka jarri behar diozu ondoko esaldiko aditzari

erantzuna:
Kontua da auzoko guztiak ohartu zirela gure gizonek misterioren bat bazerabiltela esku artean.


galdera:
Geroxeago, Fernandok eta Praixkuk elkarrizketa isil bat egin zuten eta geroxeago beste lohitegi batera abiatu ziren.

Komentarioak:
Sinonimoen arteko bi trukaketa egin behar.

 1.- "handik ....." 
(hitz bat falta zaio "geroxeago" hitzaren sinonimoa izateko).
 
2.- "segidan" arrastoa denborazkoa da.
 (bilatu goiko esaldian 
denborazko beste hitz bat 
eta egin trukaketa)

erantzuna:
Handik gutxira Fernandok eta Praixkuk elkarrizketa isil bat egin zuten eta segidan beste lohitegi batera abiatu ziren.


galdera:
Azterketa-lanak bukatu zituztenean, auzoko ardandegira jo zuten bazkaltzera.

AdibideaIkasteko:
Lana bukatu zuenean, mozkortu egin zen -->BEHIN lana bukatuTA, mozkortu egin zen

Komentarioak:
"behin" duzu arrastoa. 
Egitura baten zatia da. 
Ezagutzen al duzu egitura hori? 
"behin ......-ta". 
Goiko esaldian bilatu
denborazko egitura bat 
eta egin trukaketa

erantzuna:
Behin azterketa-lanak bukatuta, auzoko ardandegira jo zuten bazkaltzera.


galdera:
Gehiago arduratzen nau neu eta neure esanak aintzakotzat hartuko dituzula jakiteak.

Komentarioak:
"jaramon egin" duzu arrastoa. 
Goikoan zein hitzek adierazten du gauza bera? 
"aintzakotzat hartu". 
Tira, aldatu eta.... kontuz! 
"jaramon egin" esamoldeak "zeri" eskatzen baitu.

erantzuna:
Gehiago arduratzen nau neu eta neure esanei jaramon egingo diezula jakiteak.


galdera:
Lekukoek diotenez, errudun nagusia ezkerretatik zetorren automobila izan da.

AdibideaIkasteko:
Adituek esan dutenez ---> adituek esan dutenAREN ARABERA

Komentarioak:
"ARABE" GUZTIEK "
(H)aren bat 
dute ondoan!!!!.
  Beraz, "diotENEZ" ordez 
sartu "diotenAREN arabera".
 Ez ahaztu emakume horiek guztiak

erantzuna:
Lekukoek diotenaren arabera, errudun nagusia ezkerretatik zetorren automobila izan da.


galdera:
Sebastianek, halako kontakizun polita entzutean, aurki erregutu zion lagunari, alegia, kontatzeko lehenbailehen gertakizun guzti haien mamia.

AdibideaIkasteko:
Emateko eskatu zioten ---> eman (zien)---> zi + EZA + iela eskatu zioten.

Komentarioak:
Esaldi luze-luzea <---> aldaketa txikia. 
Tira, arrastoan zerbait moztu omen dute (kontatu--->konta). Horrek esan nahi du ahalera edo subjuntibera erabili behar dugula. 
Goiko esaldian "kontaTZEKO" topatzen dugu. 
Garbi dago! 
Horrelakoetan subjuntibera behar da. 
"kontatu ZION"--->Sartu erdian "eza" .

erantzuna:
Sebastianek, halako kontakizun polita entzutean, aurki erregutu zion lagunari, alegia, konta ziezaiola lehenbailehen gertakizun guzti haien mamia.


galdera:
Zuk ez zenidan gai horretaz ezer esan nahi. Nik hori pentsatzen dut.

AdibideaIkasteko:
Gauzak ez daude ongi. Hori pentsatzen dut -->Gauzak ez daudeLA ongi pentsatzen dut

Komentarioak:
Bi esaldi hauek lotu behar dituzu.
 Ez da ezer errepikatzen bi esaldietan, beraz, 
ezin da errepikaturik dagoen elementu baten inguruan lotu esaldiok. 
Esaldi osoak lotu behar. 
Kasu honetan, konpletiboa deitzen diogu loturari.
 Eta "-ela,-nik, -n, -elako" egituren artean aukeratu behar. 
Gure kasuan, esaldi nagusia baiezkoa da, bigarren esaldia ez da galdera, eta orduan "-ela" erabili behar da.

erantzuna:
Nik pentsatzen dut zuk ez zenidala gai horretaz ezer esan nahi.


galdera:
Herriko jendeak gogoko zuen auzo hura ahaztea, eta lotsatu ere egiten zen hango murru eta teilatu erdi eroriek adierazten zuten beheraldiarekin.

AdibideaIkasteko:
Hark gogoko zuen Maite eta askotan deitzen zion ---> Maite gogoko izaTEAZ GAIN..

Komentarioak:
Bi esaldi luze hauek "eta" egiturak lotzen ditu. 
Honen ordez "-z gain" jarri behar duzu. 
Baina  lehenengo esaldiko aditz nagusiari lotu behar diozu. Laguntzailea "zuen" duzu.
 Eta aditz nagusia? "izan". 
Lotu honi!

erantzuna:
Herriko jendeak auzo hura ahaztea gogoko izateaz gain, lotsatu ere egiten zen hango murru eta teilatu erdi eroriek adierazten zuten beheraldiarekin.


galdera:
Heziketa ona nahi duenak haurrari nahi duena egiten utzi behar dio? Hori da jakin nahi nukeena.

Komentarioak:
Bi esaldiak lotu behar dituzu.
 Esaldi nagusia "jakin nahi nuke". 
Eta bestea galdera da. 
Beraz, nolako lotura eskatzen dute
 galderek? 
zehar galderek? 
Tira, ez bazara gogoratzen, begiratu adibideari

erantzuna:
Heziketa ona nahi duenak haurrari nahi duena egiten utzi behar dion jakin nahi nuke.


galdera:
Krimenik okerrena portaera heterodoxoa da; aise ohartuko haiz horretaz.

AdibideaIkasteko:
Aise ohartuko haiz EZ DAGOELA egoera okerrAGORIK nirea BAINO

Komentarioak:
Ikas ezazu bikote hau: 
HandiENA zu zara <---> EZ DAGO zu BAINO handiAGOrik. Antzeko zerbait egin behar duzu ariketa honetan
 (tartean bi esaldiak lotu behar dituzu "-ela" erabiliz.).

erantzuna:
Aise ohartuko haiz ez dagoela krimen handiagorik portaera heterodoxoa baino.


galdera:
Kukuaren istorioak erregeak Ekialdetik etortzen direlakoarekin antz handia zuen.

AdibideaIkasteko:
Nire aitarekin antz handia ZUEN apaizaK ---> nire aitaREN antzekoa ZEN apaiza()

Komentarioak:
horreK antz handia ZUEN = hori antzeKOA ZEN.
 Egin ezazu aldaketa berdina. 
Beraz, kendu "-k", 
eta "-ren" bat 
erabili "antzekoa" hitzari aurrekoa lotzeko. 
Bukatzeko, erabili "zen"

erantzuna:
Kukuaren istorioa erregeak Ekialdetik etortzen direlakoaren antzekoa zen.


galdera:
Nola lo egin, "Txilin Txikia" istorio zoragarri hura kontatzen hasi baldin bazen!

AdibideaIkasteko:
Azkenik, jaten hasi da umea --> Azkenik, jaTEARI ekin DIO umeak

Komentarioak:
Goiko esaldian "-tzen hasi" ren ordez
 "ekin" aditza sartu behar dugu, 
eta beraz, "-ri ekin" tartekatu behar duzu zure esaldian, 
gehi nor-i-k laguntzaile bat. 
Baina nola sartzen zaio "-ri" edo deklinabide kasu bat aditz nagusiari. 
Tira, "loturatxo bat behar duzu:
 "-tze"

erantzuna:
Nola lo egin, "Txilin Txikia" istorio zoragarri hura kontatzeari ekiten baldin bazion!.


AdibideaIkasteko:
Nolako kotxea daukadan! ---> HAU ajea daukadaNA!

Komentarioak:
Harridura esaldiak
Bai      -ela
Zein    -n
Hau   -ena
Nolako -n. 
Honetan, arrastoan, "-ena" duzu. 
Beraz....


galdera:
Nolakoak dira zure begiak? Horixe besterik ez dut jakin nahi.

AdibideaIkasteko:
Zer ordu da? Horixe jakin nahi dut ---> Zer ordu deN jakin nahi dut

Komentarioak:
"horixe" duzu goiko esaldiko hitz gakoa. 
Kontuan izan "hau,hori,hura" familiakoek zerbaiti egiten diotela erreferentzia.
 Kasu honetan zeren ordez dago "horixe" hitza?.
 Bada, aurreko esaldi osoaren ordez. Kasu hauetan, esaldi osoak direnean, konpletiboekin ari gara. Beraz, "-ela", "-n", "-nik" erabili behar bi esaldiak lotzeko. 
Ariketa honetan aurreko esaldia galdera denez, 
"-n" erabiliko dugu.

erantzuna:
Zure begiak nolakoak diren besterik ez dut jakin nahi.


galdera:
Nondik eta nola jakin gabe, neke guztia kendu zait.

AdibideaIkasteko:
Nola jakin gabe, haserrea joan zaizu ---> Nola ez dakizuLA, haserrea joan zaizu

Komentarioak:
"gabe" hitza aldatu behar duzu. 
Kontuan izan, 
"gabe"  hitzak "nola" galderari erantzuten diola, 
eta beraz, arrastoak ere galdera berari erantzungo dio,
 baina "-ela" denez, laguntzailea erabiliz.

erantzuna:
Nondik eta nola ez dakidala, neke guztia kendu zait.


galdera:
Sarritan esan diogu baina gero eta kasu gutxiago egiten digu.

AdibideaIkasteko:
Zenbat eta handiago atera (ateratzen duguN), hainbat eta txikiagoa da gure nahia

Komentarioak:
Zenbat eta  -----------hainbat eta ------------ 
egitura erabili behar dugu. 
Erne!. Hasierako esaldian ez da normala aditza agertzea, eta, agertuz gero, normalki laguntzailerik gabe ibiltzen da, 
edo "-n" marka hartu behar du.  
Ordena ere garrantzitsua da. 
(1)zenbat eta, (2)konparagaia,(3)aditza. 
Eta hauen artean ezin ezer sartu.

erantzuna:
Zenbat eta gehiago esaten diogun, hainbat eta kasu gutxiago egiten digu.


galdera:
Neure bizitza osoa ezer onik sostengatzen ez zuen zurkaitz ustela iruditu zitzaidan une hartan.

AdibideaIkasteko:
Egoera jasanezina iruditu zitzaidan ---> EgoeraRI jasanezina IRITZI NION

Komentarioak:
Goikoan "iritzi" bat ematen da. 
Zein egiturak erabiltzen du "zeri" deklinabidea eta 
iritzia emateko balio du?.
 "iritzi" aditza. 
Eta beraz "-ri" lotu behar diozu goiko hitz bati.
 Erne! 
Ezin duzu aditz trinkoa erabili (ezin "deritzot" idatzi) lehenaldiko une jakin bat delako, egoera bukatua. 
Ikusi adibidea

erantzuna:
neure bizitza osoari ezer onik sostengatzen ez zuen zurkaitz ustela iritzi nion une hartan.


galdera:
Neuri ere aspergarriak egiten zaizkit modu horretako irratsaio luze eta korapilotsuak.

AdibideaIkasteko:
Zuri aspergarria egiten zaizu lana ---> zu() aspertzen ZAITU lanaK

Komentarioak:
"aspergarri" jarri beharrean, 
aditza erabili behar duzu, 
"aspertu". 
Eta horrek deklinabidean du eragina. 
Egin galdera hauek: 
Zerk aspertu?
 Nor aspertu?

erantzuna:
Neu ere aspertzen naute modu horretako irratsaio luze eta korapilotsuek.


galdera:
Geuk nahi bezala egiteko eskubide osoa dugu.

AdibideaIkasteko:
Esan bezala egingo dugu ----> Esan duguN moduan egingo dugu

Komentarioak:
"modu" duzu arrastoa. 
"modua" adierazteko hitza. 
Goikoan nola adierazten da modua? 
Ongi! asmatu duzu!---> "bezala" erabiliz. 
Tira, egin ezazu aldaketatxoa, 
baina sartu aditz laguntzaile bat gehi "n" bat

erantzuna:
Geuk nahi dugun moduan egiteko eskubide osoa dugu.


galdera:
Pagoak gure aizkolariak baino etsai handiagorik izan du; bestela, gaur ere, pagadi ederrak genituzke.

AdibideaIkasteko:
Azkar egin du; bestela, gorriak ikusiko lituzke ---> azkar eginGO EZ BALU, gorriak

Komentarioak:
"bestela" hitza duzu goikoan garrantzitsuena;
 bi esaldiak lotzen batitu eta kontrajarri egiten baititu.
 "bestela" hitzak ezezko baldintzaren mezua biltzen du. 
Beraz, eta arrastoan "ba-" baldintza forma izanda, 
zure esaldian ezezko baldintza bat sortu behar duzu, eta "bestela" desagertarazi. 
"du" laguntzailearen baldintza forma "lu" duzu. Gogoan izan 3. pertsonek "-L" bat hartzen dutela hasieran.

erantzuna:
Pagoak gure aizkolariak baino etsai handiagorik izan ez balu, pagadi ederrak genituzke gaur ere.


galdera:
Bakezale amorratua zara zu eta ekar ezazu baretasuna gure etxera!

AdibideaIkasteko:
Arrunt azkarra zareN horrek egin itzazu azterketa hauek behar bezala

Komentarioak:
Goiko bi esaldiak lotu behar dituzu "zu" hitzaren inguruan. 
Beraz, erlatiboa sortu behar duzu. 
Hasierako esaldia + n + zu + bigarren esaldia. 
Baina, .... zareN zu...." ez du euskarak onartzen.
 Eta horren ordezkoak hauexek dira: 
ni --> hau;  
zu ----> hori; 
gu ---> hauek  
etab.

erantzuna:
Bakezale amorratua zaren horrek ekar ezazu baretasuna gure etxera!.


galdera:
Aizan neska, ez zekinat hori dena ordaintzeko lain izango dugun.

AdibideaIkasteko:
Ez dakit etorriko den --> Ez dakit etorriko deNENTZ

Komentarioak:
Ezagutzen al duzu 
"-nentz"
 egitura? 
Bada, 
"-nentz" = "-n ala ez".   
Luza ezazu goiko esaldia "-nentz" jarriz.

erantzuna:
Aizan neska, ez zekinat hori dena ordaintzeko lain izango dugunentz.


galdera:
EAEn ekonomia %4 haziko da; hala ere, langabezia ez da %14tik jaitsiko.

AdibideaIkasteko:
Igandea da; hala ere, nekatuta nago ---> NAHIZ ETA igandea IZAN, nekatuta

Komentarioak:
Aurkaria vs. Kontzesiboa. 
Gogoan izan "hala ere" ez duen esaldian 
jarri behar dela "nahiz eta". 
 Eta laguntzailea desagertu ohi dela

erantzuna:
Nahiz eta EAEn ekonomia %4 hazi, langabezia ez da %14tik jaitsiko.


galdera:
Haurrek amarekin euskaraz eta aitarekin arabieraz hitz egiten dute.

AdibideaIkasteko:
Gurasoek horretaz hitz egin dute ---> gurasoAK horretaz mintzatu DIRA

Komentarioak:
"hitz egin" eta "mintzatu" sinonimoak dira.
 Baina diferente jokatzen dute. 
"mintzatu" aditza ez da nor-nork, 
eta ez dio subjektuari "-k" jartzen. 
Ea ez duzun ahazten!

erantzuna:
Haurrak amarekin euskaraz eta aitarekin arabieraz mintzatzen dira.


galdera:
Tabernak ordu txikietan irekita egoteari desegokia deritzot.

AdibideaIkasteko:
Negatiboa deritzot hori egiteARI --->EZ dut uste hori POSITIBOA denIK

Komentarioak:
(desegokia deritzot) = (ez uste egokia)
Ezezko esaldia egin behar duzu behean, 

eta lotu bigarren esaldia, osorik, 
"ez dut uste " hitzei. 
Beraz, konpletiboa duzu.
Ezezkoa!... 
Ezezko konpletiboa!

erantzuna:
Ez dut uste tabernak ordu txikietan irekita egotea egokia denik.


galdera:
Ez duzu urrutira joan beharrik egun ederrak gozatzeko.

AdibideaIkasteko:
Ez duzu egin behar ongi egoteko ---> egin GABE ongi egon ZAITEZKE

Komentarioak:
"goza" aditz-zatia ikusi eta 
badakigu ahalera edo subjuntibera jarri behar duzula. Subjuntibera den jakiteko, 
ikusi behar dugu ea bi esaldi dauden, 
eta azkenekoa menpekoa den.
 Bada, goikoan bi esaldi daude baina zuk egin behar duzunean ez!. Beraz, ahalera erabili behar duzu. Ikusi egin beharreko beste aldaketa hori! "barik" ( "gabe") erabiltzean aditza soberan duzu!. Ikusi adibidea!

erantzuna:
Urrutira joan barik egun ederrak goza ditzakezu.


galdera:
Goiza argitu baino lehen hartu genuen bizileku berrirako bidea.

AdibideaIkasteko:
Bihar etxerako bidea hartuko dut ---> bihar etxerako bideaRI EKINgo diot

Komentarioak:
Bi aldaketa. 
Denborazkoa --->
 "baino lehen"ren lekuan
 "orduko" jarri behar duzu. 

Eta bigarrena, 
"hartu" aditzaren ordez "ekin" aditza jarri behar duzu. 
Gogoan izan,
 "ekin" aditzak "nori" eskatzen duela

erantzuna:
Goiza argitu orduko ekin genion bizileku berrirako bideari.


galdera:
Zuei horrelakorik gertatuz gero, ez zenukete atarramentu onik aterako, duzuen eskarmentu urriagatik.

AdibideaIkasteko:
Guri hori gertatuz gero ---> guri hori gertatuKO BA(zitzaigun)-->BA + L +itzaigu

Komentarioak:
Baldintzen arteko trukaketa. 
Goikoan "-z gero" dagoen lekuan 
baldintza jokatu bat behar duzu erabili. 
Gogoan izan laguntzailea asmatu behar duzula, 
eta nor-i duzula. "zitzaizuen" ezagutzen al duzu!. 
Bada, lehenengo "z" hori "l" bihurtu, 
"ba" lotu hasieran 
eta "n" kendu atzetik

erantzuna:
Zuei horrelakorik gertatuko balitzaizue, ez zenukete atarramentu onik aterako, duzuen eskarmentu urriagatik.


galdera:
Berriz ere etxeko lanak egin gabe etorriko da. Horretan ez izan zalantzarik.

AdibideaIkasteko:
BAIETZ jende guztia gaur berandu ETORRI!

Komentarioak:
Apustuak egiteko momentuan 
egitura berezia erabiltzen da--->
 BAIETZ (edo "ezetz") jarri esaldiaren hasieran eta 
gero, aditza bere horretan paratu esaldiaren bukaeran, 
hau da, laguntzailerik gabe. 
Esaldi honetan horixe egin behar duzu. 

Gogoratu laguntzailea kentzeaz!

erantzuna:
Baietz berriz ere etxeko lanak egin gabe etorri!.


galdera:
Etxeko atea ireki nueneko han nituen emaztea eta alaba irribarrez eta algaraka.

Komentarioak:
Tira! Denborazkoen arteko trukaketa
. Goian "-neko" duzu. 
Arrastoan "-tzearekin batera".
 Kontuz gauza batekin. 
Arrastoak eskatzen dizu aditz nagusiari lotzeko,
 eta, hortaz, laguntzailea desagertzen da.

erantzuna:
Etxeko atea irekitzearekin batera han nituen emaztea eta alaba irribarrez eta algaraka.


galdera:
Gaztetxoak kalean ikusten duena ikasten du.

AdibideaIkasteko:
Txoriek NON jaten duteN HAN egiten dute kabia

Komentarioak:
Egitura berezia erabiltzeko eskatzen dizute oraingoan:
 "zapiak nora, jendea hara". 
Hau da, galdera bat jartzen duzu hasierako esaldian, 
eta beroni erantzuten dion erakusle bat bigarren esaldian. Arrastoak galdera ematen digu "zer". 
Beraz, ...zer ikusten.... 
Zein da erakuslea? 
Kontuan hartu galdera zuzena ez denez
 markatxo bat behar duela aditz laguntzaileak

erantzuna:
Gaztetxoak kalean zer ikusten duen hura ikasten du.


galdera:
Burusoila eta hartz nabarra naiz ni. Erakargarria eta maitabera izan nahi nuke.

AdibideaIkasteko:
Etxean zaude. Alfer hutsa zara ---> Etxean zaudeN hori alfer hutsa zara

Komentarioak:
Esaldi honetan erlatiboa eta izenordainak biltzen dira.
 Eta, horretarako, 
erakusleak erabiltzen dira.
 Debeku da esatea: "Donostiakoa naizen NI" 
Izenordainaren ordez, 
bakoitzari dagokion erakuslea jarri behar da: 
"ni"--> "hau", "zu" --> "hori", "hura"--->"hura".

erantzuna:
Burusoila eta hartz nabarra naizen honek erakargarria eta maitabera izan nahi nuke.


galdera:
Eritegitik itzulita ezin nuen ezertxo ere egin.

AdibideaIkasteko:
Ezin dut hainbeste jan ---> Ez NAIZ hainbeste jaTEKO GAUZA

Komentarioak:
Tira! Hona hemen ahalera adierazteko egitura interesgarri bat:
 "-tzeko gauza izan". 
Goiko esaldian "ezin" aditza duzunez, 
hori kendu eta esandako egitura jarri behar duzu. 
Ea asmatzen duzun ongi lotzen!

erantzuna:
Eritegitik itzulita ez nintzen ezertxo ere egiteko gauza.


galdera:
Mozkortuta nengoen, baina egunero edateak gorputza ahuldu eta burua fresko edukitzeko gaitasuna erakutsi zidan.

Komentarioak:
Esaldi luzea baina aldaketa gutxi. 
("baina") adbertsatiboa 
 kontzesibo("-agatik") bihurtu behar duzu .
Gogoratu aditz laguntzailea desagertu ohi dela honelakoetan, 
eta "baina" ez duen esaldiak
 hartzen duela egitura kontzesiboa.

erantzuna:
Mozkortuta egonagatik, egunero edateak gorputza ahuldu eta burua fresko edukitzeko gaitasuna erakutsi zidan.


galdera:
Natura zaintzea guztion ardura da, bestela, ez bakarrik basoak, gizakia ere hondatu egingo da datozen urteetan.

AdibideaIkasteko:
Ez bakarrik zu, ni ere joango naiz ---> zu EZ EZIK, ni ERE joango naiz

Komentarioak:
Ez galdu hainbeste hitzen artean. 
Kontuan izan "ez ezik .... ere"  egitura erabili behar duzula,
 eta goiko esaldian "ez bakarrik .... ere " duzula. 
Hartu "ez bakarrik", 
kendu eta
 "ez ezik" jarri. 
Kontuz! 
Hitzaren atzean jarri behar duzu!

erantzuna:
Natura zaintzea guztion ardura da, bestela, basoak ez ezik, gizakia ere hondatu egingo da datozen urteetan.


galdera:
Amak ezpainak estutu, eskua jaso eta lapurtutakoa berari itzultzeko eskatu zion haurrari.

AdibideaIkasteko:
Zuek dirua eman (zenidaten---> + "eza" --->zeni +EZA+da+ten) deitu nizuen.

Komentarioak:
Esaldi luzea, baina tira, arrastoari zorrotz begiratzen badiozu konturatuko zara aditz-zati bat duzula; eta horrelakoetan ahalera edo subjuntibera erabili behar duzula esan nahi du. Goiko esaldian nola duzu? "itzultzeko". 
Beraz, helburua adierazten duenez, subjuntibera behar dugu erabili. Azken pausoa!.
 Nork? Amak, Zer? Lapurtutakoa, Nori? Haurrari 
Denbora? Lenen-aldia ---> zion
 (sartu "eza" bat "i" horren atzean)

erantzuna:
Amak ezpainak estutu, eskua jaso eta lapurtutakoa itzul ziezaiola eskatu zion haurrari.


galdera:
Beharbada bere barnea hustu eta lasaitzen denean etorriko da berriro ere bere onera.

AdibideaIkasteko:
Beharbada ez du egingo ---> BALITEKE ez egiTEA

Komentarioak:
Oso erraza duzu egin beharreko aldaketa zein den jakitea. "baliteke" egiturak "-tzea" eskatzen du. 
Hortaz, bilatu goiko esaldian aditz nagusia 
eta horri "-tzea" sartu 
(laguntzailea desagertzen da jakina)

erantzuna:
Baliteke bere barnea hustu eta lasaitzen denean berriro ere bere onera etortzea.


galdera:
Lasterketaren arduradunak seinale bat egin zien korrikalariei, ekiteko nahi zutenean.

AdibideaIkasteko:
Lanari ekiteko dei bat egingo dizut -->Lanari ekin ("diozu") di + EZA +iozuN

Komentarioak:
Arrastoa "ekin" duzu. 
Eta goiko esaldian aditz bera bilatuz gero, honela topatuko duzu: ekiteko, hau da, helburuzkoa. 
"-tzeko" kendu eta mezu bera mantentzeko subjuntibera erabili ahal duzu. Orain zailena. Zein da laguntzailea?
 Nork? Haiek Denbora? Lehenaldia. 
Eta ekin aditza denez nor-nori-nork erabili behar dugu. 
Beraz, "zioten" formatik abiaturik, 
eta "eza" bat "i" letraren atzean paratuta....

erantzuna:
Lasterketaren arduradunak seinale bat egin zien korrikalariei, nahi zutenean ekin ziezaioten.


galdera:
Zaldunari ez zitzaion batere gustatu Faustok filosofokeria haietan jardutea.

AdibideaIkasteko:
Beti hori egitea gustatzen zaio amari --> Beti hori egitea gogoko DU amaK

Komentarioak:
Sinonimoen arteko trukaketa. 
"gustatu = gogoko" . 
Baina "gustatu ZAIT" eta "gogoko DUT".
 Ezaugarri hauek kontuan harturik
 saiatu esaldia sortzen. 
(kontuz, "-k" letrarekin!)

erantzuna:
Zaldunak ez zuen batere gogoko izan Faustok filosofokeria haietan jardutea.


galdera:
Mikaelak ez zuen begirik bildu semea oheratu bitartean.

AdibideaIkasteko:
Hori egiten duzun bitartean ez dugu pakerik izango--> HARIK ETA hori egin ARTE

Komentarioak:
"Harik eta" ," zeren eta", "bai eta(baita)","baldin eta"  eta antzekoak, nire uste apalean, abisu bat ematekoak dira, hau da, ohartarazi nahi digute geroxeago zerbait agertuko dela, 
kasuan kasuko "arte", "bait","ere", "ba" eta abar.
 Beraz, kasu honetan, "arte" (denborazkoa) jarri behar dugula esaten digu. 
Bigarren aldaketa bat ere badago: "loak hartu" esapidearen sinonimo duzu "begirik bildu". 
Egin trukaketa eta kontuz subjektuarekin

erantzuna:
Harik eta semea oheratu arte Mikaela ez zuen loak hartu.


galdera:
Neurrigabe gorrotatzen zenituzten udako belar ontze eta biltzeak.

AdibideaIkasteko:
Lana gorrotatzen zuten ---> lanaRI gorrotoa ZIOTEN

Komentarioak:
Arrastoak behartzen zaitu 
zure esaldiko hitz batean "nori" jartzera. 
Beraz, "nori" behar duen aditz bat behar dugu. 
Suerte ona duzu! 
Begira! 
"gorrotatzen DUT = gorrotoa DIOT"

erantzuna:
Neurrigabeko gorrotoa zenioten udako belar ontze eta biltzeari.


galdera:
Lehen-lehenik jakin behar da zenbat autobus etorriko diren. Hori ikusita erabakiko dugu bakoitzean nor eta zenbat sartu.

AdibideaIkasteko:
Zenbat jende dagoen jakin behar da --> dagoeN jendeAREN ARABERA

Komentarioak:
Zeren arabera erabakiko dugu? 
Autobus kopuruAREN ARABERA. 
Baina "etorri" aditza non utziko dugu. 
Tira, sortu erlatibozko bat:
 aditza + -n + autobus kopurua

erantzuna:
Etorriko den autobus kopuruaren arabera erabakiko dugu bakoitzean nor eta zenbat sartu.


galdera:
Ez dago sarrerarik gaurko futbol partidurako. Hobe, bertzenaz Mikelen zain egon beharko baikenuke partidua akitu arte.

AdibideaIkasteko:
Ez dugu lanik. Hobe, bestela nekatuko ginateke --> BEHARRIK ez duguLA lanik

Komentarioak:
Ezagutzen al duzu "beharrik" hitza? 
"eskerrak" hitzaren sinonimoa. 
Goiko esaldian horren ordez "hobe" hitza erabiltzen dute. 
Zeri egiten dio erreferentzia "hobe" hitzak?.

erantzuna:
Beharrik ez dagoela sarrerarik gaurko futbol partidurako. Bertzenaz Mikelen zain egon beharko baikenuke partidua akitu arte.


galdera:
Lotsa ere ematen dit neuk ere behin baino gehiagotan horrelakoak egin ditudala pentsatzeak.

AdibideaIkasteko:
Lotsagarria iruditzen zait hori ikustea()

Komentarioak:
Goikoan "lotsa ematen dit" erabili beharren, 
"lotsagarria iruditzen zait"
 erabili behar duzu, 
eta aldatu, gero aldatu beharreko guztiak 
(ergatibo bat soberan dagoela uste dut). 
Eta "egina"?
 Bada, ez baduzu ezagutzen, 
erabili esaldi hau egitura hau ikasteko

erantzuna:
Lotsagarria iruditzen zait neu ere behin baino gehiagotan horrelakoak egina naizela pentsatzea.


galdera:
Zintzo eta jator fama zuen auzoan, baina bazekien bereak eta bi egiten.

AdibideaIkasteko:
Ongi dago, baina ez dut gustoko ---> ongi egonAGATIK, ez dut gustoko

Komentarioak:
Tira "-agatik" ikusi eta, 
ziuraski, 
kausala dela pentsatu duzu.
Bada, ez!. 
Ikusi goiko esaldian zer dugun.
Aurkaria (baina)!

erantzuna:
Auzoan zintzo eta jator fama izanagatik, bazekien bereak eta bi egiten.


galdera:
Ziprianek kartera bere esku tartean bildu zuenerako aspalditik omen zeuzkan Joanek karpeta eta txanponak golkoan gordeta.

Komentarioak:
Esaldia ikaragarri luzea duzu! 
Horrelakoetan, gauza gutxi aldatu behar delako seinale!. Garrantzitsuena! 
Nolako erlazioa dago goiko bi esaldien artean?
 Denborazkoa.
 Arrastoak ("baino") denbora adierazteko balio al du?
 Bai ("baino lehen"). 
Hortaz, aldatu horrela --> 
"bildu zuenerako"<->"bildu baino lehen"

erantzuna:
Ziprianek kartera bere esku tartean bildu baino lehen aspalditik omen zeuzkan Joanek karpeta eta txanponak golkoan gordeta.


galdera:
Benetan ez nuen uste hain telebistazale zinenik.

AdibideaIkasteko:
Ez zenuen uste azkarra nintzenik --> ez NINDUZUN azkarTZAT

Komentarioak:
"tzat" arrastoa duzu. 
Iritzia emateko ere balio digu. 
Goiko esaldian "ez nuen uste   -nik" egiturak ematen du iritzia. Zure esaldian "-tzat izan" behar duzu erabili.
 Nork? Nik
 nor? Zu

erantzuna:
Benetan ez zintudan hain telebistazaletzat.


galdera:
Sekulan ez diogu hitz bat bestea baino ozenkiago egin beharrik izan elkarri.

AdibideaIkasteko:
Ez dugu ados egon beharrik ---> Ez dugu ZERTAN ados EGON (.....)

erantzuna:
Sekulan ez diogu hitz bat bestea baino ozenkiago zertan egin elkarri.


galdera:
Ortotsa denean, erramu bedeinkatuaren hostoak sartzen zaizkio suari, ekaitzaren kalteak usatzeko itxaropenean edo.

AdibideaIkasteko:
Gauzak hartu dituzu --->Gauzak har dit + ZA ("u" kendu dugu) + zu + n --->ditzazun

Komentarioak:
"usa"  duzu arrastoa.
 Horrek, zuzenean, 
ahalera, subjuntibera edo agintera formak erabiltzera garamatza.
 Baina Nork? Hostoek .
 Zer? Kalteak. 
Beraz, indikatiboeran ---> dituzte, 
(jarri "u" letraren tokian "za" marka eta asmatu egingo duzu)

erantzuna:
Ortotsa denean, erramu bedeinkatuaren hostoak sartzen zaizkio suari, ekaitzaren kalteak usa ditzaten edo.


galdera:
Txapelduna finalean neurtuko da; baita txapeldunordea ere.

AdibideaIkasteko:
Dirua galdu dut; baita etxea ere--> Dirua(1) + EZ EZIK, etxea(2) ERE galdu dut.

Komentarioak:
"ezik" zer izan daiteke?
 1.- bi mezu kontrajartzekoa (goiko esaldian hori gertatzen da?) 
2.- baldintza (?) 
3.- maila bereko bi elementu lotzekoa (" ez ezik... ere"). 
Bilatu goiko esaldian bi elementu horiek eta jarri zati bana horien atzean :   
(1)  + ez ezik, (2) + ere + (esaldiaren gainerako guztia)

erantzuna:
Txapelduna ez ezik, txapeldunordea ere finalean neurtuko da.


galdera:
Txarangakoek noizbait kaleratzen hasi beharra zeukaten;  inork ez zien besterik gabe hots egingo.

AdibideaIkasteko:
Ariketekin aurrera egin behar duzu, euskara ongi menperatuKO BAduzu.

Komentarioak:
Kontuz esaldi honekin. 
Arrastoan "ba-" zati baldintzazkoa ageri da, baina bi esaldien arteko erlazioa, 
gehiago da helburu bat lortzekoa. 
Ezagutzen al duzu baldintza forma izan eta helburua adierazten duen egitura bat?
Bada, horrelakorik badugu euskaraz, bai. 
Baina oso erraza da baldintza normalekin nahasten!.

erantzuna:
Txarangakoek noizbait kaleratzen hasi beharra zeukaten, inork hots egingo bazien.


galdera:
Zeuen karguak zuzendaritzaren esku uzteko agindu zitzaizuen azken bileran

AdibideaIkasteko:
gauza guztiak ekartzeko agindu zigun-->Gauza guztiak ekar (genituen) genit+za+n

Komentarioak:
"-ela" arrastoa duzu. 
Ez, ez da konpletiboa, zehar-agintera baizik. 
Ikusi goiko esaldian "agindu" aditza. 
Beraz, "agindu ....-tzeko" edo "agindu (subjuntibera) + -ela". Nork? Zuek 
Zer? Karguak 
--->(zenituen)
 Jarri "u"ren lekuan "za" eta listo!

erantzuna:
Zeuen karguak zuzendaritzaren esku utz zenitzatela agindu zitzaizuen azken bileran.


galdera:
Etxetik alde egin, alde egin du, baina orain ez du inon bizilekurik.

erantzuna:
Etxetik alde egin, alde egin du, baina orain ez du non bizi.


galdera:
Gure txirrindulari ezagunak ez ziren tropelaren aurrean tinko eta erne ibili, atzean eta erdi lotan baizik.

AdibideaIkasteko:
Hori ez zuen egin, baina bestea bai -->Hori egin BEHARREAN, bestea egin zuen

Komentarioak:
"beharrean" arrastoaren azpian ezezko esaldi bat duzu.
 "Hori egin beharrean" ---> "hori ez zuen egin".
 Goiko esaldian zein da ezezko esaldia? 
Tira, hartu eta egin kontrako aldaketa

erantzuna:
Gure txirrindulari ezagunak tropelaren aurrean tinko eta erne ibili beharrean, atzean eta erdi lotan ibili ziren.


galdera:
Irakaslearen rolean sortzen diren gatazkak dira lantxo honen aztergaia.

AdibideaIkasteko:
Arazo honen iturria dirua da --> Arazo HONEK dirua DU iturri

Komentarioak:
"ditu" duzu arrastoa.
 Goiko esaldian, berriz, "dira" duzu aditza.
 Begira! 
"Gizon hori gure zuzendaria da"
---> "Gizon hori DUGU zuzendari(-)" 
Gure esaldian zein da subjektua? 
Jarri iezaiozu "-k" bat

erantzuna:
Lantxo honek irakaslearen rolean sortzen diren gatazkak ditu aztergai.


galdera:
Latinoamerikan egin nuen egonaldi luzeak ematen zuen oinarririk bertako arazoez jabetzeko.

AdibideaIkasteko:
Horretaz jabetzeko luze ibili ginen ikasten -->horretaz jabe GINTEZEN luze ibili ginen

Komentarioak:
"jabe" arrastoa ez da "-ren jabe"ren zatia,
 "jabetu" aditzaren zatia baino.
 Hortaz, subjuntibera erabili behar duzu 
(goiko esaldian "jabeTZEKO" dugu). 
Gogoan izan nor sistemakoa dela "jabetu" aditza. 
Beraz, "jabetu nintzen" erabili behar duzu, 
baina "nintzen" ordez subjuntibera forma

erantzuna:
Latinoamerikan egin nuen egonaldi luzeak ematen zuen oinarririk bertako arazoez jabe nendin.


galdera:
Aitor saltoka eta algaraka hasi zitzaigun. Zelako poza hartu zuen hori jakitean!

AdibideaIkasteko:
HALAKO tristura hartu zuen, NON negar zotinka hasi BAITzen.

Komentarioak:
Arrastoa "non" duzu. 
Beste egitura batzuk aparte utzita, 
gehienetan ondoriozkoak egiteko erabiltzen dugu hitz hau. 
Hau da,  Hain(hainbeste) -------- (ezen)(non) ----- (bait-)(-n). 

Goiko esaldian "zelako" hitzak ematen digu bidea, baina zure esaldian "halako" bihurtu behar duzu,
 bi esaldiak batean jartzeko.

erantzuna:
Aitorrek, hori jakitean, halako poza hartu zuen, non saltoka eta algaraka hasi baitzitzaigun.


galdera:
Isiltasun oro esan ez diren hitzez dago osatua.

AdibideaIkasteko:
Une oro egoten da lotan amona---> une GUZTIAK ematen ditu lotan amonaK

Komentarioak:
Oro = guztiak
 (singularra ---> plurala).
 "dituzte"ren subjektua "hitza" duzu, 
Gogoratu
"-k" eta
 "pluralezko marka" 
jarri behar duzula.

erantzuna:
Esan ez diren hitzek osatzen dituzte isiltasun guztiak.


galdera:
Fruituak, gazta eta arrain errea eramaten nizkion. Ordainetan ahuntz-esnea eta ahate-arrautzak ematen zizkidan.

AdibideaIkasteko:
Hori oparitu diot. Ordainetan, dirua ---> oparitu diodaN horREN TRUKE dirua

Komentarioak:
Esaldi luzea benetan goikoa. 
Bilatu arrastoaren (-truke) sinonimo bat. 
Bai , asmatu duzu ---> "ordainetan". 
Hori jakinda, orain goiko bi esaldi horiek lotzea lortu behar duzu.
 Zeren truke???
(erlatiboa erabili beharko duzu)

erantzuna:
Eramaten nizkion fruitu, gazta eta arrain errearen truke ahuntz-esnea eta ahate-arrautzak ematen zizkidan.


galdera:
Geunden goialde hartatik leku isil eta sosegatuaren traza hartzen zitzaion munduari.

AdibideaIkasteko:
Zeruari leku paketsuaren traza hartzen zaio----> ZeruaK leku paketsua DIRUDI

Komentarioak:
"zeren traza hartu" hitz multzoa kendu behar duzu, 
eta horren orden "iruditu" aditz trinkoa  jarri behar duzu. 
Aholku bat! 
Pentsatu "-k" bat ahaztuko zaizulakoan daudela aztertzaileak. Eta gogoan izan 
"iruditu aditz trinkoa" erabiltzen duzunean 
nor-k sistema ari zarela erabiltzen.

erantzuna:
Geunden goialde hartatik leku isil eta sosegatua zirudien munduak.


galdera:
Sarritan esan diogu bere gain hartu behar duela zama hori, baina alferrik!.

Komentarioak:
Esaldi luzea <> aldaketa txikia. 
"sarritan" ---> "zenbat aldiz". 
Kontuan izan harridura esaldi bihurtzen dugula,
 eta harridurazko esaldiek 
marka bat 
hartzen dutela aditz laguntzailean

erantzuna:
Zenbat aldiz esan diogun bere gain hartu behar duela zama hori, baina alferrik.


galdera:
Sarritan esan dudanez, Arantzazu gaineko bakea eta isiltasuna ezin dira diruz erosi.

AdibideaIkasteko:
Ezin da hau hartu ---> Ezin har daiteke hau

Komentarioak:
Goiko esaldian :
 "... ezin dira diruz erosi." 
Arrastoan:
 " ...eros ". 
Arrastoak behartzen zaitu ahalerazko forma erabiltzera---> "....ezin eros ----- diruz". 
Dira ---> ? (ahaleran?)

erantzuna:
Sarritan esan dudanez, Arantzazu gaineko bakea eta isiltasuna ezin eros daitezke diruz.


galdera:
Irribarrea zabaldu zitzaion eta baita begiak bizi-bizi jarri ere; ideia dibertigarriren bat bururatu zitzaiola ematen zuen.

AdibideaIkasteko:
Egingo zuela ematen zuen ---> egingo BALu BEZALA ....

Komentarioak:
Suposatuko dut "ez ezik" badakizula erabiltzen 
(bestela aukeratu horrelako esaldiak eta landu itzazu!).

 "Bezala" hitzak 
goiko esaldiko "ematen zuen" aditza ordezkatu behar du. 
Baina "bezala" hori honako egitura honen barruan dago: 
"ba- bezala". 
Atera kontuak!

erantzuna:
Irribarrea zabaldu ez ezik, begiak ere bizi-bizi jarri zitzaizkion, ideia dibertigarriren bat bururatu balitzaio bezala.


galdera:
Arazoak begi-bistan izan eta begiak ixten dituena zoroa da.

Komentarioak:
Goiko esaldian honelako galdera duzu: 
Nor da zoroa?. 
Zure esaldian
 "Zer da zorakeria?" 
galderari erantzun behar diozu. 
"ZER" galderari erantzuteko
 aditzak "-tzea" hartzen du. 
Ibili bide horretatik!

erantzuna:
Zorakeria da arazoak begi-bistan izan eta begiak ixtea.


galdera:
Hamaika dira gurasoek eta irakasleek bultzatuta aurrera atera direnak.

AdibideaIkasteko:
Amak lagunduta, onik atera zen---> AmaREN laguntzaRI ESKER onik atera zen.

Komentarioak:
Begira prozesua: 
"esker" egiturak izen bat behar du ("bultzatuta"---> "bultzada"). "bultzada" izena aurreko izenekin doa ("irakasle" eta guraso"), eta horiei lotu behar zaie.
 Horretarako "-ren" erabili behar duzu.
 Beraz, izena + -ren + izena + -ri + esker. 
(kontuz pluralarekin!)

erantzuna:
Hamaika dira irakasleen eta gurasoen bultzadari esker aurrera atera direnak.


galdera:
Lotsaren lotsaz, esan behar nuena jakin gabe inguratu nintzen lagunengana.

AdibideaIkasteko:
Hori jakin gabe hurbildu nintzen harengana --> Hori ez nekiELA hurbildu NINTZAION

Komentarioak:
"gabe" hitza aldatu behar duzu. 
Kontuan izan, 
"gabe"  hitzak "nola" galderari erantzuten diola, 
eta beraz, arrastoak ere galdera berari erantzungo dio,
 baina "-ela" denez, laguntzailea erabiliz. 
Horretaz gain 
"lagunei" arrastoak behartzen zaitu "nor-nori" erabiltzera.

erantzuna:
Lotsaren lotsaz, esan behar nuena ez nekiela inguratu nintzaien lagunei.


galdera:
Musika-kaxa hartan herri-kanta alemaniar bat zegoen, nonbait.

AdibideaIkasteko:
Goiz etorri zen, nonbait ---> BADIRUDI goiz etorri zeLA

Komentarioak:
"NONBAIT"  = "BADIRUDI" . 
Tira, ez ahaztu, aditz bat ari zarela jartzen, 
eta bi aditz badituzu, lotu egin behar dituzula. 
Nolako lotura behar da esaldi honetan?

erantzuna:
Badirudi musika-kaxa hartan herri-kanta alemaniar bat zegoela.


galdera:
Zuk guri behin eta berriz arrazoi duzula esango diguzu, baina ez gaituzu konbentzituko.

AdibideaIkasteko:
Hori horrela da, baina ez zait gustatzen--->Hori horrela BAda ERE, ez zait gustatzen

Komentarioak:
Aurkaria kontzesibo bihurtu behar duzu. 

"baina" 
bigarren esaldian dago
eta "ba- ere" 
hasierako esaldian jarri behar duzu.

erantzuna:
Zuk guri behin eta berriz arrazoi duzula esaten badiguzu ere, ez gaituzu konbentzituko.


galdera:
Zuk hala pentsatzen ez baduzu ere, zuri gustatzen ez zaizkizun gai horiek irakurtzearren askotxok erosten dute egunkaria.

AdibideaIkasteko:
Etorkinek jasan dute sufrimendua --> etorkinak DIRA sufrimendua jasan duteNAK

Komentarioak:
Begiratu ongi arrastoa. 
Goiko esaldian antzeko zatirik al dago
 Ez?.           Bai, bai badago: "dute". 
Horren inguruan egin behar duzu aldaketa. 
Dute ---> dutenak 
"Haiek dute" ---> "Haiek DIRA dutenAK" 
Ikusten duzu zer nolako aldaketa txikia den?. 
(niri ere ez zait gustatzen, baina)

erantzuna:
Zuk hala pentsatzen ez baduzu ere, askotxo dira zuri gustatzen ez zaizkizun gai horiek irakurtzearren egunkaria erosten dutenak.


galdera:
Hasieran lotsatu egiten nintzen Andoni egoera horretan ikuste hutsarekin, baina orain ohitu egin naiz.

AdibideaIkasteko:
Aspertu egin nintzen entzute hutsarekin ---> aspertu egin NINDUEN entzute hutsak

Komentarioak:
Zerekin lotsatzen nintzen?
 Ikuste hutsAREKIN.
 Baina arrastoan "hutsaK" duzu.
Beraz, subjektua. 
Horren bidetik galdera aldatzen da eta.... 
Ikuste hutsaK lotsatu egiten ????? (ni). 
Asmatu behar duzu nor-k laguntzaile bat

erantzuna:
Hasieran lotsatu egiten ninduen Andoni egoera horretan ikuste hutsak, baina orain ohitu egin naiz.


galdera:
Huskeria bat nahikoa izaten da okerra gertatzeko.

AdibideaIkasteko:
Hori nahikoa da kalera botatzeko---> hori BESTERIK EZ da behar kalera botatzeko.

Komentarioak:
Goiko "nahikoa" hitzaren tokian
 "besterik EZ" sartu behar duzu. 
Gogoan izan "ez" jartzean 
aditz laguntzailea estu loturik jarri behar dela. 
Eta esaldiaren antolamenduan eragiten duela

erantzuna:
Huskeria bat besterik ez da behar izaten okerra gertatzeko.


galdera:
Presaka zirela eta lehenbailehen paperak sinatzeko esan zioten.

AdibideaIkasteko:
Paperak guk betetzeko, dirua behar---> Paperak guk bete (genituen-->genit+za+n)

Komentarioak:
Trikimailu bat: 
Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada, ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dute ariketa egileek. 
Kasu honetan kontuan izan goikoan
 "-tzeko" zatia duela aditzak, eta, hortaz,
 subjuntibera behar dugula. 
Hasi: Nork? Zer? Denbora? (zituen) 
(Jarri "u" letraren ordez, "za" eta listo!)

erantzuna:
Presaka zirela eta lehenbailehen paperak sina zitzala esan zioten.


galdera:
Izan ere, ezin eta toki egokiagoa da Tolosa jendea inguratzeko.

AdibideaIkasteko:
Ezin egokiagoa da guretzat lan hori --> EZ DAGO hori BAINO lan egokiaGORIK

Komentarioak:
"ez dago" arrastoa ikusi eta 
burura "-rik" bukaera etortzen zait. 
Erabil ezazu "baino -ago" egitura konparatiboa.

erantzuna:
Izan ere, ez dago Tolosa baino toki egokiagorik jendea inguratzeko.


AdibideaIkasteko:
Baliteke esaldia ez ulertzea ---> LITEKEENA DA esaldia ez ulertTZEA

Komentarioak:
Goiko esaldian "baliteke .... -tzea" egitura duzu.
 Zure esaldian 
"litekeena (izan) ..... -tzea" 
erabili behar duzu trukean.


galdera:
Ikaragarri aldatu da azken urteotan zinea, telebista eta bideoaren etorrera dela eta.

AdibideaIkasteko:
Dena usteldu da, petrolioa dela eta--->petrolioaK dena usteldu DU

Komentarioak:
Goiko esaldian erlazio kausala ematen da ("dela eta"). 
Trukaketa interesgarria eskatzen dizute.
 Kausa adierazten duen zatia subjektu aktibo bihurtzen baduzu, kausa zuzena izango da--->
-->Berak egiten baitu !!!!!.

 Kontuan izan laguntzailea aldatu behar duzula. 
Besterik ez!

erantzuna:
Telebista eta bideoaren etorrerak ikaragarri aldatu du azken urteotan zinea.


galdera:
Errukia sentitu nuen gizona bere buruarekin hain haserre eta ernegatuta ikustean.

AdibideaIkasteko:
Pena sentitu zuen horretaz konturatzean --> Pena sentiARAZI ZIO konturatzeaK

Komentarioak:
Goiko esaldian, "sentitu nuen" aditz multzoa duzu. 
Baina horren ordez "sentiarazi" behar duzu erabili. 
Aldaketa batzuk eragiten ditu trukaketa honek. 
Sistema aldaketa: ("nor-k" ---> "nor-i-k").
 Subjektuaren aldaketa ( "nik" ---> "ikusteak").

erantzuna:
Errukia sentiarazi zidan gizona bere buruarekin hain haserre eta ernegatuta ikusteak.


galdera:
Harriari 36 jasoaldi baino gehiagorik ematerik ez nuen izan.

Komentarioak:
Trukaketa zaila duzu oraingoan. 
Oinarri gisa, jakin behar duzu goiko esaldian ahalera-egitura bat duzula: 
"ez nuen emaTERIK izan".
 Zure esaldian "ahal" erabiliz adierazi behar duzu gauza bera. Baina, baiezko esaldi bat ere erabili behar duzu. 
Suerte!. 
(begiratu erantzun ofiziala eta ikertu ongi aldaketa)

erantzuna:
36 jasoaldi izan ziren harriari eman ahal izan nizkionak.


galdera:
Berehala konturatu zen gizon harekin luzaroko tratua izan zezakeela nahi bazuen.

AdibideaIkasteko:
Hori lortzen baduzu, hartu atsedena --> hori lortuZ GERO, hartu atsedena

erantzuna:
Berehala konturatu zen gizon harekin luzaroko tratua izan zezakeela nahi izanez gero.


galdera:
Norbait saritu nahi izanez gero,  Xabi hautatuko nuke.

AdibideaIkasteko:
Zerbait jan nahi baduzu, azkar ibili behar duzu-->zerbait jaTEKOTAN, azkar ibili

Komentarioak:
"-kotan" arrastoa, kasu honetan, baldintzazkoa da. 
Baina garbi izan behar duzu 
zeren lekuan jartzen den. 
"saritu nahi" aditz multzoari dagokio,
 eta ez, soilik, "saritu" aditzari.

erantzuna:
Norbait saritzekotan, Xabi hautatuko nuke.


galdera:
Ezin nuen agindutako lanik egin, goizean izandako istripuaren ondorioz oso urduri bainengoen.

AdibideaIkasteko:
Atzo HAIN lasai nengoen, NON denbora azkarregi pasatu BAITzitzaidan

Komentarioak:
"Hain" hitza ikusi eta egon ziur, 
gehienetan, "ondoriozko" baten aurrean zaudela . 
Eta, hortaz, ondoriozkoak ikasi behar. 
Hona hemen eskematxoa:
 Hain(hainbeste) -------- (ezen)(non) ----- (bait-)(-n).

erantzuna:
Goizean izandako istripuaren ondorioz hain urduri nengoen non ezin bainuen agindutako lanik egin.


galdera:
Olentzerori aurten eskatu diodan guztia ekarriz gero, oso pozik geratuko nintzateke.

AdibideaIkasteko:
Hori eginez gero, lortuko lukete -->Lortuko lukete, hori egingo baLute

Komentarioak:
Baldintzen arteko trukaketa. Goikoan "ekarriz gero" dugu. Eta zure esaldian "-ko" agertzen denez laguntzailea erabili behar duzu. Zein da laguntzailea? Egin galdera hauek:
 Nork? Olentzerok    Zer? Guztia       Nori? Niri . 
Beraz (dit---zidan). Hortik hasi aldaketa batzuk egiten: Baldintzak  bukaerako "-n" letra desagertarazten du; 
beraz ez da "da" erabili behar. 
Gero, subjektua 3. Pertsona bada, "z"ren ordez "l" bat jarri behar duzu: zidan---> zit ---> lit

erantzuna:
Oso pozik geratuko nintzateke aurten Olentzerori eskatu diodan guztia ekarriko balit.


galdera:
Denek aitortzen dute aurrerako handia egin duela. Dena dela, ikusi egin behar.

AdibideaIkasteko:
Gauzak lasai daude. Dena dela erne egon behar---> Gauzak lasai BAdaude ERE...

Komentarioak:
("dena dela") aurkaria  
kontzesibo("ba- ere") bihurtu behar duzu .
Gogoratu hasierako esaldian jarri behar duzula egitura kontzesiboa. 
Eta esaldiaren bukaeran kokatu behar duzula. 
Horrek suposatuko dizu 
esaldiaren antolamentua aldatu beharra.

erantzuna:
Aurrerako handia egin duela denek aitortzen badute ere, ikusi egin behar.


galdera:
Hogeita sei urte zituen zegoeneko baina artean oso-osoan eusten zion bere betiko edertasun paregabeari.

AdibideaIkasteko:
Ongi dago baina ez da egokia -->ez da egokia, ongi dagoEN ARREN

Komentarioak:
Konbinaketa klasikoa: aurkaria eta kontzesiboa.
 Goian "baina", behean "arren". 
Gogoratu "arren" hitzak, normalki, 
laguntzailea desagertarazten duela, 
baina kasu honetan utzi behar duzu, "-n" bat erantsita.
 Kontuan izan "baina" esaldi batean dagoela,
 eta "arren" beste esaldian sartu behar dela.

erantzuna:
Oso-osoan eusten zion bere betiko edertasun paregabeari, artean hogeita sei urte zituen arren.


galdera:
Ogerleko franko eskaini behar izango zizkion hori lortzeko!

AdibideaIkasteko:
Jende asko etorri zen partidura ---> Zenbat jende ez OTE zen etorri partidura!

Komentarioak:
Arrastoan "zenbat" duzu, hau da, galderak egiteko hitz bat. Beraz galdera bat sortu behar duzu?. 
Ez, harridura, goiko esaldian ezer galdetzen ez delako. 
Ba al dakizu zer erabiltzen duen Euskarak 
zure buruari galderak egiteko? 
"ote". 
Erabili hitz polit hau zure esaldian. 
Ezezko esaldia eragiten du!

erantzuna:
Zenbat ogerleko ez ote zizkion eskaini hori lortzeko!.


galdera:
Honek ere edozein gauza egingo luke ipuin bat kontatzeko aukera izatearren.

AdibideaIkasteko:
Nik denetarik erosiko nuke dirua banu --> Zer EZ nuke nik erosiko dirua banu!

Komentarioak:
Harridura-esaldi berezia duzu. 
Harridura adierazteko modu bitxia
 ezezko esaldia erabiltzea duzu. 
Hori besterik ez duzu egin behar

erantzuna:
Zer ez luke honek egingo ipuin bat kontatzeko aukera izatearren!.


galdera:
Honela eginez gero, zer gertatuko litzaiguke? Hori da jakin behar litzatekeena.

AdibideaIkasteko:
Bihar zer egingo dugu? ---> Bihar zer egingo OTE duguN jakin nahi dut

Komentarioak:
Goiko esaldian galdera bat duzu. 
Eta zure esaldian loturik agertu behar duzu. 
Nola?   Zehar-galdera sortuz. 
Hortarako marka bat jarri behar diozu laguntzaileari. 
Horretaz gain, beharrezkoa ez bada ere, 
nabardura bat sartu beharko diozu galderari, 
zeinak zalantza kutsua azpimarratzen duen. 
Zein da hitza? 
"ote"

erantzuna:
Honela eginez gero, zer gertatuko ote litzaigukeen jakin behar litzateke.


galdera:
Honela esaten zait gutunean: Errenta Aitorpenean ordaindu gabeko diru kopuru hori eguneko epean sartu behar duzu aurrezki kutxa edo bankuren batean.

AdibideaIkasteko:
Egunkariak esaten du: Greba dugu--> Egunkariak esaten du greba duguLA

Komentarioak:
Esaldi luze-luzea. 
Baina aldaketa txiki bat besterik ez duzu egin behar.
 Galdetu zure buruari "ZER esaten dit?"
Eta izen bat bada zure erantzunaren gakoa, 
erlatiboa erabili behar duzu. 
Baina, aditz baten inguruan erantzuten baduzu 
"-ela" bat jarri behar duzu.

erantzuna:
Gutunak esaten dit Errenta Aitorpenean ordaindu gabeko diru kopuru hori eguneko epean sartu behar dudala aurrezki kutxa edo bankuren batean.


galdera:
Gu Zestoako feriara hilero joan ohi ginen; hilaren azkeneko asteazkenean izaten zen feria.

AdibideaIkasteko:
DonostiaKO Tanborrada ---> DonostiaN egiten den Tanborrada

Komentarioak:
bi esaldiak lotu behar dira "feria" hitzaren inguruan.
 Baina goiko esaldian "Zestoako feria" dugu loturik. 
Eta gure erantzunean "zestoan" jarri behar. 
Horrek dakar berekin "ko" loturaren ordez aditza tartekatzea. Ondorio gisa: 
"ko" lotura aditz batek ordezkatu behar du
Gogoan izan!

erantzuna:
Gu hilaren azkeneko asteazkenean Zestoan izaten zen feriara hilero joan ohi ginen.


galdera:
Guk adiskide asko izan nahi dugu. Hori oso zaila izango da.

AdibideaIkasteko:
Zenbat ordenagailu behar dugu? ---> Guk behar duguN ADINBAT ordenagailu

Komentarioak:
Konparazio bat egin behar dugu. Gogoan izan ordena dela konparatiboen gauzarik zailena. Har ezazu kontuan galdera hau: "zenbat adiskide"?
 Mantendu ordena eta "zenbat" hitzaren ordez jar ezazu "adinbat". Beraz "..... adinbat adiskide" dugu. Bakarrik falta zaigu "adinbat" aurrean zerekin konparatzen dugun jartzea. Asmatu ondoren gogoan izan aditz laguntzaileek "-n" bat hartzen dutela zerbaiti lotzen diogunean.

erantzuna:
Guk nahi dugun adinbat adiskide izatea oso zaila izango da.


galdera:
Jakinaren gainean jartzen zaituztet, nire miraririk ikusteko itxaropenik ez izateko, ez dut egingo eta.

AdibideaIkasteko:
Hori ez egiteko, traba handiak jarri dizkigute --> Hori egin ez DEZAGUN, trabak!

Komentarioak:
"izan" duzu arrastoa. 
Goiko esaldian nola agertzen zaigu aditz hau? "izateko". 
Hau da, helburuzkoa 
"-tzeko" kendu zaio eta aditza bere horretan gelditu da. Horrelakoetan, gehienetan, 
subjuntibera eskatzen dizutela esan nahi du. 
Kontuan hartu zein den subjektua!

erantzuna:
Jakinaren gainean jartzen zaituztet, nire miraririk ikusteko itxaropenik izan ez dezazuen, ez dut egingo eta.


galdera:
Janaririk onena izanda ere, maizegi janez gero, aspertu egiten gaitu.

AdibideaIkasteko:
Abendua izanda ere, kriston beroa egiten du---> Abendua BADA ERE, kriston beroa

Komentarioak:
Ez da ezer aldatu behar!. 
Goiko zati bat kendu eta beraren ordez
 "bada ere" arrastoa jarri. 
Zein da kendu beharrekoa? 
Jakin behar duzu "bada ere" kontzesiboa dela, 
eta goikoan zein zati da kontzesiboa?

erantzuna:
Janaririk onena bada ere, maizegi janez gero, aspertu egiten gaitu.


galdera:
Kanpokoen ohiturak eta gureak ez dira berdinak.

AdibideaIkasteko:
Gurasoen beharrak eta gureak ez dira berdinak. GurasoEK DUTEN beharrak ez dira

Komentarioak:
Begira nondik sortzen diren erlatibo batzuk: 
"kanpokoEN ohiturak". 
"-ren" lotura hori erlatibo batek ordezka dezake.

 Bestetik "bezalakoak" egitura konparatiboa erabili behar duzu. Hortarako konparatzen diren bi elementuak 
aurkitu behar dituzu:
 "kanpokoen ohiturak" eta "gureak". 
Eta bigarren elementuaren atzetik "bezalakoak" jarri

erantzuna:
Kanpokoek dituzten ohiturak ez dira gureak bezalakoak.


galdera:
Guk baino behar handiagoa du lapurrak. Jainkoak lagun diezaiola.

Komentarioak:
Arrastoa "ari" dugu, 
hau da, nori galderari erantzuten duen zerbait.
 Hasi zure esaldia honela:
 "Jainkoak lagun diezaiola"  
  NORI? . 
Erlatibo bat behar duzu "lapur" hitzaren inguruan

erantzuna:
Jainkoak lagun diezaiola guk baino behar handiagoa duen lapurrari.


galdera:
Guk ez dakigu gizon horri nola mintzatu.

AdibideaIkasteko:
Zuk ez dakizu nola mintzatu amari ---> Ez dakizu nola mintzatu BEHAR ZAION amari

Komentarioak:
Esaldi luzea, baina aldatzekoa bukaeran duzue.
Goikoan zehar galdera baina laguntzailerik gabe
Behekoan laguntzailea jarri behar 
eta zehar galderaren marka.
Laguntzailea jarri beharrak eskatzen du zein den aditz sistema jakitea. 
Kontuz "mintzatu" aditzarekin

erantzuna:
Guk ez dakigu gizon horri nola mintzatu behar zaion.


galdera:
Gure eskaerek harrera ona izango zutela uste genuen.

AdibideaIkasteko:
hori ongi zegoela uste genuen ---> hori ongi zegoELA + KO + AN geunden

Komentarioak:
Goikoan iritzi bat ematen da ("uste genuen")
Egon aditza erabiliz
 ba al da iritzia adierazteko egiturarik?

erantzuna:
Gure eskaerek harrera ona izango zutelakoan geunden.


AdibideaIkasteko:
Zein lasaia den herri hau!  --> BAI lasaia deLA herri hau!


galdera:
Zein errespetu handia zor zaion gizonari!.

AdibideaIkasteko:
Zein etxe polita duen! ---> BAI etxe polita duELA!

erantzuna:
Bai errespetu handia zor zaiola gizonari!.


galdera:
Zenbaitek, ordea, ezer ez dela aldatu sinetsi nahi du.

AdibideaIkasteko:
Uste dut ez dela etorri ---> EZ dut uste etorri deNIK

Komentarioak:
Begiratu arrastoari! 
"ez du".
 "sinetsi nahi du" zatia ezezko bihurtu behar duzu. 
Eta hori aldatuta, ea gai zaren mezu bera mantetzeko!. 
Gogoan izan bi esaldi dituzula, 
eta bat baiezko izatetik ezezko izatera pasatzen baduzu, besteari ere buelta eman behar diozu. 
Baina, nola lotu bi esaldi, esaldi nagusia ezezkoa bada?.
 "-nik" erabiliz

erantzuna:
Zenbaitek, ordea, ez du sinetsi nahi ezer aldatu denik.


galdera:
Hogeita hamar urtetarako ondasunik gehienak deseginik zituen, bere arinkeria, erru eta erokeriengatik.

AdibideaIkasteko:
Dena oker dago, gobernuaren nagikeriagatik-->Dena oker dago, gobernua DELA MEDIO

Komentarioak:
Kausalen arteko trukaketa. 
"medio" arrastoak "-ela medio" egituraren zatia duzu.
 Goiko esaldian bilatu egitura kausala eta egin trukaketa. 
Kontuan izan, "-ela medio" egiturak 
laguntzailea behar duela.
 Eta, hortaz, denbora ere kontrolatu behar duzu. 
Ikusi adibidea!

erantzuna:
Hogeita hamar urtetarako ondasunik gehienak deseginik zituen, bere arinkeria, erru eta erokeriak zirela medio.


galdera:
Infartua arteria koronarioak buxatzetik dator. Angina ere bai.

AdibideaIkasteko:
Maitasuna garrantzitsua da. Dirua ere bai ->Maitasuna, dirua bezala, garrantzitsua da

Komentarioak:
"ere bai" egiturak
 maila bereko bi esaldi lotzeko balio digu. 
"Bezala" moduzko egiturak ere bai. 
Egin esaldi bakar bat, 
baina, sartu 
"angina" + bezala 
zure esaldiaren erdian

erantzuna:
Infartua, Angina bezala, arteria koronarioak buxatzetik dator.


galdera:
Infartua prozesu itzulezina da, bihotzaren zati handi edo txikiagoa hil egiten baita. Angina itzulgarria da.

AdibideaIkasteko:
Zu polita zara. Ni itsusia -->Zu, ni EZ BEZALA, polita zara

Komentarioak:
Goiko esaldian kontrastea adierazten da: 
"itzulezina" eta "itzulgarria" antonimoak erabiliz.
 "bezala" egitura kontrastea adierazteko ere erabili ahal dugu. Nola?
 "ez bezala" jarriz

erantzuna:
Infartua, angina ez bezala, prozesu itzulezina da, bihotzaren zati handi edo txikiagoa hil egiten baita.


galdera:
Hizlari iaio baten moduan mintzatzen zen Agustin jendaurrean hitz egin behar zuen bakoitzean.

AdibideaIkasteko:
Apaiza baten moduan jaten duzu--> apaiza BAITzinAN jaten duzu

Komentarioak:
Garbi behar duzu izan "bai-" arrastoa 
zein egituraren zatia den --> 
"bait-   -n" moduzko egiturarena, alegia.
 Beraz, goiko esaldian moduzko bat bilatu behar dugu
 (-n moduan) eta trukaketa egin. 
Baina, laguntzailea jartzera behartzen zaituzte,
 eta esandako egiturak
 baldintzazko laguntzaileak 
erabiltzen ditu beti.

erantzuna:
Hizlari iaioa bailitzan mintzatzen zen Agustin jendaurrean hitz egin behar zuen bakoitzean.


galdera:
Zuk niri sekulakoak bota zenizkidan. Nik zuri beste horrenbeste.

AdibideaIkasteko:
Nik deitu nizun. Eta zuk niri ---> ELKARRI deitu GENION

Komentarioak:
Goikoa laburbildu ahal da 
"elkar..." erabiliz. 
Lehenik eta behin, nola deklinatu behar dugu "elkar" hitza?. Goikoan, Nork-Nori erlazioa dagoenez, 
"elkaRRI" erabili behar duzu. 
 Nori? Elkarri. (3garren pertsona)
Zer? Sekulakoak.
 Hau da, Guk -- Hari ---plurala. = genizkion


galdera:
Zulotik oso gertu zegoen makurtuta, kilkerra sumatuko ote zuen zulotik noiz irtengo, eta kilkerra ez baina suge gorri eta bizkor bat atera zitzaion.

AdibideaIkasteko:
Dirua ez baina izarrak gurekin daude ---> diruaREN ORDEZ izarrak gurekin daude

Komentarioak:
Goiko esaldi luze honetan bilatu behar duzu 
"-ren ordez" hitz multzoaren pareko multzo bat.
 Ez da lan samurra, ez!. 
Laguntza txikia:
 "jendeREN ORDEZ" = "jendea ez eta beste zerbait jarri". 
Goiko esaldian, "kilkerra ez baina" zatia duzu. 
Horixe kendu eta "-ren ordez" jarri behar duzu.

erantzuna:
Zulotik oso gertu zegoen makurtuta, kilkerra sumatuko ote zuen zulotik noiz irtengo, eta kilkerraren ordez suge gorri eta bizkor bat atera zitzaion.


galdera:
Zure anaiak hogei urte ditu, baina zaharragoa dela dirudi.

AdibideaIkasteko:
Aitona zaharra da, baina gazteagoa dirudi --> Aitonak uste baino urte gehiago ditu.

Komentarioak:
Goiko esaldiaren mezua ondo ulertutakoan, 
ondorio bat atera dezakezu, 
hots, 
zure anaiak hogeita bat edo hogeita hamar urte edo dituela dirudiela. 
Konparatibo batean sartuta, 
"hogei urte baino GEHIAGO". 
Ea asmatzen duzun esaldia!

erantzuna:
Zure anaiak hogei urte baino gehiago dituela dirudi.


galdera:
Alemaniatik itzuli nintzenean, ozta-ozta bidaia ordaindu eta etxera iristeko adina diru ekarri nuen.

AdibideaIkasteko:
Ozta-ozta hau egiteko adina denbora dut->hau egiteko adina denbora baino ez dut

Komentarioak:
Goiko esaldia baiezkoa da.
 Zure esaldiak ezezkoa behar du izan. 
Baina goikoan "ozta-ozta" hitzak adierazten du 
ia-ia ez duela dirurik. 
Euskarak badu ezezko forma duen egitura bat, gauza bera adierazteko: "baino ez".
 Erabili zure esaldian, baina kontuz esaldiaren antolamenduarekin. 
"ez" hitza jartzeak suposatzen baitu laguntzailea lekuz aldatzea

erantzuna:
Alemaniatik itzuli nintzenean, bidaia ordaindu eta etxera iristeko adina diru baino ez nuen ekarri.


galdera:
Nire azken urteak patxada ederrean emateko ustetan utzi nion lan egiteari, baina usteak erdia ustel.

AdibideaIkasteko:
Hori egiteko ustetan joan nintzen hara --->hori eginGO OTE nuen ustean....

Komentarioak:
Gauza sakonetan sartu gabe, jakin ezazu "ote" arrastoak laguntzailea erabiltzera behartzen zaituela. 
Beraz, aditz nagusia ere jarri behar. 
Esaldia lehenaldian dagoenez, lehenaldia erabili behar duzu, baina oso kontu interesgarria esango dizut: 
aditz nagusiari "geroaldia" jarri behar diozu,
"hipotesia", "ustea" eta...adierazteko. 
(Konturatu zara baldintza guztiek ere "-ko" hartzen dutela)

erantzuna:
Nire azken urteak patxada ederrean emango ote nituen ustean utzi nion lan egiteari, baina usteak erdia ustel.


galdera:
Montxo Armendarizen pelikula ikusi nuen telebistan. Bertan ez nuen espero nuena aurkitu.

AdibideaIkasteko:
Etxe hura ikusi nuen. Bertan lo egingo dut-->lo egingo dut ikusi nuen etxe hartan

Komentarioak:
Bi esaldiak lotu behar.
 Zerk lotzen ditu? 
"bertan" hitzak.
 Zeren ordezkoa da? 
"Montxo Armendarizen pelikula".
 
Beraz, baduzu izen bat lokarri gisa. 
Eta horren ondorioz, 
erlatiboa erabili behar duzu.

erantzuna:
Ez nuen espero nuena aurkitu telebistan ikusi nuen Montxo Armendarizen pelikulan.


galdera:
Tamainako arazoekin zaila zen bilera bakar batean denok ados jartzea.

AdibideaIkasteko:
Zaila da egitea, ados ez bagaude-->ez da ERRAZA egitea, BAT ez baGATOZ

Komentarioak:
Tira! Arrastoan "ez zen" zatia duzu.
 Goiko esaldian "zaila zen". 
Beraz "zaila zen = ez zen erraza". 
Bigarren aldaketa "bat" arrastoaren inguruan egin behar duzu. Gogoan duzu adostasuna adierazteko nolako esapideak dauden? Bai, 
"ados jarri, bat etorri".

erantzuna:
Tamainako arazoekin ez zen erraza bilera bakar batean denok bat etortzea.


galdera:
Gizartea gero eta gehiago ari da josten lehiaketaz eta sariketaz, beraz, derrigor izan behar gero eta irabazle eta galtzaile gehiago.

AdibideaIkasteko:
Hori erabaki genuen, beraz hau gertatu da-->Hau gertatu da, hori erabaki BAIkenuen

Komentarioak:
Goiko esaldien arteko erlazioa "beraz" hitzak markatzen du. Ondorio bat adierazten du. 
Arrastoa "bait-" egitura kausala duzu.
 Hortaz, " hau, BERAZ (ondorioz) hori" = "Hori , hau (kausa da)". Esaldien ordena aldatu behar duzu, 
eta "bait-" lotu "kausa" adierazten duen esaldiari.
("bait + d-" =  "bait")

erantzuna:
Derrigor izan behar gero eta irabazle eta galtzaile gehiago, gizartea gero eta gehiago ari baita lehiaketaz eta sariketaz josten.


galdera:
Hunkigarria da laborariaren zeregin astuna; are hunkigarriagoa da marinelaren trebezia ozeano handian bere ontzi ñimiñoan.

AdibideaIkasteko:
Polita da nirea; are politagoa zurea --> nirea BAINO politaGOA da zurea

Komentarioak:
Arrastoa "baino" duzu. 
Beraz, goiko bi esaldi horiek konparatibo baten bidez lotu behar dituzu. 
Zein da hunkigarriagoa?.
 Tira, bi elementu lotu behar dituzu, 
eta hunkipen gutxien sortzen duena("x") "baino" hitzaren aurrean jarri behar duzu, estu loturik. 
Beste gainerako guztia nahi duzun tokian:
 x + baino + adjektiboa + ago + (gainerako guztia)

erantzuna:
Laborariaren zeregin astuna baino hunkigarriagoa da marinelaren trebezia ozeano handian bere ontzi ñimiñoan.


galdera:
Bere portaeratik ez zitekeen atarramentu onik espero. Horretan nengoen ni behintzat!

AdibideaIkasteko:
Banengoen, BADA, gauzak ez zitezkeELA hain azkar egin

Komentarioak:
Nahiko erraza duzu trukaketa, baina kontuz!.
 "banengoen, BADA" duzu esapidea. 
Ez ahaztu "bada" jartzea. 
Gero lotura bat jarri behar duzu. 
"banengoen, bada, .....zer?  (lehenengo esaldi osoa)". 
Eta esaldi oso bat lotzen badiogu beste bati, 
lotura konpletiboa erabili behar dugu (-ela, -n, -nik)

erantzuna:
Banengoen, bada, bere portaeratik ez zitekeela atarramendu onik espero.


galdera:
Istorio zaharrak jakin nahi baditugu, inguruko baserrietako aiton-amonei galdetzea nahikoa dugu.

AdibideaIkasteko:
Hori egin nahi baduzu -->hori egin nahi IZANEZ gero

Komentarioak:
Bi aldaketa egin behar dituzu. 
Baldintza-aldaketa: 
"nahi ba-" ren ordez "-z gero" jarri.
 (Nola lotu "nahi" aditzari "-z" bat?).
 Bigarren aldaketa:
 goiko esaldiko "nahikoa" hitza kendu eta 
horren ordez "besterik ez" jartzen baduzu, 
baduzu ezezko esaldia lortuta.
 (Non kokatu behar duzu "besterik" hitza?)

erantzuna:
Istorio zaharrak jakin nahi izanez gero, ez daukagu inguruko baserrietako aiton-amonei galdetu besterik.


galdera:
Zuek guri irabazteko, orain arte baino ahalegin handiagoak egin beharko dituzue.

AdibideaIkasteko:
Nik zuri zerbait eska (dizut---> di + EZA + zu + t +N) diEZAzudan...

Komentarioak:
Trikimailu bat: Arrastoan aditz osoa ikusi beharrean aditz-zati bat agertzen bada (irabaz), ziuraski ahalera edo subjuntibera erabiltzea nahi dute ariketa egileek. 
Kasu honetan kontuan izan goikoan
 "-tzeko" zatia duela aditzak, eta, hortaz,
 subjuntibera behar dugula. 
Nork? Zuek    Nori?Guri     Zer? Zerbait   --->   "diguzue". 
Sartu "eza" bat "i"ren atzean

erantzuna:
Zuek guri irabaz diezaguzuen, orain arte baino ahalegin handiagoak egin beharko dituzue.


galdera:
Zuek niri atzo aditzera emandakoek garrantzi handia dute.

AdibideaIkasteko:
Igandean guk zuri eskatutakoak asko balio du--->eskatu genizuNaK asko balio du.

Komentarioak:
Arrastoa ulertu honela: 
n + ek
"-n" letra aditz laguntzailei zerbait lotzeko erabiltzen da, 
eta "-ek" subjektua(nork) adierazteko. 
Goiko esaldian non duzu "-ek" bat?. Horixe! Aditz bati loturik. Bada, aditz horri jarri laguntzailea, 
gero "-n" hori eta bukatzeko, "-ek". 
Baina laguntzailea asmatu behar duzu. Galdetu zure buruari: Nork eman zuen? Nori eman zion? Zer?.

erantzuna:
Zuek niri atzo aditzera eman zenizkidatenek garrantzi handia dute.


galdera:
Zuek nonbait giltzak utzi dizkidazue. Nik ez dakit non.

Komentarioak:
Goiko esaldia bi esaldikoa denean, normalean, esaldi bakar batean lotzeko eskatzen da. Horretarako lokarri erabilienak erlatibozkoak (-ena) eta konpletiboak (-ela,-n, -nik) dituzu. Erlatibozkoak izen baten inguruan egituratzen dira, 
eta konpletiboek aditzari erantzuten diote.
Hemen aditza duzu eta gainera komunikazio-aditza. Beraz, konpletiboa erabili behar. "Jakin aditza", "ezezkoa" "Orainaldian". "Galdera kutsua" "Zalantza".
 Zein erabiltzen da kasu hauetan guztietan?


galdera:
Zuk barre egiten duzu baina zure lagun horrek ez hainbeste.

AdibideaIkasteko:
Nik dirua dut; zuk ez hainbeste -->Zuk ez duzu nik(2) + adina + diru (konparagaia)

Komentarioak:
"hainbeste" erabiltzen du goiko esaldiak 
konparazioa egiteko. 
"adina" erabili behar duzu zuk.
 Gogoan izan "adina" eta "bezain" egiturak
 konparatzen diren elementuei lotuta doazela. 
("hain", "hainbeste" ez bezala) 
Hortaz, bilatu bi elementuak eta jarri horrela:
 2.elementua + adina + konparagaia ("barre")

erantzuna:
Zure lagun horrek ez du zuk adina barre egiten.


galdera:
Poliziek berehala jo zuten oinazka batzuen atzetik, Josetxorenak zirelakoan.

AdibideaIkasteko:
Hau egin dugulakoan ..... ---> Hau egin dugun USTETAN...

Komentarioak:
Ulertzen al duzu goiko esaldian 
zer adierazten duen "-elakoan" egiturak? 
Bada, ustea adierazten du, iritzi bat. 
Zure esaldian, egitura honen sinonimo bat jarri behar duzu.
 Ikusi adibidea

erantzuna:
Poliziek berehala jo zuten oinazka batzuen atzetik, Josetxorenak ziren ustetan.


galdera:
Potxoliniren ezkontza bi hilabetez aurreratu zuten, txarangaren estreinaldia lehenbailehen izateko.

AdibideaIkasteko:
Dirua eman genion zoriontsu izateko --> dirua eman genion zoriontsu izan ZEDIN.

Komentarioak:
Esaldi luzea benetan!. 
Azkeneko hitza aldatu behar da, ordea. 
"izaTEKO" , helburuzkoa, 
subjuntibera baten bidez aldatuko dugu. 
Kontuan izan subjektua, aditz-sistema, eta DENBORA.

erantzuna:
Potxoliniren ezkontza bi hilabetez aurreratu zuten, txarangaren estreinaldia lehenbailehen izan zedin.


galdera:
Munduko bide guztiek Erromarantz jotzen bazuten ere, ez zen halakorik gertatzen gure herrian, bertako bide guztiak Soziedadean amaitzen baitziren.

AdibideaIkasteko:
Hori egiten baduzu ere --> NAHIZ ETA hori egin

Komentarioak:
Kontzesiboen arteko trukaketa 
"ba- ere" <---> "nahiz eta"
 (kendu laguntzailea).
 Bestetik kausalen arteko trukaketa ere baduzu
 "bait-" <---> "eta"

erantzuna:
Nahiz eta munduko bide guztiek Erromarantz jo, ez zen halakorik gertatzen gure herrian, bertako bide guztiak Soziedadean amaitzen ziren eta.


galdera:
Munduko hizkuntza guztiak jakin arren euskaraz ez badakizu ezin euskalduntzat eduki zeure burua.

AdibideaIkasteko:
Hori egin arren --> Hori egiten baduzu ere

Komentarioak:
Kontzesiboen arteko trukaketa 
"arren" <---> "ba- ere". 
Kontuan izan 
laguntzailea erabili behar duzula "ba- ere" egituraren erdian, 
eta, beraz, garbi izan behar duzu
zein den subjektua eta objektua.
 Erabili bi galdera hauek: 
Nork daki?. Zer daki?

erantzuna:
Munduko hizkuntza guztiak badakizkizu ere, euskaraz ez badakizu ezin euskalduntzat eduki zeure burua.


galdera:
Hau nahi duenak utzi egin behar dio Andoniri berak nahi duena egiten. Hori da azkenean ikasi dudana.

Komentarioak:
Tira. Goikoan bi esaldi dituzu.
 Eta zure esaldian lotu behar dituzu.
Galdetu zure buruari "ZER ikasi dut?"
Eta izen bat bada zure erantzunaren gakoa, 
erlatiboa erabili behar duzu. 
Baina aditz baten inguruan erantzuten baduzu 
"-ela" bat jarri behar duzu.

erantzuna:
Azkenean ikasi dut hau nahi duenak utzi egin behar diola Andoniri berak nahi duena egiten.


galdera:
Hau polita da; neurri berean da zatarra hori.

AdibideaIkasteko:
(Hau handia deN + bezain + txikia) da bestea

Komentarioak:
"neurri berean" aldatu behar duzu 
"bezain" erabiliz.
 Gauza bera adierazten dutenez, tira, ikus dezagun "bezain" honen inguruan nola antolatzen diren gauzak. "bezain" atzean adjektiboa jarri behar da. Eta "bezain" aurrean konparatzen diren elementuetariko bat. Kasu honetan, aditza eta guzti mantentzen da; hortaz, "-n" lotura erabili behar duzu

erantzuna:
Hau polita den bezain zatarra da beste hori.


AdibideaIkasteko:
Hori zuk antolatu behar duzu ----> Hori zuRI dagoKIZU

Komentarioak:
Sintetiko bat ezagutu behar duzu. 
Ikusi arrastoa "dago----".
Kontuan izan esaldian "hau" duzula subjektua, 
eta "zuei" nori.
 Eta beraz aditzean "nori" sartu behar da. 
Aditz trinkoetan, hori lortzeko, 
"ki" lotura 
sartu behar duzu.


galdera:
Gauza on guztiak bezala, bizitza laburrekoa izan zen aldizkari hura.

AdibideaIkasteko:
Azterketa guztiak bezala ----> Azterketa guztiak OHI DIREN bezala

Komentarioak:
"Ohi" jarri beharrak 
aditza ere jartzera bultzatzen zaitu. 
Gogoan izan egitura gehienak aditz laguntzaile baten atzean jartzen direnean
 "-n" bat 
behar diote jarri laguntzaileari berari.  Gainera goiko esaldien ordena aldatu behar duzu. Baina, lasai, nahikoa duzu bigarren zatia aurrean jarri eta lehenengo zatia atzean jartzearekin.

erantzuna:
Bizitza laburrekoa izan zen aldizkari hura, gauza on guztiak ohi diren bezala.


galdera:
Negar eta negar egon da arratsalde santu guztian.

Komentarioak:
Islatu behar duzun galdera hauxe duzu:
 NOLA egon da arratsaldean?.
 Aditz bati lotuta egon behar denez, 
aukera bakarra "-ela" gerundiala duzu.
 Bestetik, 
"dario" aditzak zer adierazten du? 
Kontuan izan azken hau.

erantzuna:
Negarra dariola egon da arratsalde santu guztian.


galdera:
Hego haizeak fandango ederrik erabili du bazterretan; mendebalak ere bai.

AdibideaIkasteko:
Atzo EZ EZIK, gaur ERE neke-neke eginda nago

erantzuna:
Hego haizeak ez ezik, mendebalak ere fandango ederrik erabili du bazterretan.


galdera:
Hegoaldean inor gutxi arduratzen da iparraldeko lexikoa erabiltzeaz.

Komentarioak:
"gutxi dira" arrastoa ikusi eta 
izen baten bila hasten naiz. 
NOR dira gutxi?.
 Baina esaldi luze bat jarri behar denez,
 erlatiboa erabili behar duzu. 
Honela:   
"gutxi dira -----------------------------nak". 
Kontuz egin beharreko aldaketa txikiekin

erantzuna:
Gutxi dira hegoaldean iparraldeko lexikoa erabiltzeaz arduratzen direnak.


galdera:
Aldi hartan ez zen inor Uxue garaituko zuenik intsumisoak defendatzen.

erantzuna:
Aldi hartan inork ez zituen Uxuek baino hobeto defendatuko intsumisoak.


galdera:
Borroka aurrera eramateko mota askotako laguntzak beharko dituzte intsumisoek.

Komentarioak:
Oraingoan aditz bat ("behar") izen bihurtu behar duzu. 
Begira: "dirua eskatu" --->"diruaREN eskaera". 
Izen bihurtu eta aurrreko izenarekin lotu behar da. 
Gure esaldi honetan gauza bera lortu behar duzu 
"behar" hitzarekin. 
Pentsatu ea pluralizantea mantendu behar duzun aditzean!

erantzuna:
Borroka aurrera eramateko mota askotako laguntzen beharra dute intsumisoek.


galdera:
Patxik zaldiari txalma kendu, zakurrari ogi zati bat bota eta lanabesak harturik, berehala hasi zen lanean.

AdibideaIkasteko:
Ziztu bizian hasi zen dantzan---> ziztu bizian ekin ZION dantzaRI

Komentarioak:
Esaldi luzea. 
Baina gauza gutxi aldatu behar dira. 
"hasi" aditzaren ordez "ekin" jarri behar duzu.
 Zergatik ekin? 
Bada, lanaRI dugulako arrasto.
Aditz laguntzailea nor-i-k sistemakoa erabili behar, ezta?

erantzuna:
Patxik zaldiari txalma kendu, zakurrari ogi zati bat bota eta lanabesak harturik, berehala ekin zion lanari.


galdera:
Pello gizapuska polita zen bere aurpegi mehar eta bizartsuarekin, argala eta zimela eman arren.

AdibideaIkasteko:
Maite altua zen, txikia eman arren-->Maite altua zen, txikia ematen BAzuen ERE

Komentarioak:
Kontzesiboen trukatzea: 
"arren" dagoen tokian 
"ba- ere" jarri behar duzu. 
Baina, aditz laguntzailea bilatu behar duzu
 eta berorren inguruan jarri.
 Zein da subjektua? Zein denbora?

erantzuna:
Pello gizapuska polita zen bere aurpegi mehar eta bizartsuarekin, argala eta zimela ematen bazuen ere.


galdera:
Penagarria da astean bitan idatzi behar duenarentzat gaurko egunean bere zentzua duen gai bat paperontzira botatzea.

AdibideaIkasteko:
Penagarria da harentzat denbora galtzea --->pena EMATEN DIO HARI denbora galtzeaK

Komentarioak:
"Penagarria da.... botaTZEA". 
Baina arrastoan "botatzeaK" duzu. 
Horrek aditza aldatzera behartzen zaitu. 
Beraz, "penagarria da" jarri beharrean 
"pena eman" esamoldea 
erabili behar duzu. 
Eta "duenarentzat" jarri beharrean
erabili "duenari"

erantzuna:
Pena ematen dio astean bitan idatzi behar duenari gaurko egunean bere zentzua duen gai bat paperontzira botatzeak.


galdera:
Penagarria litzateke edonorentzat horrelako gizon bat duintasuna eta gizatasuna galduta ikustea.

AdibideaIkasteko:
Pena emanGO LIOKE EDONORI gauzak horrela uzteaK

Komentarioak:
"Penagarria da.... botaTZEA".
 Baina arrastoan "botatzeaK" duzu.
 Horrek aditza aldatzera behartzen zaitu. 
Beraz, "penagarria da" jarri beharrean 
"pena eman" esamoldea erabili behar duzu. 
Mantendu baldintza estiloa. 
Eta "edonorentza" ren ordez "edonori" erabili

erantzuna:
Pena emango lioke edonori horrelako gizon bat duintasuna eta gizatasuna galduta ikusteak.


galdera:
Penintsula osoan eguraldi ederra egin du joan den astean, baina iparraldean ez.

AdibideaIkasteko:
Hemen hotza, baina etxean ez---> etxean IZAN EZIK, hotza izan dugu hemen

Komentarioak:
Adbertsatiboen arteko trukaketa. 
Goikoan "baina" duzu 
(normalean bigarren esaldiaren hasieran jartzen da). 
"izan ezik" duzu arrastoan.
 Esaldien ordena aldatu eta "izan ezik" hasierako esaldiaren atzean jartzearekin nahikoa duzu

erantzuna:
Iparraldean izan ezik, penintsula osoan eguraldi ederra egin du joan den astean.


galdera:
Pentsatu ere ez nuen pentsatzen horrelakorik gertatzeko posibilitaterik zegoenik ere.

AdibideaIkasteko:
Hori egiteko posibilitaterik zegoenik ere... ---> hori egin Zitekeenik ere...

Komentarioak:
"gerta" ikusi arrastoan eta, badakigu zerbait kendu diotela aditzari (gertaTU). Horrek abisua ematen digu ahalera, subjuntibera edo agintera erabili behar dugula. Goiko esaldian "tzeko posibilitate" dagoenez garbi dago ahalera erabili behar duzula. "dAiteke" lehenaldira pasatzeko, kontuan izan orainaldiko markak bi dituela, 
bata "d" hasierakoa, eta bigarrena "a". 
Horien ordez, lehenaldian "d"-->"z" eta "a" --> "i".

erantzuna:
Pentsatu ere ez nuen pentsatzen horrelakorik gerta zitekeenik.


galdera:
Pentsatzen genuen baino lan gutxiago eman digu etxe zahar hori berritzeak.

AdibideaIkasteko:
ikusten genuen baino diru gutxiago behar ---> Ez... ikusten genuen adina diru behar

Komentarioak:
Goiko esaldia baiezkoa da; 
baina, arrastoak hala behartuta,
 ezezkoa duzu idatzi beharreko esaldia. 
Tartean konparatiboa duzu "baino lan gutxiago". 
Egin bi buelta hauek: baiezko --> ezezko eta ezberdintasuna(baino -ago) ---> berdintasuna (adina). 
Eta horrela mezu bera lortzen duzu. Gogoan izan "adina"ren atzean jartzen dela konparagaia, hau da, "lan" (mugagabean, beti)

erantzuna:
Ez digu eman pentsatzen genuen adina lan etxe zahar hori berritzeak.


galdera:
Amore ematen ez baduzu, hemendik ez bada, handik izorratuko zaitu hurrengoan.

AdibideaIkasteko:
Hori egiten ez baduzu ---> Hori egin EZEAN

Komentarioak:
Ezean = ez ba- 
Beraz goiko esaldiko "ez ba-" kendu, 
"-tzen" kendu eta kito!  

NAHIZ egiturak maila bereko bi elementu lotzen ditu. 
Geure esaldian bilatu behar ditugu. 
Hauexek dituzu: "hemendik" eta "handik". 
Jarri "nahiz" bi elementu hauen artean eta kito!

erantzuna:
Amore eman ezean, hemendik nahiz handik izorratuko zaitu hurrengoan.


galdera:
Irakurlearen asperdurak jartzen dizkit martxan barneko ikara guztiak.

AdibideaIkasteko:
Zure begiradak gorritzen nau ---> Zure begirada DA gorritzen nauENA

Komentarioak:
Tira, goikoan
 esaldi zuzena duzu.
 Arrastoaren bidez erlatibo bat sartzeko eskatzen dizute. Honelakoa: 
" Hori egiten dut" =>"hori DA egiten dudaNA"

erantzuna:
Irakurlearen asperdura da barneko ikara guztiak martxan jartzen dizkidana.


galdera:
Irlandar horiek guk baino sartuago daukate erlijioa.

Komentarioak:
Konparatiboa eta baiezko/ezezko konbinaketa. 
Kasu honetan goikoa baiezkoa eta desberdintasunezkoa da (baino -ago) 
eta zure esaldiak berdintasuna adierazi behar du(bezain), eta logikaz, ezezko bihurtu behar dugu.
 Horrela mezua bere horretan geldituko da. 
Baiezkoa + desberdintasuna = Ezezkoa + berdintasuna.

erantzuna:
Guk ez daukagu erlijioa irlandar horiek bezain sartua.


