Gaur, partitiboaz mintzatuko naiz. Partitiboa kasu berezi samarra da eta, maiz aparte aztertzen bada ere, NOR kasuaren azpikasu bat bezala hartu behar da. Kasu hau zerbait zehaztugabea denean erabiltzen da eta, izan ere, mugagabeari dagokion kasu-marka baino ez dauka.

PARTITIBOAREN ERABILERA OKERRA

Partitiboa artikulurik gabe, mugagabean, erabiliko da, beti erabili izan den moduan:

- Lanik (konts + -ik)

- Libururik (bok + -rik), e.a.

Eta aditza singularrean erabiliko da:

- Ez dut libururik erosi. (Ez ditut libururik erosi)

- Ez dut lanik egin. (Ez ditut lanik egin.)

Erabilera okerrak dira, beraz, honako hauek: Ez dituzu lagun onik aurkituko. Aspaldian ez ziren entzuten horrelako hitzik. Ez ditut egin horren aipamenarik; e.a.

Araua osorik.

PARTITIBOA BAIEZKO PERPAUSETAN NOIZ ETA NOLA

Baiezko perpausetan partitiboa balio enfatikoa emateko erabiltzen da, indartzeko, alegia. Eskuarki, izan, egon, eduki eta ukan aditzekin joaten da (halakoetan, normalean, izenak sintagma adjektibal bat behar du ondoan. Izena soilik utzi nahi bada, interpretazio zuzena egiten lagunduko duen eran jarri behar da). Azter ditzagun ondorengo adibideak zertaz ari garen jakiteko:

• Badauka lanik konjuruak egiten (ondoan izenondoa balu bezala ulertzen da, lan handia edo zaila duela esan nahi da).
• Izan da aldaketarik?
  • Bai, izan da aldaketarik [ edo aldaketa sakonik] (bi garairen artean gertatutako aldaketa azpimarratu nahi denean).
  • Bai, izan da aldaketa (baiezko hutsa denean).

Araua osorik.

Gaur egun denok dakigu banpiroei buruz, baina nori bururatu zitzaizkion fikziozko pertsonaia hauek?

Bram Stokerren Dracula nobelarekin bilakatu ziren ospetsuak nahiz eta aurretik beste idatzietan aurki daitezkeen. Nobela hau Vlad Draculea pertsonaia historikoan eta Ekialde Hurbilean zebiltzan banpiroei buruzko kondairetan oinarrituta dagoela uste da Draculearen bizitzaz ezer gutxi dakigun arren. Hala ere, pertsonaia historikoaren eta fiktizioaren artean antzekotasuna beraien bizimoduan aurki daiteke, ez pertsonalitate maltzurrean.

Nobelan, Jonathan Harker higiezin-agentea Trantsilvaniara joaten da negozio bat ixteko, konde misteriotsu batek Londreseko lur batzuk erosi baititu. Gurdi batean jasoa izan ondoren, hondarretan zegoen gaztelu batera eramango dute. Bertan Dracula kondea bizi da, betiko bizitzera zigortua izan dena eta gizakien odolez elikatzeko beharra duena. Baina banpiroak neurriz kanpoko botereak ditu: klima aldatu, animalia higuingarriak bere borondatepean izan, gizagoitiko indarra, animalia edo lanbro bilakatzeko ahalmena…

Telebistara 1922an egin zuten salto banpiroek Nosferatu filmarekin, Bram Stockerren nobelan oinarritutako filma. Hala ere, gauza ugari aldatu beharra izan zuten idazleak autore-eskubideak ukatu baitzizkien. Ondoren beste film batzuk egon ziren arren, arrakasta izan zuena 1992an iritsi zen. Drácula, de Bram Stoker, Francis Ford Coppolak zuzendua, nobelaren ia berdina zen.

Nobelari buruzko beste filmik egin ez bada ere, banpiroei buruz asko eta asko aurki ditzakegu, Blade-ren hirurak, besteak beste. Gainera, nobelako pertsonaiak beste filmetan ere azaltzen dira: Mina Harker (Jonathanen emaztea) La liga de los hombres extraordinarios-en eta Abraham Van Helsing doktorea Van Helsing-en.

Gehiago jakiteko, Dracula nobela irakurtzea gomendatzen dizuet eta, pixka bat alferragoak zaretenoi, Francis Ford Coppolaren pelikula ikustea. Apirilaren 28an Cuatron ikus dezakezue.

Gaur izugarri gustuko dudan kirol bati buruz mintzatuko natzaizue, parakaidismoaz. Parakaidismoa egiteko gauzarik garrantzitsuena jausgailua da. Txinatarrak izan ziren asmakizun honen ideia eman zutenak eta aterki itxura eman zioten dorretatik jauzi egiteko tramankuluari, baina ez zuten lortu haratago heltzea azkarregi erortzen zirelako. XVI. mendean Leonardo Da Vincik beste jausgailu bat sortu zuen eta piramide itxura eman zion. Harrigarria bada ere, su hartutako eraikin altuetan zegoen jendea salbatzeko sortu zuen. Azkenik, 1885ean Jean Pierre Blanchard frantsesak, kupula itxurako eta paketatu egin zitekeen jausgailua egin zuen. Bera izan zen lehena asmakizuna erabiltzen, globo batetik Parisera salto eginez, eta lehen emakumea bere emaztea izan zen.

Arriskuzko kirol hau egiteko altuera handiak hartu behar dira eta horretarako hegazkinak erabiltzen dira, gehienbat, baina globoak, helikopteroak… ere erabil daitezke. Parakaidismo modalitate asko daude sky surf, wing suit, eta abar; ezagunena, ordea, erorketa askea da. Modalitate honetan, normalean 4000 metro ingurutik egiten da salto eta jausgailua 1500 metrotara ireki arte, minutu bateko denbora gutxi gorabehera izan ohi da 250km/h-ko abiadura maximora itzulipurdi mota ugari egiteko. Kirol mota hau egiteko aukera eta ausardia izan dutenek berdin pentsatzen dute, erorketa hau egiterakoan sentitzen dena ezin omen da sentitu beste inon. Gainera, kontuan izan behar da altueraren erreferentziarik ez dagoenez, ezin dela bertigorik eduki, sentitzen den gauza bakarra haizeak sortzen duen presioa da.

Gehienek pentsatzen dute arriskutsua dela eta inoiz ez dutela egingo, baina ez da horrela. Nik kirol hau probatzera animatu nahi zaituztet aukera baldin baduzue, oso dibertigarria eta ederra baita. Benetan diotsuet, altuera horietan ikusten dena, sentitzen dena eta bizi dena ez duzue beste inon ikusiko, sentituko eta biziko.

Gaztelugatxe Bizkaiko kostaldean dago kokatuta, Bermeo inguruan, hain zuzen ere. San Juan de Gaztelugatxe Bizkaiko kostako erakarpen turistikoetako bat da, izan ere, jende ugari hurbiltzen baita bertara paseo bat ematera eta baita eguna pasatzera ere.

Bermeoko udalerriaren ondoan kokatuta dagoen itsasertzeko muino harritsu bat da eta bertara, zubi bat zeharkatuz joan gaitezke. Mendixkaren gailurrean, ermita txiki bat aurki dezakegu. Bertara igotzeko eskailera batzuk igo behar dira, 237 eskailera, hain zuzen ere.

Gailurrean dagoen ermita, X. mendekoa da eta garai hartan, monasterio bat izan zen. Gaur egun, hainbat lapurreta eta sute jasan ondoren, erabat suntsituta dago.

Esaten dutenez, Bermeoko arrantza-ontziak, arrantzarako garaia iristen denean, San Juan ondotik igarotzen dira ontziarekin eta ermitari hiru buelta ematen dizkiote, horrela zaindariak babes ditzan eta arrantza oparoa izan dezaten. Bueltakoan, ekintza errepikatzen dute, zaindariari eskerrak emateko.

Azkenaldi honetan, euskaljakintzan munduko mirariei buruz hitz egin dugu eta, askotan gertatzen den legez, gutako askok kanpoko hainbat eraikin eta leku bertakoak baino hobeto ezagutzen ditugula garbi gelditu da. Hori gerta ez dadin, hain gertu dugun Gaztelugatxez mintzatzea otu zait, ea paraje zoragarri hau ezagutzen ez duzuenok bueltatxo bat ematera animatzen zareten. Gauzak horrela, joaten bazarete, bertako arauak jakitea komeni da:

• Ezin da aisiarako surik piztu.
• Bertan ezin da kanpatu.
• Landareak eta animaliak errespetatu egin behar dira (ezin dira landareak moztu eta animaliei ezin zaie minik egin).
• Urpean igeri egitea, botila nahiz birika hutsean, debekatuta dago.
• Arrantza egin daiteke baina kanaberaz bakarrik eta, betiere, uhartetik.

Roger Federer kirolari aparta dela inork ezin du ukatu. Suitzan jaio zen, 1981eko abuztuaren zortzian. Argi dago orain inork ezin duela bere martxa jarraitu, ezta Nadalek ere. Batzuentzat teniseko historiako jokalaririk onena da. Niretzat hala da, hori bai, ez dut aukera handirik izan Agassi, Becker edo Pete Sampras bezalako jokalari apartak ikusteko; hala ere, azken hau norgehiagoka batzuetan ikusi nuen gazteago nintzenean.

Hor daude bakoitzak lorturiko sariak. Basileako jokalariak, Roger Federek, 45 sari nagusi irabazi ditu, horien artean 9 Grand Slam, Australiako irekia bi aldiz (2004 eta 2006an), AEBkoa hiru aldiz (2004, 2005 eta 2006an) eta Wimbledom 4 aldiz (2003, 2004, 2005 eta 2006an). Azken bi urtez, ATP zerrendan lehena da eta ez dakigu noiz izango den bere gainbehera; edonola ere, ez dirudi gertu dagoenik. Sailkapen horretan bigarrena Rafa Nadal dugu baina izugarrizko diferentzia dago bata eta bestearen artean.

Beraz, eta hau guztia kontuan izanik, zergatik ezin da Roger Federer munduko kirolaririk hoberena izan? Hori da nik neure buruari egiten diodan galdera. Esan beharrean nago, batik bat, nik tenisa udan ikusten dudala. Harrigarria bada ere, niri gehien gustatzen zaidan jokalaria ez da orain arte aipatutako inor, Juan Carlos Ferrero da nire gustukoena, nahiz eta azken urte hauetan ez duen ia saririk lortu. Orain dela 4 bat urte, ATP zerrendan lehena izan zen baina arrazoi desberdinengatik, lesioengatik eta jokalari hobeak sortu izangatik, nabarmen egin du behera Juan Carlosek.

Beraz, ez dakit zuek zer uste duzuen baina niretzat argi dago Roger Federer izan dela tenisak, gaur egun arte, eman duen jokalaririk onena. Zorte handia dugu bera jokatzen ikusteko aukera dugulako.