Gaur, partitiboaz mintzatuko naiz. Partitiboa kasu berezi samarra da eta, maiz aparte aztertzen bada ere, NOR kasuaren azpikasu bat bezala hartu behar da. Kasu hau zerbait zehaztugabea denean erabiltzen da eta, izan ere, mugagabeari dagokion kasu-marka baino ez dauka.

PARTITIBOAREN ERABILERA OKERRA

Partitiboa artikulurik gabe, mugagabean, erabiliko da, beti erabili izan den moduan:

- Lanik (konts + -ik)

- Libururik (bok + -rik), e.a.

Eta aditza singularrean erabiliko da:

- Ez dut libururik erosi. (Ez ditut libururik erosi)

- Ez dut lanik egin. (Ez ditut lanik egin.)

Erabilera okerrak dira, beraz, honako hauek: Ez dituzu lagun onik aurkituko. Aspaldian ez ziren entzuten horrelako hitzik. Ez ditut egin horren aipamenarik; e.a.

Araua osorik.

PARTITIBOA BAIEZKO PERPAUSETAN NOIZ ETA NOLA

Baiezko perpausetan partitiboa balio enfatikoa emateko erabiltzen da, indartzeko, alegia. Eskuarki, izan, egon, eduki eta ukan aditzekin joaten da (halakoetan, normalean, izenak sintagma adjektibal bat behar du ondoan. Izena soilik utzi nahi bada, interpretazio zuzena egiten lagunduko duen eran jarri behar da). Azter ditzagun ondorengo adibideak zertaz ari garen jakiteko:

• Badauka lanik konjuruak egiten (ondoan izenondoa balu bezala ulertzen da, lan handia edo zaila duela esan nahi da).
• Izan da aldaketarik?
  • Bai, izan da aldaketarik [ edo aldaketa sakonik] (bi garairen artean gertatutako aldaketa azpimarratu nahi denean).
  • Bai, izan da aldaketa (baiezko hutsa denean).

Araua osorik.

Gaur egun denok dakigu banpiroei buruz, baina nori bururatu zitzaizkion fikziozko pertsonaia hauek?

Bram Stokerren Dracula nobelarekin bilakatu ziren ospetsuak nahiz eta aurretik beste idatzietan aurki daitezkeen. Nobela hau Vlad Draculea pertsonaia historikoan eta Ekialde Hurbilean zebiltzan banpiroei buruzko kondairetan oinarrituta dagoela uste da Draculearen bizitzaz ezer gutxi dakigun arren. Hala ere, pertsonaia historikoaren eta fiktizioaren artean antzekotasuna beraien bizimoduan aurki daiteke, ez pertsonalitate maltzurrean.

Nobelan, Jonathan Harker higiezin-agentea Trantsilvaniara joaten da negozio bat ixteko, konde misteriotsu batek Londreseko lur batzuk erosi baititu. Gurdi batean jasoa izan ondoren, hondarretan zegoen gaztelu batera eramango dute. Bertan Dracula kondea bizi da, betiko bizitzera zigortua izan dena eta gizakien odolez elikatzeko beharra duena. Baina banpiroak neurriz kanpoko botereak ditu: klima aldatu, animalia higuingarriak bere borondatepean izan, gizagoitiko indarra, animalia edo lanbro bilakatzeko ahalmena…

Telebistara 1922an egin zuten salto banpiroek Nosferatu filmarekin, Bram Stockerren nobelan oinarritutako filma. Hala ere, gauza ugari aldatu beharra izan zuten idazleak autore-eskubideak ukatu baitzizkien. Ondoren beste film batzuk egon ziren arren, arrakasta izan zuena 1992an iritsi zen. Drácula, de Bram Stoker, Francis Ford Coppolak zuzendua, nobelaren ia berdina zen.

Nobelari buruzko beste filmik egin ez bada ere, banpiroei buruz asko eta asko aurki ditzakegu, Blade-ren hirurak, besteak beste. Gainera, nobelako pertsonaiak beste filmetan ere azaltzen dira: Mina Harker (Jonathanen emaztea) La liga de los hombres extraordinarios-en eta Abraham Van Helsing doktorea Van Helsing-en.

Gehiago jakiteko, Dracula nobela irakurtzea gomendatzen dizuet eta, pixka bat alferragoak zaretenoi, Francis Ford Coppolaren pelikula ikustea. Apirilaren 28an Cuatron ikus dezakezue.

Gaur izugarri gustuko dudan kirol bati buruz mintzatuko natzaizue, parakaidismoaz. Parakaidismoa egiteko gauzarik garrantzitsuena jausgailua da. Txinatarrak izan ziren asmakizun honen ideia eman zutenak eta aterki itxura eman zioten dorretatik jauzi egiteko tramankuluari, baina ez zuten lortu haratago heltzea azkarregi erortzen zirelako. XVI. mendean Leonardo Da Vincik beste jausgailu bat sortu zuen eta piramide itxura eman zion. Harrigarria bada ere, su hartutako eraikin altuetan zegoen jendea salbatzeko sortu zuen. Azkenik, 1885ean Jean Pierre Blanchard frantsesak, kupula itxurako eta paketatu egin zitekeen jausgailua egin zuen. Bera izan zen lehena asmakizuna erabiltzen, globo batetik Parisera salto eginez, eta lehen emakumea bere emaztea izan zen.

Arriskuzko kirol hau egiteko altuera handiak hartu behar dira eta horretarako hegazkinak erabiltzen dira, gehienbat, baina globoak, helikopteroak… ere erabil daitezke. Parakaidismo modalitate asko daude sky surf, wing suit, eta abar; ezagunena, ordea, erorketa askea da. Modalitate honetan, normalean 4000 metro ingurutik egiten da salto eta jausgailua 1500 metrotara ireki arte, minutu bateko denbora gutxi gorabehera izan ohi da 250km/h-ko abiadura maximora itzulipurdi mota ugari egiteko. Kirol mota hau egiteko aukera eta ausardia izan dutenek berdin pentsatzen dute, erorketa hau egiterakoan sentitzen dena ezin omen da sentitu beste inon. Gainera, kontuan izan behar da altueraren erreferentziarik ez dagoenez, ezin dela bertigorik eduki, sentitzen den gauza bakarra haizeak sortzen duen presioa da.

Gehienek pentsatzen dute arriskutsua dela eta inoiz ez dutela egingo, baina ez da horrela. Nik kirol hau probatzera animatu nahi zaituztet aukera baldin baduzue, oso dibertigarria eta ederra baita. Benetan diotsuet, altuera horietan ikusten dena, sentitzen dena eta bizi dena ez duzue beste inon ikusiko, sentituko eta biziko.