euskaljakintza
mai
26

Sinestesia

Egilea: maitanee    orokorra       Trackback

Kasualitate hutsez, behin, ezohiko gaixotasunei buruz hitz egiten zuen artikulu bat aurkitu eta irakurri nuen. Horietako gaixotasun bat bereziki interesgarria iruditu zitzaidan, eta horri buruzko artikulu hau idaztea bururatu zitzaidan.

Pertzepzioarekin zerikusia duten arazoen artean intentsitateari [objektu batekiko pertzepzioaren gehikuntza (hiperestesiak) edo pertzepzioaren gutxipena (hipoestesiak)], fideltasunari [objektu baten deformazioa (ilusioa) edo benetan ez dagoenaren deformazioa (aluzinazioa)] edo integritateari [antzematen den objektuaren distortsioa (dismorfopsia) edo objektuaren eraldaketa (metamorfopsia)] eragiten diotenak daude.

Pertzepzioaren integritateari eragiten dioten arazo sensopertzeptiboen artean, begi bistaz jasotako objektu bat distortsionatu eta horren osagarri bat galdu beharrean, pertzeptzioak eransten dituen bat badago: sinestesia. Ohikoa ez den pertzepzioaren arazo bat dugu hau, zentzumenetako baten kinadaren bitartez, sentsazioa beste zentzumen batean sortzen duena. Sinestesiaren ezaugarriak honako hauek dira:

sinestesia
- Kinada berdinek beti pertzepzio bera eragiten dute.
- Pertzepzioak nahigabekoak dira.
- Pertzepzioak norbanakoak dira: sinestesiko bakoitzak kolore eta forma ezberdinak elkartzen ditu.
- Pertzepzioak asimetrikoak dira, hau da, baliteke 7 zenbakiak kolore urdina gogoraraztea, baina kolore urdinak ez du zertan 7 zenbakia gogorarazi.
- Pertzepzioak etengabeak dira, txiki-txikitatik hasi eta ez direlako inoiz aldatzen.

Sinestesia ohikoenek ikusizko pertzepzioak eta entzumenezkoak nahasten dituzte; horrela, soinuek, hitzek edota musikak koloreen ikusmena sortzen dute. Sinestesia pairatzen dutenak aztertuz, erreakzio ohikoena zenbakiak eta hizkiak erakutsiz, kolore bat edo kolore batez oroitaraztea eramaten dieten soinu bat bururatzea litzateke. Kasu arraro baina posibleen artean soinuak entzutean ukimen sentsazioak edukitzearenak, objektu jakin batzuk ikustean zaporea sentitzearenak edota pertsona ukitzean usaina nabaritzearenak daude.

Arazo hauek sortzen dituzten faktoreak ezezagunak dira, hala ere, genetikoki transmititzen direla sinesten dute ikertzaileek. Gutxi gorabehera 2000 pertsonatatik 1ek duela gaitz hau kalkulatzen da, eta emakumezkoen kasu gehiago ezagutzen dira gizonezkoenak baino. Gainera, datuen arabera, ezkertiek edo homosexualek, eskuinek edo heterosexualek baino gehiago pairatzen duten arazoa da.

Badago pentsatzea sinestesikoak arteen mundutik gertuago daudela sinestesikoak ez direnak baino, baina ez da nahitaez horrela. Hala ere, egia da artista ugarik jasaten duten zerbait dela.

Sinestesiari buruz zerbait gehiago jakin nahi baduzu, klikatu hemen.

Zabal ezazu:
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Twitter
  • FriendFeed
  • Google Bookmarks
  • LinkedIn
  • Identi.ca
  • Meneame
  • Netvibes
  • Tumblr
  • Posterous
  • RSS
  • PDF
  • Print
  • email

2 iruzkin

Iruzkina idatzi

Iruzkinen RSS   TrackBack URL

Iruzkina idatzi

                                               

top
Who links to my website?