Ots

Oliver eta Benji

Egilea: aalvarezdeeulate Orokorra Trackback

Kaixo lagunok, aurrekoan Dragoi Bolari buruzko artikuluarekin lortutako arrakastaren ondoren, beste marrazki bizidun mitikoekin natorkizue: OLIBER ETA BENJI. Son Goku miresten nuen bezala eta berarekin sartu ez nintzen bezala, futbolari hauekin, oraingoan, barre pixka bat egingo dugu (nik bai, behintzat:D).

Aurrekoan pentsatzen ari nintzela duda bat sortu zitzaidan: zenbat demontre meittuko dik artista hon zelaiek? Axota eta papera eskuan hartu eta trigonometria egiten hasi nintzen. Lurraren erradioak eta Oliberren (1.70m, japoniarra izaki ez baita oso handia izango) altuera horretatik horizontearen lerroa lau kilometro eta erdira ikusten duela jakin dut. Eta gutxi gorabehera Oliberrek atea zelaiaren hiru laurdenak egin dituenean ikusten duenez, ez da zaila, matematikaz baliatuz, OLIBER ETA BENJI TELESAILEKO ZELAIAK 18KM-KO LUZERA duela konturatzea.

Eta hemen sortu ziren nire buruhauste serioenak: zein abiadura hartzen dute jokalari hauek? 100 kilometro ordukotik gora ala? Japonian ez al dute dopin kontrolik egiten? Orain konturatzen naiz Julian bihotzeko gaixotasunak jota nola geratu zen…

Eta Oliberrek bere areatik txut egin, zelaiak dituen 18 kilometroak segund0 pare batean zeharkatu eta sarea zulatu ondorenean atzeko paretan marka uzten duenean? Baloiaren abiadura, gutxienez (eskerrik asko, Josune, iaz fisika irakasteagatik) 32.400 kilometro orduko abiaduran botatzen du. Ez luke soinuaren abiadura batzutan pasako? (Zenbat mach dira hauek, Jokin?) Eta ez dira, ba, Oliberren hanka, kanoia; eta, baloia, obus bat izango? Nola liteke gizaki batek (Benji kasu honetan) kanoikada hau gelditzea?
Japoniar hauek zein taktika erabiltzen dute? 1-1-1-1-1-1-1-1-1-1a? Jokoz kanpoa nola eskatzen dute, bengala bat airera botaz? Biluzik irteten den ingelesa zelaira irtengo balitz, nola eta noiz geldituko lukete? Zenbat polizia eta sendagile daude zelai batean? Norbait gaixotuz gero, ez al da hiltzeko arriskuan jartzen?
Partiduaren amaieran aldageletara joateko autobusa pasatzen al da jokalarien bila? Nola daki epaileak marrazainek zerbait dioten?

Oliberrek zelai osoa (demagun ordu pare batean) jokalari eta atezainari izkina egin eta gero huts egin ondoren zer egiten du, bere buruaz beste edo olatua? Eta orduerdi lehenago partiduaren amaiera izan dela konturatzen denean? Aldaketak egiteko polizia joaten al da hauen bila edo GPS sistemaz gidatzen dira?
Eta garrantzitsuena, zenbat eserleku daude? Eta ultrak hemen bezala portatzen al dira, edo urrutiegi daude zelaitik? Duda gehiago izanez gero, idatzi bildurrik gabe.

Iñigo ez da nire nahia zure erlijioa (futbola) iraintzea, ez zaitez arabiarrak Mahomaren karikaturekin bezala jarri mesedez!

6 Iruzkin

Ots

MIKEL

Egilea: magic Uncategorized Trackback

A zer parea, karakola eta barea!
Abendua jai huts eta gau huts
Abenduko eguna, argitu orduko iluna.
Aberatsa tranpa hutsa, pobrea amets hutsa.”
Abere gaiztoa da gorrotoa.
Adiskide honekin orduak labur
Afaldu nahi ez duenaren afaria beti prest.
Aho hertsirik ez da eulirik sartzen
Ahozabal luze, logale edo gose.”
Aita biltzaile, seme gastatzaile.”
Aldi joana ez da itzultzen
Alferra beti lanez betea.
Alferrarentzat jana eta langilearentzat lana ez da inoiz faltako.”
Amari egindako zorrak ez dira inoiz ordaintzen.”
Amen, zu hor eta ni hemen.”
Ametsa gogoaren igandea.”
Apaizak azken hitza bere.
Apaizaren lapikoa txikia baina gozoa
Apirilaren azkenean, hostoa haritz gainean.”
Ardi galdua atzeman daiteke aldi galdua berriz ez
Ardo gozoak lau begi eta oinik ez
Ardo gozoak, lau begi eta oinik ez.
Ardoa: Nafarroako bikarioa.”
Arribe eta Atallo: urre gorrizko bataio.”
Asko balio du indarrak, gehiago buru azkarrak.”
Asko egin bai, gutxi egin bai.”
Askoren mina, tontoen atsegina.”
Astarrak umea egingo dik hi mugitzerako!
Astigarreta: eguzkia atera orduko erreta, euria hasi orduko erreka.”
Asto joan eta mando etorri.
Astoa, zaldiz jantzi arren, beti asto.”
Astoak mandoari belarri luze
Ataunen eta Zegaman, egunez ikusi eta gauez eraman.”
Aurreak erakusten du atzea nola dantzatu.”
Auziaren ondoren, galtzen duena larru gorrian eta irabazten duena alkondara hutsean.”
Auzoan uso, etxean otso.
Azaroa bero, negua gero.
Azaroa hotz, negua motz.
Azaroa hotz, negua motz. Azaroa bero, negua gero.”
Azeria oiloen predikaria.
Azeriak, isatsa luze.”
Azkar eta ondo usoak egiten du hegan
Bakoitzak bere astoari egiten dio arre
Bakoitzak bere zoroa bizi du.”
Balantza duen aldera erortzen da arbola
Balea esan eta belea izan.”
Baleki gazteak, baleuka zaharrak.” Baleki gazteak, baleza zaharrak.
Baleuka eta balitz, elkarren ondoan dabiltz.
Balizko esnearekin ezin gosaldu.”
Baño! Euria denean laño.”
Baratxuria, zazpi gaitzen kontrako janaria.”
Bat eman eta bi hartu
Bat esan eta bestea egin, nola asmatu horrelakoekin?”
Begi bat aski du saldunak eta ehun ez ditu sobera erostunak
Beldur denaren ezpatak punta motz.”
Beleak ez dau belakirik jaten.”
Belearen umea, belakumea.”
Beltz guztiak ez dira beleak.”
Berandu jaikitzen bazara, eguneko lanak atzera.”
Bere etxe pobrea, erregerena baino hobea
Beste lekutan ere zakurrak oinutsik ibiltzen dira
Besteen faltak aurreko aldean geureak bizkarrean
Besteren akatsak ikusteko ez da betaurreko beharrik.”
Besteren ama, ona; norberea, askoz hobea.”
Betelu: deabru guztien ikuilu”
Beti jan eta beti me, demonio lepome.”
Biboa uste eta baboa izan.”
Bihotzaren giltza, mihia.
Bista ona eta elkar ezin ikusi
Bizkaitarrena, jan da hotzitu.”
Bost xentimoko pupua eta hamar xentimoko trapua
Bostak eta iluna txerria hiltzeko eguna
Burdina berotan jo behar da
Burla minena, egia dioena.”
Bururik ez duenak, hankak ibili behar.”
Bururik ez eta txapela nahi.
Bururik nekatzen ez duenak, hankak nekatu behar.
Dagoenean bon-bon, ez dagoenean egon.
Dagoenean par-par, ez dagoenean negar.”
Dezagun gutxi dezagun beti
Dirua morroi ona, baina nagusi txarra.”
Diruak malkarrak zelaitzen
Donean dontxoa nire gizontxoa gaur ez dago afaririk eta tori musutxoa
Egia egi, ogia ogi, ardaua ardau, bi ta bi lau.”
Egia erran eta adixkidea gal.”
Egia eta fedea, Ezkurrako legea.”
Egiak ez ditu bi bide.”
Egintzak lo eta jango dek mehe, izan arren bi neskame.”
Egonai lo eta jango dek me!
Eguerdiko euria, egun guztiko euria.”
Egur zaharra, su txarra.
Eguzki bera on eta gaiztoentzat.”
Eguzki eta euri, martxoko eguraldi.”
Eguzkia eta euria, erromako zubia.”
Eguzkia nora, zapiak hara.
Elur melur, ez nauk hire beldur, etxean badiat nahiko arto eta egur.”
Elur urte, gari urte.
Elur-melur ez nauk hire beldur, badiat etxean arto eta egur.
Enbidiosoa, bere etsai osoa.”
Entzun eta isil baiezko borobil
Eroriz ikasten da oinez
Erreka oro itsasorat ari.”
Errementariaren etxean zotza nagusi.”
Errementariaren etxean, zotza burduntzi.
Errezil: nekez jaio eta errez hil.”
Errezo luzea eta afari motza.
Esandako hitzak lotzeko ez duzu giltzarik topatuko.”
Eskerrik asko, Mari Belasko! Okela gutxi eta salda asko.”
Eskola-mutilak sasirik sasi, asko jan, eta gutxi ikasi.(Eskola umeak…)
Eskuko behatzak ere ez zituen jainkoak berdinak egin
Etxarri: lepoa bete txintxarri.”
Etxean otoitzik ez egiten, eta auzoan meza ematen.”
Etxeko sua etxeko hautsez estali behar da.
Euskara bihotzean baina erdara ezpainean
Ez da horixe atzo goizekoa
Ez dauka horretxek mingainean herdoilik.
Ez duk larrosik arantza gaberik.”
Ez eukitxa ere, maite zaitxunak emango dizu.”
Ez gehiegi hitz egin, nahi ez bada huts egin.
Ez herriko ta ez mendiko.”
Ezinak ez du legerik.
Ezkondu baino lehen, kontu zer egiten den.”
Ezkondu eta damutu.
Ezkondutako urtea eta txerria hildako urtea onenak.
Ezkongaietan bero, kontuak gero.”
Ezkur urte, elur urte.
Festak aurrea ederrago du atzea baino.”
Gabiri: leku askotatik agiri.”
Gaitza, lapur isila.”
Gaitzarentzat ez da adinik
Gaizki esanak barkatu eta ondo esanak gogoan hartu. Gaizki esanak barkatu eta ondo esanak ondo hartu
Ganorabakoen etxean goizeko salda arratsean.”
Gaur egin dezakezuna biharko ez utzi.”
Gaur eguzkia okerreko bidetik irten da
Gaur hitza eman, bihar haizeak eraman.”
Gazteak baleki, zaharrak baleza.”
Geroa, alferraren leloa.
Gezurra esan nuen Getarian eta ni baino lehenago zen atarian.”
Gezurrak buztana labur. (Gezurrak hanka motza du)
Gezurrak hankak motzak.”
Gezurtiak zer duen merezi? Egia esatean ez sinetsi
Gizona gizon, katua mixon.”
Gizona lepotik gora neurtzen da.”
Gogoko tokian, aldaparik ez.
Goien dagoenak jotzen du kukurruku.”
Goiz gorri, arrats euri.
Goiz guztiak du bere arratsaldea.
Goizean oskorri, gauean iturri.
Goizean porruslada eta eguerdian azak, aise kabituko zaizkik ipurdian galtzak.”
Goizeko laino gorri, gaueko iturri.”
Goseak begiak argi.”
Gu behartu orduko, itsasoa agortu.”
Gu ta gu ta gu, azkenean gurugu: besteak irabazi eta guk galdu.”
Gure katuak buztana luze, besteek hala dutela uste.”
Gustuko lekuan aldaparik ez.”
Gutxi ikasia, beti jakintsu.”
Haitzean jaioak haitzera nahi
Hala ez baldin bada, halatsu.
Han eta hemen txakurrak oinutsik.
Hara bi: zu bat eta beste ni.”
Haritz eroriari, orok egur.
Harriak ez du begirik
Hartzaile bizkor, emaile koxkor.”
Hartzeko pronto, emateko tonto.”
Handia beti legez, txikia behin ere ez.”
Haurrak hazi, nekeak bizi.
Hegaztia airerako, gizona lanerako.”
Hi ere inbidia partitu zen mahaian izango hintzen.”
Hil eta gero, salda bero.
Hoa antzarrak perratzera!”
Hobe da bat eskuan, ez bi auzoan.”
Hobe da oinez eta segurura, eta ez zaldiz eta zulora.”
Hor konpon, Marianton!”
Hori eta atariko haizea bat.
Hurrengo kukua ez du horrek entzungo.
Ibiltari gauean, logale goizean.”
Idiari adarretatik, pertsonari hitzetik.
Idiazabal: zeruko ateak zabal.”
Ilargi eta laino, sorginentzat giro.”
Ilea zuritzea hobe da burua baino.”
Iluntzean berandu eta goizean goiztarra, baserri txarreko maiztarra.”
Inor ez da ikasia jaiotzen
Isilik dagoenak ez dio gezurrik
Isilik oiloak pixa egin arte!”
Itsasoan ura ta zerua ta konforme ez dana ondura.”
Itsuen herrian begibakarra alkate.
Izena duena, da.”
Izenetik izenera gogoa zubi.”
Jainkoa: bat eta bera nahikoa.”
Jainkoa: gauza guztien gainekoa.”
Jakiteak ez du ogirik jaten.
Jan eta lo, potolo.”
Jaten duten santuekin ez dago fidatzerik.”
Jesus, Maria eta Jose; beti jan eta neti gose.”
Joan hadi oiloak perratzera!
Kalean uso, etxean otso.” Kanpoan uso etxean otso
Kanpaia nahi ez duenak aditu, ez dezala soka mugitu.”
Katurik ez dagoen etxean saguak dantzan.”
Kukuak oker jo.
Kupel txarretik, ardo onik ez.
Lan lasterra, lan alferra.”
Lanik errazena, agintzea.”
Laztan asko ta maite gitxi, asko gure eta bertan itxi.”
Lehen hala, orain hola, gero ez jakin nola.”
Lehenengo andrea da emazte, bigarrena senikide, hirugarrena gaitz eta kalte.
Lehengo lepotik orain ere burua.
Lurrak hazi eta lurrak jan
Luzara egiak guziak argira.”
Maite ditugun begietan lausorik ez.”
Mando merkea, nagusiaren nekea.
Maria: Orion trumoia eta Markiñan euria.”
Marinelaren emaztea, goizean senardun, arratsaldean alargun.
Medikuak gorputza garbitu, apaizak arima, abokatuak poltsa.”
Min neukan lepoan lotu ninduten zangoan
Munduan hiru gauza galtzen dira alferrik: pobrearen arrazoia, mendiko egur igarra eta alferraren indarra.”
Munduan nahi duenak luzaroan bizi, oiloekin ohera eta txoriekin jaiki.”
Nagusi askoren astoa goseak hil
Nahi bada jan, egin behar da lan.”
Nahiago dut to bat hamabi emango diat baino
Naturak galdetzen zaionean bakarrik erantzuten du.”
Neke gaberik, ez da bizitzerik.
Nerea nire eta zurea gure
Ni txapelgintzan hasiko banintz umeak bururik gabe jaioko lirateke
Nirea nire, zurea gure.”
Nola soinu, hala dantza.”
Non gogoa, han zangoa. (Non da nire gogoa han da nire zangoa)
Nori berea da zuzenbidea.
Nori berea, Jaunaren legea, nori berea da gizalegea.
Ogi gogorrari, hagin zorrotza.”
Oiartzun: pareta zaharrak erantzun.”
Oilarrak pixa egin baino lehen adiskidetuko haiz
Oilo ibiltaria, azeriak jaten.
Oinezkorik nahi ez, zaldizkorik etorri ez.
Okila kantetan (kantatzen), euria atetan.
On egin deizuela janak eta kalterik ez edanak.”
Ongi eginez gero loa, osasuna ongi doa.”
Osasuna munduko ondasuna
Otsoa aipatu eta otsoa atean.
Otsoa artzain
Otsoak ere ez du bere haragirik jaten.”
Pekatu arina norberak egina.”
Penaren karameloa, esperantza.”
Sagarrak axala eder, harra berdin aiher.”
Santa Luzi gaua moztu eta eguna hazi. Santa Luzi: gaua moztu eta eguna hazi.”
Sasiak entzuna bitik bat gezurra.”
Segura: asko hil eta gutxi zerura.”
Su gaberik ez da kerik.
Sua eta ura belaunetik behera
Txakurraren gau erdiko ametsak.
Txantxangorriak baino buru gehiago ez dik horrek
Txapel batekin bi buru ezin estali
Txapela buruan, ibili munduan.
Txapelik handienak ez du buru hutsik betetzen.
Tximinoa arbolan gorago, haren ipurdia ageriago.”
Tximist haundi eta euri gitxi.”
Txoriak ere duen hainbat odol ematen du
Txurrut bat, txurrut bi; konturatzeke zilipurdi.”
Ulertze onari, hitz gutxi.
Umeak! Isilik oiloak pixa egin arte
Umearen zentzuna, etxean entzuna.
Urak bide eginen du.
Urrea esan eta urria eman.”
Urruneko eltzea urrez, gerturatu orduko lurrez.”
Urrutiko intxaurrak hamalau, bertara joan (gerturatu) eta lau.
Urtarril hotza, neguaren bihotza.
Urte askoan txapela kaskoan
Ustea ez da jakitea.
Usteak erdia hutsa eta beste erdia putza.
Usteak erdia ustel
Zaharrari azkar joateko eta haurrari geldi egoteko esatea berdin da.”
Zakurrik onena etxekoa: emaztea auzokoa.”
Zapata zuriak paperez, euria denean batere ez.”
Zapatak zapata jagoten du, abarkak abarka ez.”
Zein haginetan den mina, han da mihina.”
Zenbat buru, hainbat aburu.
Zenbat eta ipurdia gorago, orduan eta burua beherago.”
Zer egingo diagu ba? Hil arte bizi
Zer ikusi, hura ikasi.
Zereko zera zertan dela zereko zerarekin.
Zerri gosetiak, ezkurrak amets.
Zerua ta lurra aspertuak omen zauden eta itsasoa egin zuten.”
Zeurea egin artean mantso eta mantso; zeurea eginez gero zantzo eta zantzo.
Zikina hirietan, irina baserrietan.”
Zozoak beleari, ipurbeltz.
Zu ere inbidia partitu zen mahaian izango zinen
Zuhaitz ihartua, sutara.”
Zure izenean eta nire gizenean.

Esamoldeak **-M-**
GAZTELANIAZ	EUSKARAZ

Iruzkinik Ez

Ots

Land Art: ur azpitik gainazalera.

Egilea: Enara Orokorra Trackback

Spiral Jetty sortu berria Artelanek ez dituzte beti museoak egonleku bakartzat. Eta gezurra badirudi ere, batzuk ikusteko ez dago ordaindu egin beharrik ere. Horietako bat dugu Spiral Jetty edo Kamingain Kiribila. Izan ere, 25 urte ur azpian ezkutaturik egon ostean, berriro ere begibistan dago, iazko udako lehorteak direla eta.

Lan miresgarri hau 1970. urtean burutu zen, eta Utahko Laku Gazi Handia du egonleku. Garai hartan, Land Art izeneko mugimendu artistikoa goren–gorenean zegoen. Lan artistikoak baina, aldi berean, ekologikoak egitea zuten helburu, museo, erakustoki eta merkataritza gune itxietatik kanpo, naturarekin kontaktuan eta edozeinen esku.

Spiral Jetty gaur egun Robert Smithson dugu aipatutako artelan honen sortzailea eta lurrez, arrokez eta gatzezko kristalez egina badago ere, badirudi berragertutakoaren edertasuna areagotzen duten mineral zuriak erantsi zaizkiola eta, ondorioz , purpura kolorea hartzen ari dela.

Ezusteko azalpen honek zeresan ugari ekarri du, korronte honetako lanek ez baitute denboran zehar iraupen handirik izan, lurraren higadura, euria edota askotan egile berak suntsitzen dituelako. Beraz, Spiral Jetty salbuespena dela esan daiteke, oraingoan naturaren nahia izan baita artelana bere horretan uztea. Nork daki noiz arte, baina bikote paregabea osatzen dutela ezin dezake inork uka.

Gehiago jakin nahi izanez gero, klikatu hemen.

3 Iruzkin

Ots

Amaiturik Ordiziako futbol zelai berria

Egilea: iagirre Kirola Trackback

Amaituak dira jadanik, aurreko urteko irailean hasi ziren lanak, eta urte askoren ondoren, Ordiziak itxurazko futbol zelai bat du, maila desberdinetako futbol talde ororentzat. Izan ere, orain arte belar naturalezko zelaia bazuen, baina bertan jubenil mailatik gorako taldeek joka zezaketen soilik, eta gainerakoek, ondoan zegoen “anexo�? zelaian jokatu behar zituzten euren partiduak.

Guztiok dakigun bezala, futbol zelai honen egoera, eta futbol zelai esaten dut aparkaleku edo zezen plaza ez esateagatik, benetan tamalgarria zen, bertan jokatzen zutenentzat arriskutsua izateraino. Ez zen arraroa kristalak, botila txapak, burdin zatiak eta dena delakoak aurkitzea bertan jokatzen ari zinenean; izan ere, lehen aipatu bezala, beste zenbait gauzatarako ere erabiltzen baitzen anexoa. Ez zen oso gogokoa jokalarientzat, Ordiziako festetan zezen eta abarrek ibilitako leku berean futbolean aritzea.

Kexa askoren ondoren, azkenean lortu da Ordizian futbol zelai onargarri bat eraikitzea. Gainera, futbol zelai berri hau eraikitzeaz gain, atletismoko pista berria ere eraikiko da, futbol eta errugbiko taldeen zelaia izango denaren inguruan. Beraz, Ordiziako kirol guneek berreraketa izugarria jasango dute urte honetan zehar, honen emaitza Ordizia bezalako herri batek merezi dituen kirol-instalazioak izango direlarik.

Lehen zelaia dagoeneko amaiturik dago eta bertan hasiak dira jada futbol partiduak jokatzen. Baita orain arte Majori kiroldegian jokatzen ziren sofbol partiduak ere. Beraz, nahi duzuen guztioi gonbidatzen zaituztet bertara gerturatzea futbol edo sofbol partiduak ikustera. Ni jubenil taldeko jokalaria naizenez, bereziki gure partiduren bat ikusteko gonbitea luzatu nahi dizuet, larunbat arratsaldeetan jolastu ohi dugu etxean. Espero dut bat baino gehiago bertara azaltzea!

Gure argazkiak ikusteko, klikatu hementxe.

6 Iruzkin

Ots

ORDIZIAKO BAZTERRIK EDERRENAK

Egilea: ibaimendia Orokorra Trackback

Aralar Ordiziak, Goierrin kokatua, paraje itzelak ditu. Hor daukagu Aralar mendikatea, egun erreserba natural bat dena, hego-ekialdetik lehen eguzki izpiekin bere nortasuna ezagutarazten duena. Txindoki dugu mendizerra itzel honen esentzia edo arima, bere edertasuna Zerbino suitzar handiaren gainetik ezartzen dena. Bestetik, urrunxeago eta hego-mendebaldean, Aitzgorri mendikatea dugu, inguruko handiena, bere ahalmenaren aurrean makurtarazten gaituena, naturaren aurrean gizakiaren ezak agerian uzten dituen jainkoa ahalguztiduna izaki. Hurbilena dagoena, eta aldi berean aipatutakoen artean txikiena dena, Usurbe mendia dugu, Ordizia bere magalean dirauen haurtxoetako bat delarik.

Eliza Herriari dagokionean, zerbait badu benetan besteengandik bereizten duena, hori bere alde zaharra da, garai bateko arrazoi estrategikoengatik herriko puntu altu batean kokatua dagoena. Alde Zahar garatua du, egun oso ondo kontserbatzen dena, horren adibide dugu oraindik zutik dauden harresiaren hainbat arrasto. Eliza, jauregi, baserri eta etxetxo umil eder ugari ditu, baina herriko plaza da nire ustera ikusgarriena.

Lehenik, alde zaharrean barneratuz, parrokia-elizaren aipatzeari ekingo diot, garai batean herriaren ardatz nagusia izango zena. Alde zaharraren barruan harresi batez babestua egoteagatik, oso itxiak ditugu kaleak, eta ondorioz, eliza honen edertasuna ezkutatuta egongo balitz bezala dago, baina pixka batean begiratzen geratuz gero, liluratuko gaituena. XIII. edo XIV. mendeetan egindako eraikuntza baten hondarren gainean eraikia dago, arrasto horien artean gaur egungo dorre barrokoaren oinarria bakarrik gelditzen delarik. Gaur egungo eraikina XVI. mendekoa da, baina 1753an erloju berri bat ezarri eta 1887an portikoa estali zuten.

Gaur egun udalerri osoaren ardatza, ordea, udaletxea dugu. Hau ere aurretik eginiko baten hondarren gainean eraiki zen 1830-32 inguruan. Nahiko txikia dela aipatu beharra dago; izan ere, benetako balioa eta edertasuna beti joaten baitira kantitate txikietan. Beheko solairuan arkupeak badauzka ere, fatxadaren estiloa greko-erromatarra da, harrizko oinarri sendo baten gainean, zuriaren apaltasuna gailentzen delarik.

Herriko plaza nagusia ez doa inondik inora ere udaletxearen proportzioarekin; handia da benetan. Lehenago aipatu dudan bezala, estalia da, eta benetan ikusgarria, feriaren ospakizunetarako egin zena, eta herriaren bereizgarri nagusia delakoan nago.

Zabala Zabala jauregia da Ordiziako beste pilare bat, herrian bertan dagoen tabernaren izenez ezagutzen dena, Olano izenez, alegia. Hau herria babesten zuen harresitik kanpo geratzen zen, etxe honen gauzarik erakargarriena balkoi nagusiaren gainean dauden arku bikoitza eta armarria direlarik. Hainbat eta hainbat jauntxo jaio zen etxe honetan eta erregetzako makina bat lagunek hartu zuten ostatu. Egun jauntxo baten jabego pribatua denez, herriak ezin du honen berrikuntza bere baitan hartu, eta horregatik dago gainerakoak baino egoera tristeagoan.

Barrena Barrena Jauregia ere aipatu beharra dago, XVII. mendearen hasierakoa izanik, herriko etxerik garrantzitsuenetarikoa da. Azken karlistadara arte, Jaques etxearekin igarobide baten bitartez lotuta egon zen. Barrutik egurrak agintzen duen bitartean, kanpotik harria da nagusi. Garai batean, probintziako hainbat Batzar Nagusi egin zen bertan. Jauregi honek antzinako izaerari eutsi dio, nahiz eta berritua izan eta orain udal kultura etxea den.

Beste jauregi garrantzitsu bat Abaria Jauregia dugu, udaletxetik eta plaza nagusitik hurbil geratzen dena. Honek ere armarri ederra dauka, adreiluz eta harriz osatutako fatxada erakusten duelarik. Oso polita da, nire uste apalean, Ordiziako ederrena, eta garai batean Espainiako erregetzako kideek bertan ostatu hartu bazuten ere, gaur egun kutxa daukagu bertan ezarria.

Muxika Muxikako Dorretxea bereziki garrantzitsua da Ordiziako historian, udaletxea 1516an eraiki aurretik bertan egiten baitzituen bere bilerak Udalak. Honen armarria ere gaur ikusgarri dugu Santa Maria Kaleko sarrera gainean. Aldaketa handiak jaso ondoren, orain postetxea dago bertan.

Gaur egun Pottoka taberna ezaguna aurkitzen den gunea ere pribilegiatua da. Gazteluzahar Jauregiaz ari naiz, Ibarbia Jauregia izenez ere ezagutzen dena. Berriztatua dago eta hain interesgarria den kantoiko balkoiaren jabea da.

Sujetonea izango da aipatuko dudan alde zaharreko azken perla, baina horrek ez du esan nahi gehiago ez daudenik; besteak beste, hor dugu Barrena Jauregiaren parean aurkitzen den Jaques etxea ere, gaur egun, udal gizarte zerbitzuak dauden lekua, alegia. Lehenago aipatu dudan bezala, Barrenarekin lotuta egon zen eta honekin batera berritzean fatxada bertsua du. Sujetonea jauregitzat har ezin badezakegu ere, ederra da etxearen itxura eta fatxada nagusia apaintzen duten pintura bikainak direla eta. 1740an eraiki zen eta udaletxearen ondoan, Abaria Jauregitik eta Gazteluzaharretik hurbil dago, denak Plaza nagusiaren inguruan daudelarik. Postetxe izan zen, 1806an Espainian zalgurdiak hedatu zirenean, zalgurdi geltoki izan zen. Azkenik, ordea, estankoa finkatu da bertan.

Enparantza Alde Zaharraren barnean oraindik historikotasunik ez izanagatik garrantzirik galtzen ez duen Oteizaren eskultura aipatu nahiko nuke, Lekuona, Yoyes eta Sarriegiren omenez egindako eskulturaz ari naiz, alegia. Honekin batera, eta bide batez harresetik irtenda, Joxe Migel Barandiaran enparantza ere azpimarratu nahiko nuke, aski famatu egin baita Dolores Gonzalez Katarain “Yoyes�? Euskadi Ta Askatasunako buru ohiaren hilketa dela eta.

Enparantza honetatik gertu, egungo abenidaren amaieran eta Zabala Jauregiaren parean Fray Andres Urdanetakoren omenezko oroitarria “Estatua�? dago, kokaturik dagoen lekuarengatik Ordiziara joan den orok ezagutzen duena eta herriaren erreferentzia puntu garrantzitsu dena. Kolonizatzaile hau, herritarra, kosmografoa, eta Ozeano Barean barrena Asiatik Ameriketara joateko modua aurkitu zuena da. Aipatu beharra dago egun ez duela mirespen handiegirik, horretarako berari begiradatxo bat botatzea nahikoa dugu, nabaria baita ez dela batere zaintzen.

Parkea Monumentuak alde batera utzirik, herriak parke ugari dituela aipatu beharra dago, baina batez ere Barrenaren atzealdean dagoen parkea nabarmentzen da, inbidiatan egoteko moduko berdegunea dugu, ingeles eta frantses estiloak konbinatzen dituelarik. Barrenako ataurrea, lursailak eta hegoaldeko fatxadaren oinetan kokatutako basotxoa lorategi publiko bilakatzearekin batera sortu zen.

Ordiziako herrigunetik irtenda, Zabale Baserria aurki dezakegu. Mudejar estilokoa da eta lau aldeko dorrea du. Jauregi honen oinarria gainera, erromatarrek egina izan zen, eta hortik datorkio bere itxura berezia. Kokatua dagoen ingurure natural ederrak, are politago egiten du jauregi hau.

Oiangu Oianguren Udal Parkea ere ezaguna da inguru honetan, azken urteotan gaurkotasun berezia hartzen ari dena, udalak aurrera atera nahi nahi duen golf zelaiaren proiektuak ekarriko duen pribatizazio eta txikizioa dela eta. Egun zuhaizti batez inguraturik, aisialdirako prestaturik dago: mahaiak, haurrentzako jolaslekua, futbol eta saskibaloi zelaiak… Bertako bista zoragarria da Txindoki, Aitzgorri, Usurbe eta beste hainbat mendi ederki asko begiztatzen direlarik bertatik. Parke natural honetan dago Fray Andres Urdanetakoaren jaiotetxea eta bertan aterpetxe eta jatetxe bat kokatzen da.

Hauek , ordea, Ordiziako udalerriaren pilareetariko batzuk besterik ez dira. Aipatutakoez gain, gauza eder ugari ere baditu ikusteko herri honek eta horretarako ondorengo argazkiak ikusteko gonbitea luzazen dizuet.

Informazio gehiagorako: www.ordizia.org

Ordiziako bazter eder gehiago ikusi nahi baduzu, klikatu hemen.

4 Iruzkin