euskaljakintza
urt
21

AHOSKERA ZAINDUA

Egilea: Maite    sailkatu gabe       Trackback

Euskaltzaindiaren gunetik atera dut.

10.0pt;font-family:Garamond;color:#FFA28D;font-weight:normal’>

6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’> 6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>
Idatzi bezala ahoskatu: [a, e, i, o, u]; sei bokaleko sistema duten
Iparraldeko euskaretan <u>ren ahoskera biak onartzen dira ([u] eta [ü])
hala eskatzen duten hitzetan eta baita ere euskalkiaren erabilera zainduan.

6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’> mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’> Bokalak bokalen ondoan
daudenean ere idatzi bezala ahoskatuko dira hizkera maila zainduetan: etxea etxgeroago geroago, ia, burua bur 6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’> 6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’> font-family:Helvetica;mso-ansi-language:EN-GB’><ea, oa> idazten direnen
bestelako ahoskerak egoki eta zuzen direla gainerako hizkera mailetan (hala
nola: etxia, etxie; gerua eta
kidekoak).

Helvetica;mso-ansi-language:EN-GB’> <ia, ua> idazten direnen bestelako
ahoskerak egoki eta zuzen direla gainerako hizkera mailetan (hala nola,
zerbait tartekatuz: mendiya, mendixa, mendiuba eta
kidekoak edo, bigarren bokala aldatuz edo kenduz: mendi; burue, bur 6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’> mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’>Bokal bi elkarren segidan
daudenean, lehenengoa <i> edo <u> bada, bokal bilkura bi
silabatan ahoskatuko da (hala nola: abi.an,
sozi.ala, z normal’>ui diptongoak.

mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’> Bokal bilkura hauek silaba
bakarrean (diptongoan) ahoskatzen dituzten Ekialde eta Iparraldeko
euskalkietako hiztunengan hizkera zaindutzat hartuko da ahoskera hori.

mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’>Bokal biren artean <h>
idazten denean, <h> ahoskatzen ez den euskalkietako hiztunek ere bokal
bakoitza silaba batean ahoskatzera joko dute hizkera maila zainduan (hala
nola: za.harra; na.hi du; ba.hula; be.hi).

mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’> Idatzi bezala ahoskatuko
dira hizkera maila zainduan

6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>Beraz:

12.0pt;font-family:Helvetica’> <e> eta <i> bokalen aurrean beste bokalen aurrean
bezalaxe ahoskatu behar da ahoskera zainduan behintzat (hala nola geologia). Azken orduko maileguetan,
salbuespenak banan-bana markatuko dira. Esaterako, dagoeneko onartua dugun gin
<x>
xagu, xoxo, Xabier.


Maileguetan bokalartekoa <ks> ahoskatzea hobesten da hizkera zainduan
(hala nola: sexua seksua, taxian taksian, 12.0pt;font-family:Helvetica;mso-ansi-language:EN-GB’>Horietan ere [ks]
ahoskera egin daiteke.

6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’> mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica;mso-ansi-language:EN-GB’>
Ahoskera zaindurako ere ez
adberbioaren ondoren ondorengo <d> kontsonantea (aditz formen hasieran
agertuko dena) ahoskabe ebaki behar da (hala nola zt
a).
mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’> adberbioaren ondorengo
<b, g> kontsonanteak ere ahoskabe ebakitzea hobesten da (hala nola: ez gara: eez bada:
ezpada). Hortik kanpo ere <z>
eta <b, d, g> ahoskeran biltzen diren guztietan ahoskabetzea onargarria
da hizkera maila zainduan ere.


Ahoskera zaindurako ere ez
adberbioaren azkeneko <z> kontsonantea eta ondorengo <z> (aditz
formen hasieran agertuko dena) batera ebaki behar dira afrikatua osatuz (hala
nola: ez zara: etzara; tz
etozela;
ez zenion: eez zuen:
etzuen). 6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>eta <ns, ls, rs> Letra bilkura
horietako zistukaria (<z, s>) afrikatu (<tz, ts>) normal’>tsitate, Frantzia, fal normal’>esan zuen:
esantzuen; tzion).

Ahoskera
zaindurako ere ez adberbioaren
ondoren <n, l, h> kontsonantez hasitako aditz formak agertzen direnean,
euskara batzuetan <z> ez da ahoskatzen. Ahoskera zaindutzat hartuko da
horrelakoetan
<z> ahoskatzea
eta baita ez ahoskatzea ere (alegia, ez
naiz:
eznaiz edo enaiz; zl
uke edo eez haiz: ezaiz edo e mso-text-raise:3.0pt’>1jateko

yateko. Bigarren formak ahoskera adierazten du. Batuaren ortografian ez
dauden ikur batzuk erabili behar izan dira ahoskera islatzeko: <z>:
sabaiaurreko ahostuna (Lekeitioko ogi
a azken
kontsonante hori); <y>: <j> letraren ahoskera sabaikaria
adierazteko gardentasunaren izenean eta askotan egiten den <j>-[x]
belarrarekiko loturaren haustea grafikoki nabarmentzeko; [x] igurzkari
belarra da (gazt. jamón hitzaren
lehen kontsonantea).

12.0pt;font-family:Helvetica’> Arauaren zenbaki erromatarraren ondoan zenbaki
arabiarrak ematen dira, ulerterraztasunagatik araua zatitu denean (esate
baterako, III. eta III.a).

12.0pt;font-family:Helvetica’> Arauaren zenbakiari letrak gehitu zaizkio,
ulerterraztasunagatik araua zatitu denean (II.a eta II.b).

Zabal ezazu:
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Twitter
  • FriendFeed
  • Google Bookmarks
  • LinkedIn
  • Identi.ca
  • Meneame
  • Netvibes
  • Tumblr
  • Posterous
  • RSS
  • PDF
  • Print
  • email

Iruzkinik ez

Iruzkina idatzi

Oraindik ez dago iruzkinik.

Iruzkinen RSS   TrackBack URL

Iruzkina idatzi

                                               

top
Who links to my website?