AHOSKERA ZAINDUA
Euskaltzaindiaren gunetik atera dut.
10.0pt;font-family:Garamond;color:#FFA28D;font-weight:normal’>
6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>
6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>
Idatzi bezala ahoskatu: [a, e, i, o, u]; sei bokaleko sistema duten
Iparraldeko euskaretan <u>ren ahoskera biak onartzen dira ([u] eta [ü])
hala eskatzen duten hitzetan eta baita ere euskalkiaren erabilera zainduan.
6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>
mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’> Bokalak bokalen ondoan
daudenean ere idatzi bezala ahoskatuko dira hizkera maila zainduetan: etxea etxgeroago geroago, ia, burua bur
6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>
6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>
font-family:Helvetica;mso-ansi-language:EN-GB’><ea, oa> idazten direnen
bestelako ahoskerak egoki eta zuzen direla gainerako hizkera mailetan (hala
nola: etxia, etxie; gerua eta
kidekoak).
Helvetica;mso-ansi-language:EN-GB’> <ia, ua> idazten direnen bestelako
ahoskerak egoki eta zuzen direla gainerako hizkera mailetan (hala nola,
zerbait tartekatuz: mendiya, mendixa, mendiuba eta
kidekoak edo, bigarren bokala aldatuz edo kenduz: mendi; burue, bur
6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>
mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’>Bokal bi elkarren segidan
daudenean, lehenengoa <i> edo <u> bada, bokal bilkura bi
silabatan ahoskatuko da (hala nola: abi.an,
sozi.ala, z
normal’>ui diptongoak.
mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’> Bokal bilkura hauek silaba
bakarrean (diptongoan) ahoskatzen dituzten Ekialde eta Iparraldeko
euskalkietako hiztunengan hizkera zaindutzat hartuko da ahoskera hori.
mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’>Bokal biren artean <h>
idazten denean, <h> ahoskatzen ez den euskalkietako hiztunek ere bokal
bakoitza silaba batean ahoskatzera joko dute hizkera maila zainduan (hala
nola: za.harra; na.hi du; ba.hula; be.hi).
mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’> Idatzi bezala ahoskatuko
dira hizkera maila zainduan
6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>Beraz:
12.0pt;font-family:Helvetica’> <e> eta <i> bokalen aurrean beste bokalen aurrean
bezalaxe ahoskatu behar da ahoskera zainduan behintzat (hala nola geologia). Azken orduko maileguetan,
salbuespenak banan-bana markatuko dira. Esaterako, dagoeneko onartua dugun gin
<x>xagu, xoxo, Xabier.
Maileguetan bokalartekoa <ks> ahoskatzea hobesten da hizkera zainduan
(hala nola: sexua seksua, taxian taksian,
12.0pt;font-family:Helvetica;mso-ansi-language:EN-GB’>Horietan ere [ks]
ahoskera egin daiteke.
6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>
mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica;mso-ansi-language:EN-GB’>
Ahoskera zaindurako ere ez
adberbioaren ondoren ondorengo <d> kontsonantea (aditz formen hasieran
agertuko dena) ahoskabe ebaki behar da (hala nola zta).
mso-bidi-font-size:12.0pt;font-family:Helvetica’> adberbioaren ondorengo
<b, g> kontsonanteak ere ahoskabe ebakitzea hobesten da (hala nola: ez gara: eez bada: ezpada). Hortik kanpo ere <z>
eta <b, d, g> ahoskeran biltzen diren guztietan ahoskabetzea onargarria
da hizkera maila zainduan ere.
Ahoskera zaindurako ere ez
adberbioaren azkeneko <z> kontsonantea eta ondorengo <z> (aditz
formen hasieran agertuko dena) batera ebaki behar dira afrikatua osatuz (hala
nola: ez zara: etzara; tzetozela;
ez zenion: eez zuen: etzuen).
6.0pt;margin-left:0cm;text-indent:1.0cm;mso-pagination:widow-orphan lines-together’>eta <ns, ls, rs> Letra bilkura
horietako zistukaria (<z, s>) afrikatu (<tz, ts>)
normal’>tsitate, Frantzia, fal
normal’>esan zuen: esantzuen; tzion).
Ahoskera
zaindurako ere ez adberbioaren
ondoren <n, l, h> kontsonantez hasitako aditz formak agertzen direnean,
euskara batzuetan <z> ez da ahoskatzen. Ahoskera zaindutzat hartuko da
horrelakoetan <z> ahoskatzea
eta baita ez ahoskatzea ere (alegia, ez
naiz: eznaiz edo enaiz; zluke edo eez haiz: ezaiz edo e
mso-text-raise:3.0pt’>1jateko
yateko. Bigarren formak ahoskera adierazten du. Batuaren ortografian ez
dauden ikur batzuk erabili behar izan dira ahoskera islatzeko: <z>:
sabaiaurreko ahostuna (Lekeitioko ogia azken
kontsonante hori); <y>: <j> letraren ahoskera sabaikaria
adierazteko gardentasunaren izenean eta askotan egiten den <j>-[x]
belarrarekiko loturaren haustea grafikoki nabarmentzeko; [x] igurzkari
belarra da (gazt. jamón hitzaren
lehen kontsonantea).
12.0pt;font-family:Helvetica’> Arauaren zenbaki erromatarraren ondoan zenbaki
arabiarrak ematen dira, ulerterraztasunagatik araua zatitu denean (esate
baterako, III. eta III.a).
12.0pt;font-family:Helvetica’> Arauaren zenbakiari letrak gehitu zaizkio,
ulerterraztasunagatik araua zatitu denean (II.a eta II.b).
Iruzkinik ez
Iruzkina idatziOraindik ez dago iruzkinik.






















